تبلیغات
انایوردم خطبه سرا - یادگارهاى تركی مولانا
 
یاتما تولکی دالداسندا گوی یسون اصلان سنی، كچمه نامرد كورپیسینن گوی آپارسون سیل سنی

یادگارهاى تركی مولانا

نوشته شده توسط : قارانقوش
چهارشنبه 13 دی 1396-11:38 ق.ظ


مولانا زبان مادریش تركى را نیز در آثار خویش بكار گرفته استּرومى و فرزندش  گر چه اساسا نوشته ها و سروده هایشان را به سنت ادبى عصر خود، به فارسى بر قلم آورده اند- به نهضت تركى نویسى در آناتولى پیوسته و از خود اشعار پندآمیز و راهنماى سروده شده به تركى در خطاب مستقیم به توده هاى مردم و نیز ملمعاتى به زبانهاى عربى٫ تركى و یونانى بیادگار گذارده اند. ابیات تركی و یونانى سلطان ولد افزون تر از مولانا است. 

مولانا در شعر های فارسی نیز بر ترک بودن خویش بارها اشاره کرده است برای مثال :

بیگانه مگویید مرا زین کویم 

در شهر شما خانه خود می جویم


دشمن نیم ار چند که دشمن رویم

اصلم ترک است اگر چه هندی گویم

(در برخی نسخه ها اگر چه دری گویم)


در بیان رشادت و جوانمردی ترکان:

ترک ان بود کز بیم او ده از خراج ایمن شود

ترک ان نباشد کز طمع سیلی هر قوتسوز خورد


یک حمله و یک حمله کامد شب تاریکی 

ترکی کن و چستی کن نه نرمی و تاجیکی


و در اخر به یاد مولانا جلال الدین محمد بلخی تورک:

ماه است نمی دانم خورشید رخت یا نه

بو ایریلیق اودونا نئجه جیگریم یا نه؟


اشعار تركی: آنچه از اشعار مولوی به زبان تركی در میان آثار وى و به طور پراكنده تا به امروز حفظ شده و بدستمان رسیده است، بسیار كمتر از آن چیزی است كه در بعضى از تذكره‌ها و دیوانهاى شعرای پیشین به آنها اشاره شده است. به عنوان نمونه دیوان كبیر كه اثرى به فارسى است علاوه بر اشعارى به عربى و یونانى، داراى حدود ٢٠٠ بیت تركى (غزل٫ قطعه٫ تك بیتى٫ و ملمع) نیز مىباشد.
 
ملمعات تركی: مولانا برخى از اشعار لیریك و غزلیات خویش را به شكل ملمعاتى با مهارت آمیخته شده از عربى و فارسى و تركى و ارمنى بوجود آورده است. این ملمعات كه در نظر اول٫ آشفته و غیرقابل درك به نظر مىآیند٫ كوشش وى براى بیان چند لایه اى و درك تجربه حقیقى اند. صاحبنظران، بخشهاى تركی ملمعات مولانا را نشانگر حاكمیت آشكار و احاطه بدون مباحثه مولانا بر دقایق و ظرایف زبان تركی شمرده اندּ 

تركیبات تركی: در آثار مولانا به تعبیرات فراوان تركى شامل واژگان محاوره اى٫ نقل قولهاى تركى و خطابهایى به تركان نیز برخورد مىشودּ 

كلمات تركی: بخشی از كلمات تركى آثار مولانا، كلمات تركی خودى شده موجود در زبان فارسى هستند كه بویژه در زبان اغلب مولفین فارس كه در تماس با تركان بوده اند یافت مىشوندּ (شمار اینگونه واژگان تركی موجود در زبان فارسی و لهجه های گوناگون آن تا بیست هزار تخمین زده میشود)ּ(٢)ּگستره این كلمات همه لایه هاى گوناگون ذخیره لغوى زبان تركى، از واژگان تركى ادبى، باستانى، لهجه اى و محاوره اى را در بر میگیرندּ مولانا در میان كلمات و ابیات تركى خود، واژه هایى مربوط به لهجه تركی اى كه زبان مادرى اش بوده و در تركى آسیاى صغیر مرسوم نبوده اند مانند بایراشماق٫ بوْلماق٫ گمیشمك٫ قیغیرماق٫ اؤكوش٫ گؤیچه?ك٫ دئییش و غیره را نیز بكار برده است. برخى از این واژه ها مانند واژه چیكگنه به معنى كوچولو، امروز نیز عینا در زبان تركى آذرى (لهجه هاى آذربایجانى و خراسانى) رایج اند. 

تعبیرات تركی: ادعا شده است كه مولانا در اشعار فارسی خود، بیانی تركی داشته ، تركی اندیشیده و فارسی سروده است و در این میان بسیاری از اصطلاحات تركی را به فارسی برگردانده استּحتى محمد خولوصى در كتاب یئددى اؤیوت (ترجمه تركی مجالس سبعه) مىگوید كه اصل مجالس سبعه، خطابه و وعظهاى هاى مولانا به مردم قونیه به زبان تركی است كه از سوى كاتب به زبان فارسی ترجمه شده استּ او این ادعاى خود را بر كیفیت ادبی بسیار پائین و آشفتگى عبارات و اسلوب موجود در این اثر، كه به هیچ وجه با فصاحت و كتابت مولانا قابل جمع نیستند مستند مىسازدּ 

دیوان كبیر تركی
  
در برخی منابع از دیوانی بزرگ به زبان تركی و همچنین اشعار تركى منتسب به مولانا سخن مىرودּ سامى نیهات بانارلی در كتاب "رسیملی تورك ادبیاتی تاریخی" از مولوی به شكل نخستین كسی در آناطولی كه دیوان بزرگی به تركی ترتیب داده است یاد مىكندּ دكتر ح. محمدزاده صدیق"دوزگون" در كتاب سیری در اشعار تركی مكتب مولویه به این نكته اشاره كرده و مىگوید این دیوان حاوی اشعار پر طنین و پر شوری - بخشی از آن سروده شده در وصف ائمه اطهار - بوده و صوفیان و دراویش ابیات آن را به صورت ترجیع‌بند تضمین و در محافل مجالس خود اجرا مى نموده اندּ وى با اشاره به تاثیرپذیرى شعرای آذربایجان و ترك زبان از مولانا اضافه مىكند كه پس از مولانا، بسیارى مانند باقى از شعراى بزرگ دربار عثمانى بر اشعار تركی مولانا نظیره ها گفته آنها را تضمین و استقبال كرده اندּ او، پیدایش مكتب مولویه در میان دراویش را نیز گواهى بر وجود دیوان كبیر تركی شمرده استּ البته همه این ادعاها و ملاحظات، محل مباحثه جدى بوده و بى شك محتاج به اثبات علمى و ادله محكم اندּ 

بنا به همین مولف، "غریبی" شاعر و ناثر آذربایجانی عهد شاه تهماسب صفوى در كتاب "تذكره مجالس شعرای روم" خود كه به زبان تركی و در تبریز تألیف نموده است، ذكر و توضیحات مفصلی از مولانا و هم مطلبی در باره اشعار تركی وی دارد .




نظرات() 


viabiovit.com/fda-approved-pharmacy.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 09:42 ق.ظ

Wow lots of beneficial facts!
cheap generic viagra online viagra purchase online can you buy viagra over the counter viagra without presc uk canadian pharmacy sildenafil sildenafil order viagra online no prescription viagra buy uk generic viagra buy online viagra online pharmacy viagra buy viagra
babecolate.com/can-you-buy-cialis-over-the-counter-in-italy.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:13 ق.ظ

This is nicely expressed. !
preis cialis 20mg schweiz buy generic cialis cialis kamagra levitra pastillas cialis y alcoho cialis canadian drugs cialis reviews side effects of cialis buy brand cialis cheap dosagem ideal cialis cialis et insomni
Cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 04:18 ب.ظ

Nicely put, Thanks a lot.
cialis mit grapefruitsaft purchase once a day cialis il cialis quanto costa cialis dosage recommendations pastillas cialis y alcoho if a woman takes a mans cialis cialis 20 mg cut in half cheap cialis side effects of cialis cialis from canada
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


پیوندها:


پیوندهای روزانه:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox