تبلیغات
انایوردم خطبه سرا - زنان قهرمان و افسانه ای آذربایجان
 
یاتما تولکی دالداسندا گوی یسون اصلان سنی، كچمه نامرد كورپیسینن گوی آپارسون سیل سنی

زنان قهرمان و افسانه ای آذربایجان

نوشته شده توسط : قارانقوش
سه شنبه 24 اسفند 1395-08:48 ب.ظ

عصیان زینب پاشا

زینب پاشا یکی از مبارزین جنبش بیداری زنان در جریان انقلاب مشروطه بود. او و همفکرانش با سازماندهی یک تشکل مخفی و با اتخاذ شیوه های قهرآمیز، نه تنها به پیشروی جنبش مشروطه یاری رساندند، بلکه نقش مهمی در بیداری زنان و مطرح کردن زنان بعنوان یک نیروی مهم اجتماعی بازی کردند. رادیکالیسم زینب پاشا با این مسئله که زینب از میان زحمتکشان برخاسته بود بی ارتباط نبود. مخفی بودن تشکلی که وی رهبری اش می کرد،ضامن تداوم مبارزه اش در مقابل استبداد قاجار بود.

امروز شیوه های مبارزه و چگونگی تشکل از مسائل مورد بحث جنبش زنان است. نگاهی به تاریخ مبارزاتمان در جنبش مشروطه نشان می دهد که در آن دوران نیز زنان با نظرات و شیوه های متفاوتی در صحنه نبرد علیه نظام زن ستیز فعالیت می کردند. بدون شک کوشش تمام زنانی که به اشکال مختلف با استبداد و استعمار و مشروعه به ستیز برخاستند به بیداری زنان ایران خدمت کرد. ولی همانگونه که قیام تبریز نقشی تعیین کننده در پیشبرد جنبش مشروطه بازی کرد، مبارزات قهرآمیز و سازمانیافته زنان در تبریز، رشت، تهران و سایر نقاط پرچمدار مبارزات زنان در این عصر بود.

روشن است که خودآگاهی زنان از مشروطه تا کنون بسیار رشد کرده و شرایط جامعه و جهان و ترکیب نیروهای درگیر در صحنه مبارزه با آن دوره متفاوت است. ولی مبارزه ما ادامه مبارزه آن زنان برای رهائی است و درسهای مبارزاتشان جزئی از توشه پر ارزش راهی که در آن قدم گذاشته ایم. ـ ۱

زینب از پیشتازان بیداری زنان ایران است. نود سال پیش، به هنگامی که مردم ایران در جریان انقلاب مشروطه فئودالیسم و استعمار را به مصاف طلبیدند، زینب زنجیر سنن و قوانین فئودالی را گسست و برای اولین بار در تاریخ با چهل نفر از زنان قهرمان تبریز علیه ستم پیشگان داخلی و استعمارگران خارجی و علیه نابرابریهای جنسی به جنگ مسلحانه پرداخت. زینب در یکی از محلات قدیمی تبریز در یک خانواده روستائی متولد شد، در فقر و رنج بزرگ شدو سالها به علت شوربختی خود و مردمش فکر کرد.

شهرت زینب از زمانی آغاز می شود که ناصرالدین شاه امتیاز خرید و فروش توتون و تنباکو را در سرتاسر ایران به یک شرکت انگلیسی واگذار می کند. انگلیسیان به ایران آمده و مانند دولتی که ایران را آ فت زده باشند به تمام بلاد مامور می فرستند. امتیاز رژی کاسه صبر مردم را لبریز کرده و تبریز اولین شهری است که عکس العمل نشان می دهد. بازار بسته می شود. ماموران دولتی به زور ارعاب و تهدید و وعده و وعید بازاریان را مجبور به بازکردن مغازه خود می کنند. لکن چند ساعتی از باز شدن بازار نگذشته بود که دسته ای زنان مسلح با چادر نمازی که گوشه های آنرا به کمر بسته بودند در بازار ظاهر می شوند و دست به اسلحه می برند و بازار را مجبورا می بندند. سپس به سرعت در کوچه پس کوچه ها از نظر پنهان می شوند. رهبری این زنان را زینب به عهده داشت. ماموران دولتی بارها سعی در بازکردن بازار می کنند ولی گروه زینب هر بار با اسلحه گرم و سنگ و چماق به بازار می ریزند و رشته های

دولتیان را پنبه می کنند. سرانجام در اثر مخالفت شدید مردم، ناصرالدین شاه با سرشکستگی تمام حرف خود را پس می گیرد و قرارداد رژی باطل می گردد. لکن مبارزه زنان تبریز و زینب پاشا بدون وقفه ادامه می یابد. زینب هراز گاهی به همراه دیگر زنان رزمجو در کوچه و بازار و محل ازدحام مردم ظاهر می شود و مردان را به مبارزه می خواند. «اگر شما مردان جرئت ندارید جزای ستم پیشگان را کف دستشان بگذارید... چادر سرتان کنید و کنج خانه بنشینید... ما جای شما با ستمکاران می جنگیم» سپس روسری خود را به جانب مردان پرتاپ می کرد و در میان بهت و حیرتحاضران از دیده ها پنهان می شد...

در روزگار زینب یکی از رسوم رایج این بود که فئودالها و اشراف ارزاق عمومی و بویژه غلات را احتکار می کردند. غلات را به مبلغ ناچیزی از روستائیان می خریدند و در انبارها جمع می کردند و به هنگام زمستان که ذخیره آرد مردم تمام می شد، به بهای گران عرضه می داشتند. کمبود نان در تبریز بارها آشوب به پا می کند و زنان تبریز به رهبری زینب نقش فعالی در این شورشها بازی می کنند. در یکی از این آشوب ها در حدود سه هزار زن چوب بدست در بازارها به راه افتادند و کسبه را به بستن دکان و پیوستن به راهپیمایان مجبور کردند. این آشوب ها بدون خونریزی نبود و حکومت قشون مراغه را به جان مردم انداخت. شعار نان تبدیل به شعار سیاسی و علیه سلطنت قاجارها شد.

زینب در روزهای قحطی و گرسنگی انبار غله محتکران را شناسائی می کرد و در فرصت مناسبی به همراه دیگر زنان تبریز به آنجا حمله می برد وآنچه را احتکار شده بود بین بی چیزان تقسیم می کرد. در این مورد یکی از معروف ترین عملیات زینب گشودن انبار قائم مقام والی آذربایجان است. ناگفته پیداست جائی که والی دست به احتکار بزند، دیگران تا می توانند خون مردم را در شیشه می کنند.

خانه قائم مقام بارها در اعتراض علیه گرانی و احتکار بوسیله زنان سنگسار می شود. دریکی از این شورشها قائم مقام دستور می دهد بسوی مردم تیراندازی کنند. دسته زنان مسلح به رهبری زینب به دفاع برمی خیزند. به روایتی سی نفر کشته می شوند و قائم مقام از ترس پناه به عمارت ولیعهد می برد. میرزا فرخ از شعرای مشروطه شعری با الهام از ماجرای گشوده شدن انبار غله والی آذربایجان و عصیان شجاعانه زنان تبریز به رهبری زینب سروده است.دیگر از عملیات معروف زینب حمله به خانه و انبار نظام العلما یکی دیگر از مقتدران و محتکران آزمند تبریز است. زینب پس از شناسائی محل انبار نقشه حمله را از پیش آماده می کند. در روز مقرر در ساعت معینی در حالی که روسری خود را از سرباز کرده بود و از آن پرچمی ساخته بود در پیشاپیش خیل زنان و گرسنگان شهر به سوی خانه نظام العلما راه می افتد و آنجا را به محاصره در می آورد. نظام العلما و کسانش که از پیش خبردار شده بودند و چند نفر تفنگچی آماده کرده بودند، دستور شلیک دادند. زینب و یاران مسلح او نیز به حمایت از مردم

دست به اسلحه بردند. جنگ سختی در گیر شد. چندین نفر کشته و زخمی شدند. سرانجام انبار انباشته از گندم نظام العلما به تصرف زینب در آمد و بین گرسنگان تقسیم شد.

زینب اولین زنی بود که سنت زمانه را نادیده گرفت و برای گرفتن داد خود و خلقش دست به اسلحه برد. او فارغ از هرگونه قید و بند فئودالی مانند عیاران مرد به قهوه خانه ها رفت و آمد می کرد و بی محابا در جمع مردان می نشست و قلیان می کشید. او زنان را تشویق می کرد که علیه نابرابری های اجتماعی و ستم چند لایه ای که بر زنان می رفت به پیکار برخیزند....

گردآورنده:سپیده همراز

حیران خانیم

حیران خانیم در کنار زنان قهرمان آذربایجان چون نگار همرزم کوراوغلو ـ هاجر هم رزم قاچاق نبی ـ کلدانیه هم رزم بابک ـ زینب پاشا قهرمان مشروطیت ـ فاطمه بنت نعیمی رهبر قیام خونین حروفیان تبریز وده ها قهرمان دیگر ادیبان و شاعران بزرگی از زنان بودند که خدمات ارزنده ای به ادبیات مشرق زمین نمودند از جمله پروین اعتصامی خورشید بانو ناتوان پسته شکار قیزی مهستی گنجوی و...... صحبت شاعره ترکی است از تبارکنگرلو ازدنبلی های آذربایجان این شاعره دختر کریم خان که از افراد صاحب نام تبریز بود میباشد که بعد ها به نخجوان مهجرت کردند حیران خانم مدتها در شهرهای نخجوان ارومیه و بخصوص خوی زندگی کرده است زمان حیات ایشان معاصر فتحعلی شاه قاجار میباشدحیران خانم عمری پر برکت داشتند و در طول حیات خود زمان سه پادشاه قاجار را درک کرده اند حیران خانیم نامزذش را در خلال جنگ های خانمان برانداز ایران وروس از دست میدهد و تا آخر عمر دردمندانه چشم به راه بازگشت او میماند و تن به ازدواج مجدد نمیدهد حیران خانم تسلط ویژه ای به زبانهای ترکی و فارسی داشته است ودر طول هشتاد سال عمر خود مووفق به خلق آثار بدیعی شده است که از نظر کیفیت در حد آثار نوابغ شعرا است

بویون سرو سهی زولفون معنبر جمالین یوسف کنعانه بنزر

قاشین عشق لرین قصدینه گویا خم اولموش تیغ سر افشانه بنزر

آچاندا گوزلرین آلیر بو جانی یاتاندا فتنه دورانه بنزر

با خاندا نازیله تیر نگاهین کونولده خنجر برانه بنزر

دیلون بولبول ساچین سنبل اوزون گل کج اولموش کیپریگین پیکانه بنزر

مه رخسارین ای حور بهشتی گلستاندا گل خندانه بنزر

ویریب باد صبا زولفون داغیتمیش گل اوزده دسته ریحانه بنزر

لب لعل شفا بخشین عزیزیم بعینه چشمه حیوانه بنزر

خالین هندو صفت کنج لبینده اوتورموش تخت آرا سلطانه بنزر

سنین کوینده عاشقلر فغانی چمنده بولبول خوش خوانه بنزر

گوزوم یاشی فراقوندن اوزومه سراسر لولوء غلطانه بنزر

اگر چه عاشقین چوخدور ولیکن اینانما هئچ بیری حیرانه بنزر

یاپیشدیریقلار: زنان قهرمان آذربایجانزینب پاشاحیران خانیم




نظرات() 


BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 01:32 ق.ظ
Greetings from Ohio! I'm bored to tears at work so I decided to
check out your website on my iphone during lunch break.
I love the information you provide here and can't wait to take a look when I get home.
I'm surprised at how quick your blog loaded on my phone ..
I'm not even using WIFI, just 3G .. Anyways, excellent blog!
manicure
شنبه 19 فروردین 1396 05:47 ق.ظ
Hi there, I discovered your website by means of Google even as looking for a similar subject, your
website came up, it appears to be like great. I've bookmarked it in my google bookmarks.

Hello there, simply was aware of your blog via Google, and found that it's truly informative.
I'm gonna be careful for brussels. I'll be grateful if you happen to proceed this in future.
Numerous other people will likely be benefited out of your writing.
Cheers!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر



درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


پیوندها:


پیوندهای روزانه:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox