یاتما تولکی دالداسندا گوی یسون اصلان سنی، كچمه نامرد كورپیسینن گوی آپارسون سیل سنی

تمیشه کجاست ؟

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 3 تیر 1396-06:33 ب.ظ

http://mehdiborhani.ir/

نویسنده: مهدی برهانی

بقایای شهر قدیمی تمیشه و دیوار آن در غرب روستای سرکلاته خرابشهر ازتوابع شهرستان کردکوی به صورت پستی و بلندیهایی که بخشی از ارتفاع آن نیز از موقعیت کوهستانی آن ناشی میشود دیده میشود.گستره این شهر از شمال به محدوده امامزاده ابراهیم و از جنوب به موقعیت قلعه بانصران که بخش جنگلی است ختم میشود.روستای سرکلاته خرابشهر امروزین بر روی بخشی از گستره شرقی شهر تمیشه قرار گرفته است.

این شهر را دیواری به نام تمیشه به طول تقریبی ۱۲ کیلومتر از حوزه شرقی آن جدا می ساخته است و این مهم مبین مخاطراتی است که از سمت شرق برای این شهر وجود داشته است.دیوار یاد شده در یک مسیر جنوب به شمال از محدوده قلعه بانصران در جنوبی ترین بخش خود آغاز و تا موقعیتی به نام پل خشتی درساحل روستای باغو کناره که از حوزه شهرستان بندرگز میباشد در محدوده خلیج گرگان پایان می یابد.

افواه عمومی مبین این است که دیوار تمیشه درداخل دریا نیز ادامه داشته است و شاید این مهم بیانگر آن باشد که دیوار تمیشه و دیوار گرگان را متصل به هم فرض نموده و یا اینکه پیشروی دریای خزر باعث جدایی این دو دیوار که حسب مطالعات صورت گرفته همزمان باهم نیز میباشد شده باشد.گرچه دو ساختار یاد شده از حیث مصالح شناسی و آجرهای تشکیل دهنده آن اختلاف مختصری از حیث ابعاد باهم دارند. آجرهای دیوار تمیشه به ابعاد ۱۰*۳۸*۳۸ سانتیمترند حال انکه دیوار گرگان به ابعاد ۴۰×۴۰×۱۰ سانتی متر میباشند.

در حال حاضر متاسفانه بیشتر قسمتهای دیوار از بین رفته ویا به عنوان زمینهای کشاورزی تسطیح شده است و فقط بقایای قسمتی از لایه های تحتانی دیوار در قسمت های جنگلی و حدفاصل روستای باغو کناره, سرکلاته باقی مانده است. کشف چندین کوره های آجر پزی درمجاورت دیوار تمیشه مبین بوم آورد بودن مصالح این اثر تاریخی بوده و چه بسا خاک ان از خندق مجاور دیوار تامین شده باشد.

این خندق در سمت داخلی دیوار و شهر به طول ۳ کیلومتر تاکنون شناسایی شده است و دارای عمق و عرض ۲ متر بوده است. دیوار تمیشه ازسمت شرق به دره های عمیق و رودخانه منتهی می شده است.

قلاعی نیم دایره شکل متصل به دیوار در سال ۱۳۴۲ در حفاریهای دیوید بیوار شناسایی شد.سوای از این قلعه هایی دیگر در نقاط مختلف آن نیز شناسایی شده که امروزه بقایای آن موجود است. ازجمله آنها میتوان به قلعه بانصران ؛ نارنج قلعه و قلعه دختر اشاره نمود.

مطالعات کربن ۱۴ صورت گرفته بر روی این اثر سترگ احداث دیوار در دوره ساسانی و در حدود سالهای ۵۳۱-۵۷۹ و به هنگام سلطنت خسرو انوشیروان را تایید میکند.این شهر و باروی آن تا اوایل قرون اسلامی به حیات خود ادامه داد و با فتنه مغول از بین رفت. به استناد گزارش علمی باستان شناسانی چون سیلونیا, مایسون , گزافهرواری, این شهر پایتخت یک سلسله محلی متعلق به اوایل اسلام تا دوره سلجوقی بوده است.

دولت ساسانی دیوار تاریخی تمیشه را که باستان شناسان آن را ادامه دیوار تاریخی گرگان می دانند در اواخر قرن پنجم و ششم میلادی برای جلوگیری از هجوم هپتالیان ساخته بودند. در مورد زمان ساخت و ارتباط دیوار تمیشه با دیوار بزرگ گرگان مطالعات باستان شناسی شروع شده است. تصور براین است که دیوار گرگان و تمیشه در محدوده دریا متصل باشند اما بررسی ها در شمال و جنوب شبه جزیره میانکاله که در امتداد دیوارها قرار دارد نتوانست به اثبات این فرضیه کمک کند و تنها در خود شبه جزیره میانکاله قطعاتی از آجر و سفال دوره ساسانی به دست آمد که بیانگر حضور ساسانیان دراین شبه جزیره است.

تمیشه در اساطیر کهن ایرانی نیز دارای جایگاهی است به شکلی که فردوسی پاکزاد تاسیس آن را به فریدون منتسب مینماید.

فریدون فرخ تمیشه بکرد نشست اندر آن نامور بیشه کرد

نتایج حاصل از این گمانه زنی ها بیانگر آن است که طراحان و سازندگان دیوار تمیشه در بخش جنگلی این دیوار از مصالح چوب برای ساخت بخشی از آن استفاده کرده اند.

سوابق پژوهشی بر روی دیوار تمیشه

۱- ۱۳۴۲ – Adrian David Hugh Bivar : این هیات ضمن شناسایی محدوده شهر تمیشه و ترسیم پلان آن برجهای نیم دایره ای پیوسته به دیوار را نیز شناسایی نمود

۲- ۱۳۷۹ – جبرییل نوکنده : این هیات در بخشهایی از قلعه بانصران , قلعه مازولاپه و دیوار تمیشه کاوشهایی انجام داد که در اثر این تلاشها بخشی از سیستم آبرسانی شهر و نقطه آغازین دیوار در بخش جنوبی ( قلعه بانصران ) شناسایی شد.

۳- ۱۳۸۵ هیات مشترک ایران انگلیس : این هیات نیز که سرپرستی بخش ایرانی آنرا آقای حمید عمرانی به عهده داشت ضمن مطالعات ژئوفیزیک یک باب ساختمان ( احتمالا مسجد ) و نیز کوره های آجر پزی را از مجموعه شهر تمیشه مورد کاوش قرار داد و همچنین نقطه آغازین دیوار را در بخش جنوبی که توسط آقای دکتر نوکنده شناسایی شده بود مورد تایید قرارداد.

۴- سوای از مطالعات میدانی مقالاتی نیز در این زمینه نگارش شده است که میتوان از آن جمله به مقالات آقای دکتر ناصر نوروززاده چگینی در کتاب شهرهای ایران که به همت آقای دکتر یوسف کیانی تالیف شده است اشاره نمود.

با تشکر از راهنمایی های آقای جبرییل نوکنده


 





نظرات() 


foot pain
دوشنبه 13 شهریور 1396 02:20 ب.ظ
Hello there, I discovered your site via Google
at the same time as looking for a comparable matter, your web site came up,
it looks great. I have bookmarked it in my google bookmarks.

Hello there, simply become aware of your weblog thru Google,
and located that it is truly informative. I am going to watch out for brussels.
I will appreciate should you proceed this in future.
A lot of other people will probably be benefited out of
your writing. Cheers!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


پیوندها:


پیوندهای روزانه:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox