یاتما تولکی دالداسندا گوی یسون اصلان سنی، كچمه نامرد كورپیسینن گوی آپارسون سیل سنی

به وبلاگ انایوردم خطبه سرا نگین ایران خوش آمدید

نوشته شده توسط : قارانقوش
دوشنبه 31 فروردین 1394-01:02 ق.ظ



   اناوطن                                   

یاغیش اولوب یاغارام
بیر چای اولوب اخارام!
گدیب دریا اولسامدا
دونوب سنه باخارام

 



 ای دیار مادری (انایوردم)

با توحکایتی دگر می توان سرود

اری اری می توان حماسه ها سرود

توسرزمین مردان بی ادعایی

توشاهد زیبا روی خلایق عالمی

توسرزمین مردمان پراوازه ای

توسرزمین مادران پرمهرمنی

ای دیار مادری (انایوردم)

تو خطبه سرای منی

تویادگارشیخ صفی منی

تومامن شاه اسماعیل منی

تواز باغرو تا خزردژمحکم مردمان اهل یقین منی

تو ماوای خطبه های ناخوانده منی

بزرگ و با شکوهی ای دیارمن

تو انتهای خواستنی

تو انتهای بودنی

عاشقت خواهم ماند

ای دیار مادری

قارانقوش



                                                                                       

                 باران شدید روی صندلی پارک شب خیابان خلوت تاریک .gif

       یاتما تولكی دالداسیندا گوی یسون اصلان سنی، كچمه نامرد كورپیسینن گوی آپارسون سیل سنی


من یانماسام
سن یانماسان
بیز یانماساق
ناسیل چیخار قارانلیقلار آیدینلیغا

         

               

       




آنایوردم  بختون سنون  یاتماسون

ایگید لرون سنی   قارا پولا ساتماسون

   پیس یاخچینی قاریشدوروب قاتماسون

باخوب گورسون یاخچی نه دور پیس نه دور

فكر السون دوستی كیمدور هاردادور

دمیر نه دور قزل نه دور روف نه دور

سنی اتوب ایریسنی توتماسون

گوزین یوموب دای یوخیا گتمسون

اویاخ قالسون اویاخلاردان قاچماسون

انایوردم منیم صفا لی کندیم

                       اورک بندیم  گوزل گویچكلی  كندیم

منیم دنیا  م  منیم عشقیم  دیارم

حسرت ایلورم  حیف سنن   دور اولدوم

اوجا داغلار یاشیل   باغلار

                               قزل بیجارماوی خزر گؤزل گوللر

 اوجا بویلی جاوانلارون

                        شیرین  دیلی اوشاقلارون

                                                 دولی سؤزدن قوجالارون

                                                  ساغ اولسونلار، ساغ اولسونلار

 ریشه سن  سن  شرف سن سن

              

                                غرور و غیرتیم سن سن

قالیبدیر گؤزلریم یولدا

                        سنین بیر افتخارونان

                                               منه هر گون خبر چاتسون

 

قارانقوش

http://deilaman.persiangig.com/image/deilaman%20village.JPG







نظرات() 

سخن گهر بار شیخ ابوالحسن

نوشته شده توسط : قارانقوش
یکشنبه 20 اردیبهشت 1394-01:25 ق.ظ




شیخ ابوالحسن خرقانی بر سر درخانگاه خود نوشته بود:

 

هر که در این سرا درآید

نانش دهید واز ایمانش

مپرسید چه آنکس که

بدرگاه باری تعالی به جان

ارزد بر خان بوالحسن

به نان ارزد











نظرات() 

سعدی شیرازی‌نین آذربایجان توركجه‌سینده غزلی وارمیش

نوشته شده توسط : قارانقوش
یکشنبه 20 اردیبهشت 1394-12:54 ق.ظ


تاریخ : 1392.7.13 | 09:05 | یازار : حسین واحدى

معلوم اولدوغو كیمی، سعدی‌نین اثرلری آذربایجان دیلینه XX [20-جی میلادی]عصرین اول‌لرین‌دن ترجومه اولونماغا باشلانمیش‌دیر. اونون “گولوستان” اثری میرزه صادق راهیل طرفین‌دن آذربایجان توركجه‌سینه ترجومه اولونا‌راق 1911-جی ایلده باكیدا “بحرالحقایق”، “بوستان” اثری ایسه سید زرگر تخلص‌لو میرزه عبدول واهاب بادكوبه‌یی‌نین چئویرمه‌سی ایله “میزان العدالت” آدییلا 1912-جی ایلده نشر اولونموش‌دور. سونرا‌لار ایسه هر ایكی اثر م. سولطانوو، ایسماعیل شمس و م. سیدزاده‌نین یئنی ترجومه‌سی ایله چاپ ائدیلمیش‌دیر. شاعرین غزل‌لری‌نین ده معین حیصه‌سی آذربایجان توركجه‌سینه ترجومه اولونموش‌دور.

سعدی دیوان‌لارینی دقتله نظردن كئچیردیكده، شاعرین بو شعری‌نین فارسجا اوریژینالینا راست گلمه‌دیك. خئیلی آختاریش‌دان سونرا معلوم اولدو كی، “گولوستان” اثری‌نین “دیباچه”سینده شاعرین عربجه دئدیگی بیر بئیتین آیری-آیری ایفاده‌لری همین غزلین قافیه‌لرینه اویغون گلیر. بوتؤولوكده ایسه او، آذربایجان توركجه‌سینده سعدی تخللوصو ایله یازیلمیش اوریژینال بیر اثر كیمی دقتی جلب ائدیر.

شعر او قدر اوریژینال سس‌له‌نیر كی، آذربایجانجا بیلمه‌سینه شوبهه ائتمیرسن. معلوم‌دور كی، شاعر آذربایجانی گزمیش، خالق آراسیندا تانینمیش، معلومات‌لی آدام‌لارلا گؤروشوب صحبت ائتمیش‌دیر. او، گنج‌لیك یاش‌لاریندا ایكن بؤیوك و آباد شهرلریمیزدن ساییلان بئیله‌قاندا [Beyləqan] اولدوغونو، مودریك[عاقل] بیر قوجا‌دان نصیحت آلدیغینی “گولوستان” اثرینده قئید ائدیر. بلكه سعدی آذربایجانجا بیلیرمیش، ائله همین غز‌لی ده او، اؤزو یازیب! بونا حؤكم وئرمك چتین‌دیر. اونو دئمك كیفایت‌دیر كی، همین غزل بدیعی [هنری] ترجومه تاریخیمیزده كیچیك بیر یارپاق اولسا بئله، یئنه ده قیمت‌لی‌دیر.

اثرین سعدی یارادیجی‌لیغی فونوندا [زمینه‌سینده] میللتلر آراسی ادبی علاقه‌لرین اینكیشافی [توسعه‌سی] و كلاسیك بدیعی ترجومه تاریخیمیز اوچون اهمیتینی نظره آلا‌راق اونو اوخوجولارا تقدیم ائدیریك.



كلامی- شئیخ سعدی شیرازی

صنَما! سنین جمالین كشف-اد دوجا دئگیلمی؟

حبیبا! سنین كمالین بلق-ال اولا دئگیلمی؟

ایكی قاش‌لارین قراسی تبی-قدرو قابی-قؤوسئیی،

بیری قافی-قول‌فی‌واللاه، بیری قول-كفا” دئگیلمی؟

ایكی لب‌لرین دمین‌دن آخیر آبی-حؤوضی-كؤوثر،

بیری‌سی نباتی-شككر، بیری‌سی صفا دئگیلمی؟

ایكی زولف‌لرین حقیقت اوخویور براتی-سانی،

بیری‌سی دوخانی-یاسین، بیری “حل-عطا” دئگیلمی؟

ایكی برگوزیده آدین سنین ائی حبیبی-رحمان،

بیری احمدو محمد، بیری موصطفا دئگیلمی؟

گل اونون یولوندا سعدی، سرو جانو دیل فدا قیل،

نه عجب صفاسی واردیر، نه عجب شفا دئگیلمی؟

***

Kəlami- Şeyx Sədi Şirazı

Sənəma! Sənin cəmalin kəşəf-əd düca degilmi?

Həbiba! Sənin kəmalın bələq-əl üla degilmi?

İki qaşların qərası təbi-qədrü qabi-qövseyi,

Biri qafi-qolfivallah, biri  “qül-kəfa” degilmi?

İki ləblərin dəmindən axır abi-hövzi-kövsər,

Birisi nəbati-şəkkər, birisi səfa degilmi?

İki zülflərin həqiqət oxuyur bərati-sani,

Birisi düxani-yasin, biri “həl-əta” degilmi?

İki bərgüzidə adın sənin ey həbibi-rəhman,

Biri Əhmədü Məhəmməd, biri Müstəfa degilmi?

Gəl onun yolunda Sədi, sərü canü dil fəda qıl,

Nə əcəb səfası vardır, nə əcəb şəfa degilmi?

قایناق: huseynvahedi.ir


آچار سؤزلر: <-TagName->




نظرات() 

انجمن ادبی پریسكه سرایان گیلان

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-11:27 ب.ظ


درباره وبلاگ



شعر پریسکه ( شعر امروز) پریسکه واژه ای کهن و ایرانی ازفارسی میانه و به معنای جرقه کوچک آتش است. بنیان شعر پریسکه توسط شاعر نوپرداز معاصر علیرضا بهرهی صورت پذیرفت که در کمترین زمان مقبول شعرا وادبای کشور واقع گردید. درحال حاضربیش ازچندهزارنفر در داخل وخارج ازکشور به سرایش پریسکه به زبانها ولهجه های مختلف مشغول بوده و بیش از ده انجمن ومحفل متمرکز پریسکه درسطح کشور ایجادشده است . تعریف شعر پریسکه : پریسکه گونه ی جدید شعر ایرانی است که براساس فرهنگ اسلامی ایرانی وبارویکرد مقابله باورود عرفانهای نوظهور وعرفانهای شرقی ایجادگردیده است . پریسکه متشکل از 2 یا 3 یا 4 فصل (مصراع) بوده و شاعر می تواند درصورتی که تمامی ویژگیهای شعر پریسکه را رعایت نماید دریک فصل هم شعربگوید. پریسکه می تواند سپید ونیمایی یاموزون ومقفی باشد به شرط آن که تساوی عروضی درفصل ها اعمال نشود . شعر پریسکه درمرخه 91/8/8 به شماره ثبت ۵۸۷۱ توسط وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی ثبت گردید. این درگاه اینترنتی درجهت گسترش شعرپریسکه دراستان فرهیخته وادب آشنای گیلان که مهد شعر وادب می باشد وبراساس قوانین جاریه جمهوری اسلامی وباحمایت انجمن پریسکه سرایان ایران ایجادگردیده است .

مدیر وبلاگ : هانیه حسن زاده

ا ینك نمونه ای از سروده ها را اراین  نوع تقدیم كاربران می كنیم

خلوت گزیده ام
اما همیشه مرا حاجت است
به تماشای تو!

از یاد بُردنت
کارِ من نیست
سرچ کن
باورم را!
داشتم
رد می شدم از فکرت
دلت
بوق زد!



پریسكه های توركی ریررا كه از سروده های خودم است تقدیم می دارم 





گید نن یولداش

گلنن قارداش

ایندینو ن  یولداشلاری

با رهرو رفیق اند وبا رهاورد  شریك  دوستان امروزی

اروادی چوخ دینن كیشینون

ساقالی تز  اقارار

امان الله قاربابانون درد ینن

مردیكه زنش  غر بزند موی سرش زود سفید می شود .پناه برخدا از  درد   بابا برفی

كور توتوقن بوراخماز

من سنی الدن وردیم

كور اولدوم هی اغلادوم

كور كسی را كه بگیرد رها نمی كند . من بعد ا ز دست دادنت ازبس گریه كردم تا كورشدم


كار  ددی سس گلور
كور   ددی من  گو ردیم
چلاق ددی دور قاچاخ

كرگقت صدا میاد كورگفت  من دیدم  چلاق گفت پاشید بدویم

                                                                                               قارانقوش















نظرات() 

چه‌گوارا در غزه؛ صدور انقلاب یا معامله شکر؟

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-07:51 ب.ظ



تاریخ ایرانی: در ۱۸ ژوئن ۱۹۵۹، چه‌گوارا با لباس نظامی بر تن با تعدادی از همرزمانش وارد غزه شد. با توجه به پیشینه‌ای که از چه‌گوارا سراغ داریم، ممکن است انتظار داشته باشیم که چه‌گوارای ۳۱ ساله، به مبارزان مقاومت فلسطین (فداییان) نبرد شبه نظامی آموزش دهد، جزئیات تاکتیک مشهورش (فوکو) را در اختیارشان قرار دهد و در زمینهٔ نبرد علیه اسرائیل که یک دهه از آغاز آن می‌گذشت نکاتی بیاموزد. زمانی که از سفر چه به غزه اطلاع پیدا کردم چنین سؤالاتی در ذهنم پدید آمدند. آیا چنین تبادلات تاکتیکی بین آن‌ها صورت گرفته است؟ آیا با این قصد سفر را انجام داده بود تا پیوندی عمیق با جنگجویان فلسطینی برقرار کند؟ آیا او غزه را به مثابه بستری برای مبارزهٔ جهانی علیه کاپیتالیسم می‌شمرد؟ نتیجهٔ این سفر چه بود و با چه کسانی ملاقات کرد؟ کنجکاو بودم تا پاسخ این سؤال‌ها را بیابم.

 

سه سال پیش بود که برای نخستین بار از این سفر اطلاع یافتم. به صورت اتفاقی در بایگانی به فردی برخوردم که اطلاعات چندانی نداشت فقط در جایی خوانده بود (در کجا؟) که «چه» از اردوگاه پناهجویان مخیم الشاطی بازدید کرده و در آنجا با استقبال گرم فلسطینیان مواجه شده است. این اطلاعات کافی نبودند. در کاوش اینترنتی به تصویری برخوردم که چه‌گوارا را در کنار دیگر مقامات از جمله احمد سلیم، فرماندار قدرتمند مصری غزه نشان می‌داد. جان لی اندرسون، زندگینامه‌نویس چه، که قابل اطمینان است، اندکی جزئیات و تاریخ سفر را در اختیارم قرار داد. با اطلاعات اندکی در دست به این اقدام مبادرت کردم و به سراغ بایگانی‌ها رفتم تا ماجرای این سفر و عکس فوق را بیابم. کارم را از آرشیو دولتی اسرائیل آغاز کردم.

 

از پایان جنگ ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۶، سپس در فاصلهٔ ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۷ (زمانی که اعراب در جنگ شش روزه شکست خوردند)، غزه تحت حکومت مصر قرار داشت و ارتش مصر زندگی فلسطینی‌ها و همچنین جریان مقاومت فلسطین در مقابل اسرائیل را کنترل می‌کرد. به نظر می‌رسید که آرشیو دولتی اسرائیل اطلاعات فراوانی در این زمینه داشته باشد زیرا آن‌ها غزه را در این بازهٔ زمانی و طی دوران اشغال توسط اسرائیل به دقت زیر نظر داشتند. فکر می‌کردم غیرممکن است که اسرائیلی‌ها سفر یکی از مهم‌ترین چهره‌های مبارزات مسلحانه و تئوریسین جنگ‌های شبه نظامی را نادیده گرفته باشند، اما در کمال تعجب متوجه شدم که اینطور بوده است.

 

در آرشیو هیچ اثری از سفر «چه» به غزه موجود نبود. در نتیجه به دلیل فقدان اطلاعات در آرشیو اسرائیل و مصر، به سراغ رسانه‌های عرب رفتم. آنچه که یافتم بسیار تعجب‌برانگیز بود. مشخص شد که چه‌گوارا در نظر مصریان یک شخص کوبایی عادی بود که تقریبا نادیده گرفته شده است. مشخص شد که سفر «چه» به مصر - که در آن زمان جمهوری متحده عربی خوانده می‌شد - یک رویداد کوتاه و مختصر بوده که با تدابیر شدید برگزار شده است زیرا مقامات مصری پروژه‌های انقلابی دیگر همچون انقلاب کوبا را رقیب خود می‌شمردند و مایل نبودند تا آن را به رسمیت بشناسند. سفر او به غزه بسیار بی‌اهمیت جلوه داده شد. حضور رسانه‌ای در حداقل ممکن بود. هیچ عکس مشهور و به یادماندنی چاپ نشد و به نظر می‌رسد که تنها یک عکس به جا مانده باشد. علیرغم اینکه «چه» و همراهان کوبایی‌اش از چندین اردوگاه بازدید کردند ولی در پایان روز با هیچ‌کدام از رهبران انقلاب فلسطین شام نخوردند و نمایندهٔ برزیلی نیروهای سازمان ملل با آن‌ها شام خورد. هیچ‌کدام از فداییان حضور نداشتند و هیچ صحبتی از تئوری‌های انقلابی، نئوکلونیالیسم و امپریالیسم صهیونیستی و دیگر مباحثی که در دههٔ ۱۹۶۰ زیر مجموعهٔ بحث مقاومت جهانی محسوب می‌شدند به میان نیامد.

 

۲۴ ساعت پس از آنکه «چه» به غزه رسید، به قاهره بازگشت. روزنامه‌های روز بعد این خبر را دفن کردند. در قاهره نیز ماجرا به همین منوال ادامه یافت. سخنی از کوبایی‌ها در میان نبود و مصری‌ها متوجه سفر بسیار مهم هایله سلاسی، امپراتور اتیوپی بودند. سفر سلاسی پوشش خبری فراوانی یافت ولی کوبایی‌ها به جز چند گزارش مختصر در صفحهٔ آخر چیزی نصیبشان نشد.

 

کوبایی‌ها نادیده گرفته نشدند. ناصر ظاهرا وقت آن را نداشت تا برای استقبال رسمی از «چه» به فرودگاه برود. اما روز بعد طی مراسمی در حضور عدهٔ قلیلی نشان شمارهٔ یک جمهوری متحدهٔ عربی را به او اهدا کرد. در باقی این ملاقات، مصری‌ها با لحنی پدرانه به انقلابیون کوبایی نصیحت می‌کردند و روش‌ها و تئوری‌های مختلف برای صنعتی ساختن کوبا و انقلاب به منظور دستیابی به برابری اجتماعی را در اختیار آن‌ها می‌گذاشتند. پس از آن کوبایی‌ها به دمشق رفتند و بر مزار صلاح‌الدین – مظهر از خودگذشتگی و مقاومت - حضور یافتند و در ادامه به دیگر کشورهای آفریقایی و آسیایی سفر کردند.

 

این سفر به قلب انقلاب عربی نشان می‌دهد که چه‌گوارا با ریش اصلاح نشده و سیگار بر لب هنوز به نماد بین‌المللی انقلاب و مقاومت بدل نشده و دههٔ مشهور انقلاب یعنی دههٔ ۱۹۶۰ هنوز به درستی آغاز نگردیده بود. در حقیقت قصد او از این سفر به راه‌ انداختن یک جنبش بین‌المللی نبود بلکه می‌خواست طی یک سفر سه ماهه به کشورهای جهان سوم، خود را به افراد برجسته و ترقی‌خواه معرفی کرده و در ضمن قراردادهای تجاری منعقد کند و شکر نیز به فروش برساند. بله، درست است: معاملهٔ شکر بر جنگ‌های پارتیزانی اولویت داشت. اما کوبا در این سفر به جستجوی نقش انقلابی خود در روابط جهانی برآمد. سه سال بعد چه‌گوارا به عنوان نماد جهانی «انسان کامل» شناخته می‌شد و عکس او بر جلد تمامی مجلات - حتی مجلات مصری - نیز نقش می‌بست. در دیدار بعدی با جمال عبدالناصر، جایگاه‌ها تغییر یافته بود؛ این بار ناصر خود را دستیار «چه» می‌دانست و با تواضع به سخنان او گوش می‌داد. در این دوره فرهنگ جهانی مقاومت به بخش جدایی‌ناپذیری از سیاست‌های روزمرهٔ اعراب تبدیل شده بود.

 

اما نام مبارزین فلسطینی دههٔ ۱۹۵۰ – فداییان - به غلط با فرهنگ مبارزات پارتیزانی پیوند خورده است و از لحاظ زمانی همخوانی ندارد. در ‌‌نهایت تغییرات به فلسطین نیز رسید: چه‌گوارا رابطهٔ بسیار نزدیکی با سازمان آزادی‌بخش فلسطین برقرار کرد و نسل جدید مبارزین فلسطینی به شدت تحت تاثیر چه‌گوارا و فرهنگ جهانی مبارزه قرار گرفتند. آن‌ها در سال ۱۹۶۷ پس از آنکه اسرائیل نوار غزه را به تصرف درآورد وارد عمل شدند. در پاسخ به اشغال اسرائیل، مبارزین چپ‌گرای فلسطینی رشته عملیاتی را آغاز کردند که در زمان رهبری محمد الاسود – که چه‌گوارای غزه شناخته می‌شد - به اوج خود رسید.

 

الاسود با افتخار به راه چه‌گوارا ادامه داد تا در سال ۱۹۷۳ در نبرد با سربازان اسرائیلی به طور غم‌انگیزی کشته شد. چند سال بعد در پی عملیات گستردهٔ اسرائیل، فلسطینی‌ها ضعیف شدند و با گذشت یک دهه چپ‌های انقلابی سخن چندانی برای ارائه نداشتند. در واقع اپوزیسیون نظامی فلسطین تحت رهبری جناح‌های اسلامی همچون حماس درآمد و جهاد اسلامی نقش اصلی را ایفا کرد. امروز پس از دو قیام مشهور (انتفاضه) و نبردهای خونین، آنچه که از میراث «چه» در غزه به جای مانده تعدادی فلسطینی میانسال است که والدین ایده‌آل‌گرایشان در دههٔ ۱۹۶۰ نام «گوارا» را برایشان انتخاب کرده‌اند.

 

این تاریخچهٔ چه‌گوارا در غزه است. آنچه که با سفر یک کوبایی سیگار به لب و نا‌شناس آغاز شد ولی در ‌‌نهایت به نماد مقاومت برای فلسطینیان تبدیل شد؛ فردی که به دنبال آزادی کشورش و همهٔ مردم جهان بود.






نظرات() 

خاطرات هویدا از خدمت وظیفه در دانشکده افسری1

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-07:29 ب.ظ


کافه‌  نشینی با صادق هدایت و پرویز خانلری
تاریخ ایرانی: از تولد در تهران پس از جنگ جهانی اول تا خدمت وظیفه در دانشکده افسری بعد از جنگ دوم جهانی؛ از خاطرات دوران کودکی در دمشق تا تحصیل در بروکسل. امیرعباس هویدا، خاطراتش را که برای سالنامه «دنیا» در سال ۱۳۴۸ فرستاد، مروری کرد بر آنچه تا آن زمان نوشته بود و در ادامه‌اش به دوران حضور در وزارت خارجه و خدمت وظیفه در دانشکده افسری پرداخت.

 

***

 

در شماره‌های قبل سالنامه گرامی نوشتم: من در همین شهر تهران به دنیا آمدم. جنگ اول بین‌المللی تازه تمام شده بود و جهان به زحمت خود را از درد‌ها و تشنج‌های جنگ بیرون می‌کشید و می‌کوشید تا وحشت و خوفی را که مدت چهار سال گروهی از آدمیان را با گروهی دیگر روبه‌رو ساخته بود از یاد ببرد. کودکی و جوانی من بین دو جنگ عالم‌گیر گذشت: درست چند ماه پس از آنکه صدای توپ‌ها خاموش شد به دنیا آمدم و هنوز در دانشگاه بودم که بار دیگر توپ‌ها به غرش درآمدند و آدمیان کشتار یکدیگر را شروع کردند. و این دفعه فرزندان آن‌ها که دست به کشتار اول زده بودند وارد میدان جنگ شدند.

 

پشت قرآن در صفحه سفید قبل از سوره فاتحه‌الکتاب، مادربزرگم تاریخ تولد همه را می‌نوشت. هم اوست که در آنجا یادداشت کرد که من قبل از آفتاب یک روز سرد زمستانی که برف همه جا را فرا گرفته بود به دنیا آمدم.

 

مادرم به کرات داستان‌های سفری را که او و پدرم و من سه نفری با کالسکه، با اسب و یا قاطر در داخل کشور کردیم برایم حکایت کرده است. در آن هنگام هنوز برادرم فریدون تولد نیافته بود. نمی‌دانم چرا مادرم از‌‌ همان اوایل از اسب می‌ترسید. (این ترس هنوز هم در او باقی است) این داستان سفر شباهتی تام به داستان‌های هزار و یک شب دارد. داستان هزار و یک شب جهانی دیگر و در زمانی دیگر.

 

این سفری را که مادرم برایم حکایت می‌کرد ماه‌ها طول کشید. پدرم به ماموریت دمشق می‌رفت تا عهده‌دار سرکنسولگری ایران در سوریه شود. هر روز غروب ما در منطقه‌ای و اغلب در دهکده‌ای یا آبادی توقف می‌کردیم و فردای آن روز مجددا سفر ما آغاز می‌گشت. در بعضی شهر‌ها این توقف چندین روز طول می‌کشید چون نیاز بیشتری به استراحت بود.

 

پس از چند ماه مسافرت بالاخره ما به دمشق رسیدیم. تعداد ایرانی‌های مقیم سوریه زیاد بود و مرتبا به ژنرال قونسولگری ایران مراجعه می‌کردند. اغلب ایرانی‌های مقیم دمشق تجارت می‌کردند و با وجود اینکه اکثریت آن‌ها در سوریه متولد شده بودند همه به ملیت ایرانی خود افتخار می‌کردند و طبعا در کشوری که قوای یک دولت خارجی آن را اشغال کرده بود این غرور برای آن‌ها ارزنده‌تر بشمار می‌رفت.

 

به یاد دارم در عید نوروز پدرم در ژنرال کنسولگری ایران از این عده از ایرانی‌های مقیم این شهر پذیرایی می‌کرد. چهار سال بیش نداشتم که فریدون برادرم در دمشق به دنیا آمد. خاطرات و یادهای من از شهر دمشق باز نه مداوم و پشت سرهم است و نه روشن، گویی قسمتی از این خاطرات زیر نور است و قسمتی دیگر در تاریکی، شبیه فیلم‌های سریال وقتی که چند حلقه آن مفقود شده باشد.

 

اولین منزلی که در آن سکنی کردیم خانه‌ای قدیمی به سبک خانه‌های عرب بود که به طرف یک حیاط خلوت کوچک باز می‌شد. آیا درست ما چه مدتی در آنجا ماندیم؟ فکر می‌کنم دو سالی طول کشید. در‌‌ همان خانه هم برادرم به دنیا آمد. مادربزرگ پدری ما هم در این خانه با ما زندگی می‌کرد. از این پیرزن من خاطراتی فراوان دارم.

 

در همین موقع بود که پدرم به تهران احضار شد. تلگرافی که از تهران به دمشق مخابره شده بود حکایت از این می‌کرد که پدرم به سمت کنسول ایران در بمبئی تعیین شده است. ولی قرار شد پدرم به تهران برود و پس از مذاکرات با دولت ایران و تسلیم گزارش حوزه ماموریت دمشق خود عازم بمبئی گردد. مادرم ناراحت شد چون با دمشق خو گرفته بود و میل نداشت زندگی خود را که تازه در این شهر ترتیب داده بود بهم بزند و رهسپار کشور دیگری شود.

 

تازه اتومبیل فورد وارد دمشق شده بود. در زمان کودکی تعداد زیادی اتومبیل به یادم نمی‌آید و حال که فکر می‌کنم و به خاطرات کودکی خود رجوع می‌نمایم فقط درشکه‌های دمشق را به یاد می‌آورم. برای عزیمت ما به تهران دو اتومبیل فورد کرایه شد. یکی را به اثاثیه اختصاص دادند و در اتومبیل دیگر تشک و متکا قرار داده ما را روی آن‌ها نشانده بودند. من به اتفاق پدرم و مادرم و برادرم و یک پرستار به نام رزا از طریق صحرا عازم تهران شدیم.

 

مدت دو روز طول کشید تا از دمشق به بغداد رسیدیم. ولی عجیب است که از اقامت در بغداد هیچ چیزی به خاطر ندارم و حتی نمی‌دانم در بغداد چند روز توقف نمودیم. ولی به یاد دارم وقتی به نقطه‌ای رسیدیم که پر از درخت بود به من گفته شد این خاک ایران است و به خوبی به یاد دارم آن لحظه که به من گفته شد اینجا خاک ایران است و خاک ایران را پر از درختان سبز دیدیم چقدر خوشحال شدم.

 

در تهران در محله ولی‌آباد به منزل مادربزرگم وارد شدیم. از تهران جز محله ولی‌آباد هیچ چیز دیگری به یاد ندارم. در این فاصله وزارت امور خارجه به جای ماموریت بمبئی موافقت کرد که پدرم مجددا به‌‌ همان ماموریت سوریه منصوب شود. درست هشت ماه از اقامت ما در تهران سپری می‌شد که مجددا خود را آماده برای حرکت به خارج از وطن کردیم.

 

این بار برای رفتن به سوریه یک کامیون اجاره کردیم. روی قسمتی از سطح کامیون اسباب و اثاثیه ما را قرار دادند و در قسمت دیگری از سطح کامیون تشک گذاشته و روی تشک هم قالیچه قرار دادند و من و مادرم و برادرم روی آن نشستیم و پدرم نیز در جلو بغل دست شوفر نشسته بود. به این ترتیب از تهران عازم دمشق شدیم. در حدود پنج سال از سن من بیشتر نمی‌گذشت و فریدون طفل شیرخواره‌ای بود. یادم می‌آید شب‌ها در داخل کامیون پشه‌بند می‌زدند و ما در داخل‌‌ همان کامیون می‌خوابیدیم.

 

چند روزی طول کشید تا وارد بغداد شدیم. در بغداد اتومبیل سواری کرایه کردیم و از پایتخت عراق رهسپار دمشق شدیم. پس از ورود به دمشق معلوم شد تازه یک مدرسه جدید از طرف فرانسوی‌ها باز شده است. منشی ژنرال قونسولگری ایران در دمشق دست مرا گرفت و به مدرسه هدایت کرد و اسم مرا در دفتر مدرسه ثبت نمود. آقای روحی منشی ژنرال قونسولگری تا داخل کلاس اول مدرسه من را هدایت کرد و دست مرا به دست یک معلمه فرانسوی داد. اغلب شاگردان کلاس اول کودکان فرانسوی بودند و خیلی کم در میان آن‌ها کودکان اهل سوریه دیده می‌شدند. در آن زمان یک کلمه هم به زبان فرانسه آشنایی نداشتم و البته برای من سخت بود که با ندانستن زبان فرانسه وارد کلاس یک معلمه فرانسوی شوم و با شاگردان فرانسوی زبان همشاگردی گردم.

 

هر روز صبح که از منزل به مدرسه می‌رفتم ناهار خود را هم به مدرسه می‌بردم. چون درس در این مدرسه از ۸ صبح تا ۴ بعدازظهر ادامه داشت. رفته رفته توانستم به زبان فرانسه آشنایی پیدا کنم و من زبان فرانسه و فارسی خود را مرهون مادرم می‌دانم چون وقتی از مدرسه به منزل مراجعت می‌کردم مادرم به من مشق خط فارسی می‌داد و درس فرانسه مرا مرور می‌کرد و البته در منزل فقط به زبان فارسی سخن می‌گفتم. به یاد دارم از‌‌ همان موقع مادرم به من اشعار فارسی یاد می‌داد و من در‌‌ همان سال‌های اول کودکی اشعار نغز بعضی از شعرای پارسی‌گوی مانند حافظ و سعدی را حفظ کرده بودم. من و برادرم در مقابل مادرمان رویمان خیلی باز‌تر بود تا در مقابل پدرمان.

 

مدت یک سال یا بیشتر خوب به یاد ندارم از اقامت ما در دمشق سپری نشده بود که تلگرافی از وزارت امور خارجه به دمشق رسید و پدرم ماموریت پیدا کرد که بلافاصله رهسپار عربستان شود و به مسئله خرابی بقاع متبرکه در حجاز رسیدگی کند. پدرم با ترن از دمشق به مصر رفت و از پرت سعید رهسپار جده گردید. ورود پدرم به سرزمین عربستان مصادف شد با تصرف قسمتی از خاک عربستان به وسیله وهابی‌ها و پیروزی ملک عبدالعزیز (ابن سعود) در جنگ. ولی هنوز جنگ بین ابن سعود و شریف مکه ادامه داشت.

 

اقامت پدرم در عربستان در آن سفر هشت ماه به طول انجامید و آنگاه او مستقیما به دمشق مراجعت کرد. در مدت غیبت پدرم یادم می‌آید قسمتی از وقت من بیهوده تلف شد زیرا به مدرسه نمی‌رفتم چون تمام مدارس دمشق تعطیل شده بود و علت تعطیل مدارس دمشق قیام قبایل (دروز) بود. بین «دروزی‌ها» و فرانسوی‌ها جنگ سختی در گرفته بود و فرانسوی‌ها با گلوله‌های توپ دمشق را بمباران می‌کردند.

 

در همین موقع پدرم از ماموریت عربستان مراجعت نمود و از جمله سوغاتی که از این سفر آورد یک عبای سفید بود. معمولا پدرم وقتی از ماموریت خارج مراجعت می‌کرد کمتر ما را در جریان وقایع سیاسی می‌گذاشت و من با وجود اینکه خردسال بودم و در سال اول ابتدایی درس می‌خواندم همواره میل داشتم بدانم پدرم کجا رفته و چه کرده و چه موفقیتی نصیب او شده است ولی اخلاق خاص پدرم مانع از بازگو نمودن مطالب مربوط به وظایف دولتی‌اش بود. آنچه که می‌دانم این است که پدرم در ایام اقامت در سوریه با آزادیخواهان و استقلال‌طلبان این کشور رابطه داشت و با آن‌ها تماس‌های زیادی پیدا می‌کرد و از فکر آن‌ها در رسیدن به استقلال حمایت می‌نمود.

 

پدرم چون اطمینان به مراقبت مادرم از من و برادرم داشت جویای وضع تحصیلی ما نمی‌شد و البته مادرم همچنان تمام وقت خود را مصروف درس و مشق ما می‌کرد و به همین جهت من که در روز اول ورود به مدرسه فرانسوی‌های دمشق یک کلمه به زبان فرانسه آشنایی نداشتم شش ماه بعد فرانسه‌خوان شده بودم و فکر می‌کنم در امتحانی که از ما به عمل آمد نمرات بدی نیاوردم و همین نمرات بود که هم مرا تشویق نمود که دروس مدرسه را خیلی خوب روان کنم و هم هر شب درس و مشق خود را به مادرم که مرا کمک می‌کرد پس بدهم، البته همان‌طوری که گفتم من تنها ایرانی بودم که در این کلاس و در این مدرسه درس می‌خواندم.

 

چند سال بعد از دمشق به بیروت رفتیم. پدرم اولین سرکنسول ایران بود که مقر سرکنسولگری را در بیروت قرار داد. قبل از این تاریخ منافع و حقوق ایران به وسیله یک کنسول افتخاری که اهل یونان بود و تجارت می‌کرد حفظ می‌شد. منزل ما در ناحیه مسلمان‌نشین بیروت روی تپه‌ای واقع بود. این قسمت از بیروت هنوز به‌‌ همان صورت وجود دارد و به نام بسطه موسوم می‌باشد و هنوز آن خانه‌ای که ما در آن منزل داشتیم در جای خود برقرار است.

 

خانه ما یک عمارت دو طبقه بود که طبقه فوقانی محل سکونت ما بود و طبقه تحتانی محل سرکنسولگری. از طبقه دوم دریای مدیترانه دیده می‌شد و هر روز که من به مدرسه می‌رفتم مجبور بودم از پله‌های بسیار پایین و بالا بروم.

 

در مدرسه فرانسوی‌ها بیروت مدت یازده سال مشغول تحصیل بودم و در طی این سال‌ها با عده زیادی از محصلین فرانسوی و لبنانی بزرگ شدم. چندین نفر از دوستان تحصیلی من در سال‌های اخیر در دولت‌های مختلف لبنان شرکت داشتند و حتی در یکی از کابینه‌های لبنان از دوازده نفر وزیر، هفت نفر آن‌ها از همشاگردی‌های من بودند و البته هر وقت به بیروت سفر می‌کنم سعی دارم دوستان ایام تحصیل را پیدا کنم تا دور هم جمع شده به یاد دوران تحصیل قدری با هم صحبت کنیم.

 

مدرسه فرانسوی‌ها در محله ناصریه بیروت قرار داشت و یک مدرسه مختلط پسرانه و دخترانه بود. اکثر محصلین این مدرسه فرانسوی‌ها بودند و لبنانی‌ها در اقلیت. علاوه بر زبان فرانسه که صبح هر روز تدریس می‌شد بعدازظهر‌ها به محصلین لبنانی عربی تدریس می‌دادند. پدرم علاقه داشت من به زبان عربی آشنا شوم چون آن را برای یک ایرانی ضروری می‌پنداشت. یکی از معلمین لبنانی که در سال سوم ابتدایی به من و سایر محصلین عربی درس می‌داد تقی‌الدین صلح نام داشت. او چند سال قبل در دولت لبنان وزیر کشور بود و قبل از وزارت کشور نیز چندین بار وزیر بوده و در جنگ‌های سیاسی لبنان هم نقش بسیار مهمی داشته است.

 

خیال می‌کنم من در دوران تحصیل از نظر اولیای مدرسه شاگرد بسیار راحتی به حساب نمی‌آمدم. از روی کارنامه‌های تحصیلی که هنوز آن‌ها را دارم پیدا است که معلمین من مرتبا شکایت داشتند که اولا تنها آن دروسی را که دوست می‌داشتم فرا می‌گرفتم و به آن دروسی که علاقه نداشتم توجه زیادی نمی‌کردم.

 

از نظر بازیگوشی در کلاس اگر در درجه اول قرار نداشتم ولی دستکمی از بازیگوش‌های خوب کلاس هم نداشتم. در دروس تاریخ و انشاء اگر مطلب به ذهنم می‌آمد و به اصطلاح شاگرد‌ها الهام می‌شدم شاگرد ممتازی بودم و در بقیه مواد درسی گاهی نمرات من متوسط بود ولی در پایان هر سال آنقدر به خود زحمت می‌دادم که دروس امتحانی را فرا گرفته و در امتحانات نهایی موفقیت پیدا کنم تا به کلاس بالا‌تر بروم.

 

در سال‌های آخر که من در کلاس‌های یازدهم و دوازدهم مدرسه بودم زبان فارسی را هم به شاگردان درس می‌دادند. در آن موقع آقای محمدی از طرف وزارت فرهنگ ایران به بیروت آمده و در همین مدرسه شروع به تدریس زبان فارسی کرد و البته چون من آشنایی به زبان فارسی داشتم احتیاجی به تعلیم زبان مادری خود در کلاس درس او نداشتم ولی برادرم و بعضی دیگر از ایرانی‌ها که در این مدرسه درس می‌خواندند در سر کلاس درس فارسی آقای محمدی حاضر شده و زبان فارسی خود را تکمیل می‌کردند.

 

بعد از سه سال که در مدرسه فرانسوی‌ها درس خواندم پدرم به سمت وزیر مختار ایران در حجاز منصوب گردید. من و مادرم و برادرم عمارت کنسولگری واقع در بسطه را تخلیه و در یک آپارتمان کوچکی نزدیک مدرسه رحل اقامت افکندیم. البته این انتقال منزل باعث می‌شد که رفت‌وآمد من آسان شود و دیگر یک راه طولانی را چند بار در روز نپیمایم.

 

در تمام این سال‌ها ما کمتر با پدر خود زندگی کردیم زیرا او غالبا در مسافرت بود و برای اینکه ما بتوانیم به تحصیلات خود ادامه بدهیم کمتر با او به مسافرت می‌رفتیم. روی همین اصل روز به روز با مادر خود بیشتر مانوس می‌شدیم چون او در حقیقت در تمام سال برای ما هم مادر بود و هم پدر.

 

مادرم زیاده از حد نسبت به ما رئوف و مهربان بود و آنی خود را از ما دور نمی‌ساخت و از همین موقع برادرم نیز به من ملحق شد و او هم مشغول فرا گرفتن زبان فارسی گردید و مادرم با ‌‌نهایت شوق و ذوق از روی کتاب‌های درسی که از تهران برای ما می‌فرستادند به من و برادرم زبان فارسی تعلیم می‌داد.

 

قسمتی از این فیلم بسیار روشن ولی قسمت‌های دیگر فیلم بسیار تاریک و خاموش و محو می‌باشد. پدرم هر سال در ایام فصل تابستان از مرخصی قانونی استفاده کرده به لبنان می‌آمد و ورود او به لبنان در حقیقت برای ما جشن بود.

 

در آن ایامی که هنوز پدرم سرکنسول ایران در بیروت بود روزی به ما خبر داد که برای ماموریتی باید رهسپار مصر شود و قرار شد ما را با خود در این سفر همراه ببرد. بعدا فهمیدیم که از طرف وزارت امور خارجه به او ماموریت داده شده تا به وضع سفارت ایران در قاهره رسیدگی نماید. هر چه فکر می‌کنم که ما با چه وسیله‌ای از بیروت رهسپار فلسطین شدیم یادم نمی‌آید ولی از سرزمین فلسطین خوب به یاد دارم که با ترن خود را به قاهره رسانیدیم.

 

باز هم به یاد دارم چون ترن سالن رستوران نداشت ما ناهار را در داخل کوپه صرف می‌کردیم و باید اعتراف کنم هنوز هم علاقه فراوان به نان و پنیر دارم و هنوز که هنوز است هیچ‌وقت حس نمی‌کنم هر چه هم نان و پنیر بخورم از خوردن آن سیر شوم.

 

قاهره آن روز شهر بزرگی بود. قیافه‌های مردم شهر قاهره که سیاه چرده بودند، پیراهن‌های آن‌ها که به رنگ سفید و بلند و دراز بود هنوز در مد نظر من قرار دارد. محل اقامت ما در یکی از پانسیون‌های مرکز شهر بود. گل‌های کاغذی و گل‌های مصری تمام دیوارهای عمارت پانسیون را زینت داده بود. دو اطاق در اختیار ما بود یکی متعلق به پدرم و مادرم و دیگری در اختیار من و برادرم بود.

 

پدرم در قاهره دوستان بسیار زیادی داشت که هیچ‌وقت ما را تنها نمی‌گذاشتند. روز‌ها به گردش می‌رفتیم و از جمله موزه‌‌ها را تماشا می‌کردیم. گاهی از روز‌ها به اتفاق مادرم به مغازه‌ها می‌رفتیم. مغازه‌های بیروت کوچک بود ولی مغازه‌های قاهره بسیار بزرگ و پر از کالا بود.

 

برای مراجعت به بیروت از قاهره به اسکندریه رفته از آنجا با کشتی مسافربری فرانسوی به نام نه‌اوفیل گوتیه خود را به بیروت رساندیم. این کشتی در جریان جنگ بین‌المللی دوم غرق شد.

 

مرگ پدر زندگی ما را دگرگون کرد. آن زندگی نسبتا مرفه تبدیل به زندگی محدودتری شد و از خانه نسبتا بزرگی که در آن منزل داشتیم و نوکر و دو خدمتکار در اختیار ما بود به یک ساختمان سه اطاقه بدون کلفت و نوکر منتقل شدیم. بدیهی است در روحیه من این تغییر زندگی تاثیر داشت ولی درسی بود برای زندگی که باید همیشه آماده و مهیا برای مقابله با هر گونه پیش‌آمد‌ها و تحمل سختی‌ها و ناگواری‌ها شد و زندگی را بر اساس سادگی تحمل کرد و هیچ‌وقت برده و بنده و یا مشتاق و شیفته زندگی نشد. این سختی نسبی که ما در زندگی داشتیم ما را بیشتر آماده برای زندگی نمود.

 

در اینجا باید اذعان نمایم که مادرم با روشن‌بینی خاص خود و شهامت و طبع بلندی که داشت به هیچ‌وجه دست خود را به سوی دیگران دراز نکرد و با‌‌ همان اندوخته ناچیز پدر به تربیت ما همت گماشت تا توانستیم دوره‌های تحصیلات متوسطه و عالی را به پایان برسانیم. مادر به ما یاد داد که در زندگی باید به خود متکی باشیم چون زندگی فراز و نشیب بسیار دارد و در فراز زندگی باید به دارایی و ثروت بی‌اعتناء بود و در نشیب زندگی هم نباید محتاج بود. بدیهی است روزهای اول بعد از فوت پدرم دوستان او و افراد فامیل ما در ایران و نماینده ایران در لبنان هم قول کمک می‌دادند و وعده داده بودند برای من و برادرم بورس تحصیلی به وجود آورند و در اختیار ما بگذارند ولی با ماه‌ها و سال‌ها انتظار از حرارت احساسات آن‌ها کاسته شد و نه تنها از بورس خبری نشد بلکه حتی دیگر یادی هم از ما نکردند. البته جای گله نیست چون این خود یکی از قوانین طبیعت است. مادر ما همواره سعی می‌کرد که به هیچ وجه حس تنهایی و ناراحتی نکنیم.

 

دولت ایران پدرم را مامور کرده بود که در جنگ مسلحانه‌ای که میان امام یحیی پادشاه یمن و ابن سعود پادشاه عربستان سعودی روی داده بود دخالت کند تا مذاکرات و مقدمات صلح میان آن دو فراهم گردد. در بازگشت از این ماموریت، پدرم از شتر زمین خورد و بعد هم مراقبت لازم از وی به عمل نیامد. مدتی با درد و ناخوشی ساخت. آن وقت یکی از وزرای امور خارجه که می‌خواست در آن زمان وزارت امور خارجه را جوان کند و اصلاحاتی در این وزارتخانه به عمل آورد پدرم را احضار کرد و منتظر خدمت نمود.

 

پس از پایان تحصیلات متوسطه در بیروت برای انجام تحصیلات عالیه راه اروپا را پیش گرفتم. نزدیک ظهر، آخر سپتامبر است. گروهی در نزدیکی در ورودی بنای بندر بیروت به گردهم جمع شده‌اند. اتومبیل‌ها پشت سر هم رد می‌شوند و بوق می‌زنند. کاسب‌هایی که متاع خود را روی چرخشان می‌فروشند با لباس‌های رنگارنگ در وصف و خوبی مال‌التجاره خود فریاد‌ها می‌کشند. از این جمع مردم که به سوی بندر می‌روند هر بار که کشتی به بندر می‌رسد یک فریاد دسته‌جمعی شنیده می‌شود.

 

مادر نخواسته بود که در بندر با من خداحافظی کند. خداحافظی‌ها را ما با هم در خانه کردیم. من با چشمان پر اشک و گلوی فشرده با برادرم به قصد بندر سوار تاکسی شدیم، مادرم آرامش خود را حفظ کرده و مرا به پیروی از عقل نصیحت می‌کرد. می‌دانستم که لااقل اندوه و حزنش به اندازه غم من است. اما زندگی سخت ما و نبرد بلاانقطاع و مداومی که او برای بزرگ کردن برادرم و من در این دنیا کرده بود این حالت تسلیم و شجاعت و حس وظیفه‌شناسی را به او داده بود.

 

از بیروت با کشتی عازم جنوب فرانسه شدم. حال نزدیک مارسی شده‌ایم. این شهر که در سحرگاه تمدن ما به وسیله فنیقی‌ها ایجاد شد و اکنون دروازه اروپا و در عین حال محل و مرکز فضولات آن به شمار می‌رفت.

 

حدود ساعت ده است، بعد از هفت روز مسافرت، کشتی ما به کمک یک کشتی کوچکتر برای پهلو گرفتن در ساحل آهسته‌تر پیش می‌رفت. همه ما به هیجان آمده‌ایم، من و همه دوستانم. زیرا که به زودی زود برای اولین بار پا بر خاک اروپا خواهیم نهاد.

 

گروه ایرانی سه نفری ما در طول این سفر بزرگتر شده و چند لبنانی، سوریایی و مصری هم که مثل ما قصد دارند بخت و اقبال خود را در بهره‌برداری از منابع دانش اروپا بیازمایند به ما ملحق شده‌اند. ما همه تجربیات خود را روی هم خواهیم گذاشت تا به اتفاق به سوی پاریس، لندن یا ژنو حرکت کنیم. یک سال طول خواهد کشید تا من وارد دانشگاه شوم.

 

قصد من اینست که یک سال وقتم را صرف آشنا شدن با زبان انگلیسی کنم. دیگران به سوی شهرهای دیگر حرکت خواهند کرد. در آن وقت من حتی یک نفر را هم در پاریس نمی‌شناختم. دوستان ایرانی که در این سفر همراه من بودند فردای روز رسیدن ما به پاریس راه سوئیس را در پیش گرفته بودند. از طرف دیگر من هم ترجیح می‌دادم که به خیال خودم در طریق کشف پاریس تنها باشم. اما در حقیقت این کشف نبود بلکه یک نگاه بود به این شهر و بس.

 

پس از چندی اقامت در پاریس به لندن رفتم. لندن به کلی با پاریس فرق داشت. تعلیم و تربیت در یک مدرسه فرانسوی مرا با زندگی فرانسه آشنا کرده بود. اما زندگی انگلیسی به کلی چیزی دیگر است. در اینجا همه چیز به نظرم عجیب و برخلاف عاداتی می‌آمد که در جوانی فرا گرفته بودم.

 

شناسایی من با زبان انگلیسی درخشان نبود. زبان انگلیسی را من به عنوان زبان اول گرفته بودم. برای آماده کردن امتحانات آخر سال مدارس متوسطه فرانسوی در قسمت «مدرن» می‌بایست دو زبان «زنده» را انتخاب کرد وگرنه زبان لاتین و یک زبان زنده دیگر به جز فرانسه را می‌بایستی یاد گرفت. من هم که قسمت «مدرن» را انتخاب کرده بودم سه زبان را انتخاب کرده بودم، انگلیسی، ایتالیایی و آلمانی. البته عربی را که ما عمیقا و کاملا می‌خواندیم به حساب نمی‌آورم. معمولا زبان سومی اختیاری بود و نه اجباری و نمرات آن هم به نمرات امتحان شفاهی علاوه می‌شد. اما من زبان لاتین را هم خوانده بودم به این فکر که اطلاع از آن کمکی باشد برای زبان فرانسه‌ام.

 

اما آن انگلیسی «کتابی» که به من یاد داده بودند از لحاظ دستوری شاید کاملا درست بود اما در موقع تکلم من به زبان انگلیسی، لهجه فرانسوی در صحبت کاملا به گوش می‌خورد و این در اوایل کار مشکلات بسیاری برایم به وجود آورد تا بالاخره توانستم با کمک یک معلم خوب زبان با لهجه انگلیسی تا حدی خود را آشنا کنم. معلم به من گفت که برای درست صحبت کردن انگلیسی یک قطعه سیب‌زمینی پخته داغ باید در دهان بگذارم و آنگاه شروع به صحبت کنم. باید اذعان کنم که این روش خوب و درست بود.

 

در زمان کوتاه لهجه من بهتر شد و من می‌توانم این روش خوب را جدا توصیه کنم به کسانی که می‌خواهند در زبان انگلیسی یک لهجه قابل قبول داشته باشند. البته پس از مدتی بدون شک دیگر احتیاجی نخواهد بود که کسی یک تکه سیب‌زمینی در دهان بگذارد چون دهان شکل لازم را برای ادای کلمات انگلیسی پس از مدتی تمرین به دست خواهد آورد.

 

من کوشیدم زبان انگلیسی را با پشتکار و شدت یاد بگیرم و با زندگی انگلیسی هم آشنا شوم. من تا ماه ژوئیه در لندن ماندم. در این ماه‌ها کم‌کم عادات انگلیسی را فرا می‌گرفتم. با خیلی‌ها آشنا شدم و دوستان بسیاری پیدا کردم که هنوز هم تماسم را با بعضی از آن‌ها نگاه داشته‌ام. انگلیسی‌ها دوست ندارند کشور ما را ایران بخوانند و ترجیح می‌دهند که آن را به نام «پرشیا» بخوانند. فکر نمی‌کنم آنطور که بعضی از هموطنانم تصور می‌کنند علت این تمایل آن‌ها یک اصل و یا منبع سیاسی داشته باشد. بلکه برای آن‌ها کلمه «پرشیا» یک کشش و زیبایی خاص دارد که از رنگ‌های تند و درخشان و فرهنگ ژرف ما سرچشمه می‌گیرد، آن‌ها در این امر تنها نیستند. مردمان دیگری در ایران و خارج از ایران هم از خود می‌پرسند که چرا ما اسم کشورمان را عوض کردیم. چند سال پیش یک آمریکایی همین سؤال را از من کرد. من کوشش کردم دلایلی را که موجب تغییر این اسم شد و منجر به تصمیم دولت شد برایش بگویم. پس از اینکه به دلایل من گوش داد با سادگی به من گفت: «فرض کنید کوکاکولا که میلیون‌ها و میلیون‌ها دلار برای شناساندن مارک خودش خرج کرده تصمیم بگیرد اسم خودش را عوض کند و اسمی را جایگزین آن کند که هیچ شباهتی با کوکاکولا ندارد و این درست‌‌ همان کاری است که شما کرده‌اید. دنیای ما اسم پرشیا و پرشیان را سال‌هاست که شناخته و می‌شناسد و شما اسمی را می‌خواهید برای آن‌ها جانشین کنید که با «ایراک» (عراق) و چند کشور دیگر نزدیک و شبیه است و مخلوط می‌شود. این چه کاری است؟»

 

من در پایان اقامت در انگلستان خود را آماده می‌کردم که برای ادامه تحصیلات دانشگاهی به فرانسه بروم. اما بدبختانه ایران مناسبات سیاسی خود را ناگهان با فرانسه قطع کرد. بدین ترتیب راه پاریس به رویم بسته شده بود. می‌بایست به کشوری دیگر بروم و به دنبال دانشگاهی دیگر که درس را ادامه دهم و تحصیلاتم را تمام کنم. من بلژیک و پایتخت آن بروکسل را برای تحصیلات دانشگاهی خود انتخاب کردم.

 

پس از ورود به بروکسل، بعدازظهر را به گردش در شهر پرداختم و سعی کردم نقشه شهر را در ذهن و ضمیر خودم جای دهم. فکر می‌کنم با صبر و حوصله مطالعه جزئیات نقشه یک شهر که آدم نمی‌شناسد همیشه کار جالبی باشد.

 

فردای آن روز صبح زود برخاستم و عازم خیابان «آونووده ناسیون» شدم که بنای دانشگاه در آنجا قرار دارد. این راه بیست دقیقه طول کشید. سر و صدای عجیبی در اینجا شنیده می‌شد. گروه‌های شاگرد مدرسه در میان ساختمان‌ها و راهرو‌ها ولو بودند و این طرف و آن طرف می‌رفتند. پیدا کردن کسی که بتواند اطلاعی به شما بدهد کاری مشکل به نظر می‌آمد. نشانه شاگردهای قدیمی کاسکت‌های کهنه و نوشته‌های روی آن بود. هر یک سال تحصیلی در دانشگاه به شما حق می‌داد یک ستاره اضافی داشته باشید. طبیعی است که این ستاره‌ها نشان درس خواندن بهتر نیست و نشان تحصیلات عالیه هم نیست. این ستاره‌ها فقط نشان آنست که چه کسی زود‌تر به دانشگاه آمده است.

 

داشتم حس می‌کردم در میان این جمع تنها هستم که ناگهان فکر کردم صورت یک دوست را دیده‌ام. وقتی من در مدرسه متوسط بیروت بودم، در آن سال‌های اول گروهی بسیار از ایرانیانی که دیپلم متوسطه خود را گرفته بودند برای فرا گرفتن زبان فرانسه به بیروت آمده بودند برای آنکه بعدا بتوانند تحصیلات خود را در دانشگاه‌های فرانسه ادامه دهند، اما قطع مناسبات سیاسی بین ایران و فرانسه موجب شده بود که این‌ها در کشورهای فرانسه زبان اطراف فرانسه مانند بلژیک و سوئیس پراکنده شوند. آری درست دیده بودم. این آقای انگجی بود. انگجی‌ها چندین برادر بودند، یکی از آن‌ها اکنون استاد طب است در دانشگاه تبریز و دیگری در تهران طبابت می‌کند.

 

در راهروهای دانشگاه بروکسل انگجی مرا راهنمایی کرد که چگونه می‌توانم مراسم اسم‌نویسی را تمام کنم، به طوری که با کمک او قبل از ظهر همه مدارک لازم را گرفته بودم. تصمیم گرفتم از گرفتن اتاق در شهر صرف‌نظر کرده و در شبانه‌روزی دانشگاه اقامت کنم. شبانه‌روزی دانشگاه در چندین قدمی عمارت دانشگاه قرار دارد.

 

اما چندی بعد جنگ جهانی دوم باعث شد که به ایران مراجعت نمایم. من از سوریه و عراق به بصره وارد شدم. از آنجا به بلم کوچکی نشستیم و وارد خاک ایران شدیم. اتومبیلی که تاریخ ساخت آن به دوران قهرمانی کشش موتوری می‌رسید ما را به اهواز آورد. از راننده خواستم که سرحدات کشورم را برایم مشخص کند. بدبختانه نشان مشخص و معلوم و علائمی که مرکز را معین کند یا حتی سرحد گمرک را معلوم نماید در این حدود نبود. انگلیس‌ها که مانند ارباب در عراق و جنوب کشورم مسلط بودند احتیاج نداشتند که با ایجاد ادارات ایرانی دردسر برای خود ایجاد کنند و بسیار ساده و راحت علائم و آثار حاکمیت ما را از بین برده بودند. حال برای یک وطنخواه تازه وارد در میان این رمل‌ها و شن‌های گرم چگونه ممکن است بداند ایران خودش از کجا شروع می‌شود؟ می‌خواستم در مرز لحظه‌ای توقف کنم و اشک‌های شادی و اشک‌های غم و درد خود را نثار کنم، شادی از اینکه کشور خودم را اکنون می‌بینم، کشوری که از ورای صفحات کتاب‌های پادشاهان از زبان فردوسی شناخته و دوست داشته بودم و اشعار آن را در میان بازوان مادرم فرا گرفته بودم اکنون به چشم می‌بینم و زمین آن را زیر پای خود احساس می‌کنم و اشک‌های خود را به پای آن می‌ریزم. کشورم که در سرحدات آن نیروهای خارجی ساکنند، نیروهای خارجی که به عنوان فاتح در شن‌های آرام ایران خستگی خود را بدر می‌کردند و می‌کوشیدند که شن‌های داغ و خطرناک آفریقا را فراموش کنند.

 

اهواز در حقیقت شهر نبود، خرابه‌هایی داغ‌زده در کنار رودخانه‌ای خشک، این اهواز بود، با یک نوع زندگی شلوغ، پر سر و صدا و پر هیاهو، کوچه‌های تنگ و کثیف، مردمی پابرهنه و ژنده و در هر گوشه‌ای گداهایی که به هر تازه وارد یورش می‌بردند و خلاصه یک نوع فقر و مسکنت و بینوایی انسانی در همه جای آن به نظر می‌رسید.

 

در تهران می‌توانم بگویم کمی «گم» شده بودم، کسی را نمی‌شناختم. آدرس یک مهمانخانه را خواستم و آدرس هتل لاله‌زار را به من دادند. درشکه‌ای که یک اسب پیر و فرتوت که فقط پوستی بر استخوان‌هایش باقی مانده بود و آن را می‌کشید، مرا لنگ لنگان با چمدان بزرگی که به همراهم بود به مرکز شهر رسانید.

 

هتل لاله‌زار مشتری‌های خارجی داشت که بیشترشان عرب بودند و در میان دسته سربازان خارجی پشت ویترین مغازه‌ها را نگاه می‌کردند. دوش گرفتم و کوشش کردم که با بعضی از اقوام مادری‌ام تماس بگیرم.‌‌ همان شب پس از تماس با آن‌ها از هتل به منزل دایی‌ام رفتم و آن‌ها کوشش خود را به جای آوردند که زندگی را برایم راحت و مطلوب کنند. مدت‌ها در خانه آن‌ها ماندم.

 

هنوز یک هفته نگذشته بود که در جستجوی کاری برآمدم اما در آغاز می‌بایست تصدیق‌ها و دیپلم‌هایم را به جریان اندازم و این نیاز به وقت داشت و چون می‌خواستم وارد وزارت خارجه شوم خودم به قسمت پرسنل آن مراجعه کردم. معلوم شد عجب کار گستاخانه‌ای کرده‌ام. اینطوری که نمی‌شود وارد وزارت خارجه شد. می‌بایستی کسی را در جریان گذاشت که کسی دیگر را بشناسد تا شخص اخیر بتواند اقدام لازم را نزد شخص ثالث بکند و این شخص هم بتواند دیگری را ببیند و و و … در این لحظه یادم آمد که یکی از دوستان پدرم مدیر یکی از ادارات وزارت خارجه است و به دیدن آقای ابوالحسن بهنام رفتم که از دیدن من شاد شد و به من قول داد که دنبال تقاضای مرا خواهد گرفت. یک هفته بعد او به من اطلاع داد که برای ملاقاتش بروم. او مرا به وزیر خارجه آقای ساعد معرفی کرد.





نظرات() 

خاطرات هویدا از خدمت وظیفه در دانشکده افسری 2

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-07:28 ب.ظ


 

پس از ملاقات با وزیر، آقای بهنام مرا برای ملاقات با معاون پرسنل (کارگزینی امروز) هدایت کرد. او از من خواست که فردا مراجعه کنم. بلافاصله اوراق استخدام را به من داد که امضاء کردم. به من پیشنهاد کرد که به سمت کارآموز تا مسابقه ورودی آینده در وزارت خارجه مشغول کار شوم. فردای آن روز هم خودش شخصا مرا به رئیس کابینه معرفی کرد و بدین ترتیب پس از دو ماه آمد و رفت بدون آنکه دیپلم‌هایم مورد تصدیق قطعی قرار گرفته باشد (چون شورای عالی فرهنگ در آن هنگام جلسه نداشت) من کارآموز شدم در کابینه وزیر.

 

آن وقت ما هشت نفر بودیم. با بعضی از آن‌ها دوست شدم. بلافاصله مرا وادار به ثبت نامه‌های خروجی کردند. کاری که زیاد مطلوب نیست. می‌بایست در تمام روز، نامه‌ها را خواند آن‌ها را خلاصه کرد، ثبت کرد. بعد آن‌ها را خلاصه و در چند کلمه در دفتر اندیکاتور روی آن‌ها نمره زد …

 

تا اینجا خلاصه مقالاتی بود که در شماره‌های سال‌های قبل سالنامه دنیا به رشته تحریر درآمد و اینک دنباله آن…

 

سر ساعت مقرر مجبور بودم در وزارتخانه حاضر باشم، نحوه نظارت آن وقت درباره آمد و رفت مامورین دولت به قدمت کره زمین می‌ماند. دفتری را در راهرو گذاشته بودند که مامورین مکلف به امضای آن بودند، اما اگر شما زود‌تر از ساعت مقرر وارد وزارتخانه می‌شدید و یا دیر‌تر خارج، دیگر دفتری وجود نداشت و روشن است که غائب محسوب می‌شدید و در آخر ماه مبلغی از حقوقتان را کسر می‌کردند.

 

یک آقای پیر با کله طاس با کت و شلوار برک خودش که گویی بدنش در آن شنا می‌کند صاحب اختیار مطلق این دفتر بود و بنا به خلق روز خودش در جلوی اسامی عده‌ای خط قرمز می‌کشید و باز بنا ‌به میل خودش مبلغی بیش یا کم، با توجه به اینکه کارمند‌ها چطور به او سلام کرده بودند، از حقوق آن‌ها کم و کسر می‌کرد.

 

دوستانی که اسمشان را «یدکی‌ها» گذاشته بودیم البته بودند، گروهی کثیر با هم توافق می‌کردند و به جای همدیگر امضاء می‌کردند، بدین ترتیب که طبق قرار قبلی یک نفر درست سر وقت می‌آمد و سر وقت هم می‌رفت و به جای سایرین که صبح در خواب ناز بودند یا می‌خواستند زود‌تر بروند امضاء می‌کرد. اسم آن آقای پیر که دائم ناراضی بود و غرغر می‌کرد «آقای آگاهی» بود.

 

اما ما به عنوان کارآموز استخدام شده بودیم و شایستگی و شأن این را نداشتیم که اسممان در دفتر ثبت باشد، البته وظیفه داشتیم که همیشه سر وقت حاضر باشیم چون رئیس دفتر وزیر همیشه مانند یک نگهبان سخت و خشن و جهنمی حاضر بود، ولی این شخص خودش صبح زود می‌آمد ولی هر ساعتی که دلش می‌خواست می‌رفت شاید نمی‌خواست زیاد در خانه بماند.

 

بعضی از رفقای وزارت خارجه‌ای بازی ورق را دوست داشتند و پوکر واقعا غوغا می‌کرد. هفته‌ای یک یا دو بار این‌ها دور هم جمع می‌شدند و پس از بلع ناهار اغلب شب‌ها تا دیر وقت به بازی می‌نشستند. اما من بازی نمی‌کردم. هیچ وقت حوصله و صبر این را که بنشینم و بازی ورق، حتی پاسور را یاد بگیرم در خود ندیدم و امروز هم ارزش ورق‌های بازی را نمی‌دانم و همین گاه باعث ناراحتی می‌شود.

 

از خودم می‌پرسیدم وقتی شخص بتواند وقت را صرف خواندن چیز جالبی بکند چطور می‌تواند ساعت‌ها روی یک صندلی ناراحت بنشیند و پول ببازد یا پول دیگری را ببرد؟ گویا در ولایات وقتی کسی می‌خواست رشوه‌ای به یک مامور دولت بدهد، او را به بازی ورق دعوت می‌کرد و شخص ذیعلاقه مبالغ قابل توجهی به نفع آن مامور دولت به او می‌باخت و این نحوه کار یک جور رشوه تقریبا قانونی به حساب می‌آمد. این روز‌ها این نحوه کار باید کمتر شده باشد، چون این نوع مامورین دولت را این روز‌ها احضار می‌کنند.

 

من در ناهار‌ها شرکت می‌کردم ولی بعد پای ورق که به میان می‌آمد خداحافظی می‌کردم و می‌رفتم تا دوستانی را پیدا کنم که با آن‌ها بتوانم بحث و صحبتی کنم، بحث‌ها و صحبت‌هایی که دوام داشته باشد.

 

معمولا سری به روزنامه ایران می‌زدم و در آنجا اغلب حمید رهنما را می‌دیدم که در دفتر کار کوچکش که زینت و تشریفاتی نداشت مثل معمول بدون تظاهر و وفادار به کارش، آن موسسه را آرام و بی‌سر و صدا مثل ساعت اداره می‌کرد. وقت نوشتن مقاله‌اش بود که معمولا آن را درباره یک مسئله روز می‌نوشت و این کار را هم همیشه خودش شخصا انجام می‌داد و همه نوع انتقاد لازم را هم می‌کرد منتها با ‌‌نهایت دقت و مهارت و ملاحظه و البته بدون هیچ‌گونه کینه‌توزی و حمله شخصی.

 

او بعضی اوقات هم می‌بایست نوشته‌ها و مقالات دیگران را تصحیح کند و زمانی هم می‌بایست جملات پدرش زین‌العابدین رهنما را که گاهی زیاد مستقیم و سخت بود مرور کند و در آن دست ببرد بدون اینکه پدرش از این کار او ناراحت شود. زین‌العابدین رهنما که برای مدت کوتاهی در پاریس سفیر بود نویسنده و دانشمندی است که دنیای ما و ادبیات جهان را خیلی خوب می‌شناسد و در بعضی ساعات زندگی‌اش هم یک شاعر است و من او را در سالن‌های پاریس بسیار دیدم که زنان قشنگ مانند پروانه در آنجا‌ها می‌گشتند و او برای آن‌ها غزلیات حافظ را می‌خواند و ترجمه می‌کرد. مثل این بود که در آن لحظات حافظ در وجود او حلول کرده باشد و غزل‌ها جزء زندگی او بودند. کتاب او درباره محمد(ص) کاری است بی‌نظیر و یکتا، من مدتی پیش آن را خواندم و ترجمه آن هم به زبان فرانسه که کار مصطفوی است ترجمه خوبی است. ولی فکر می‌کنم شاهکار او را باید قرآن دانست که اخیرا با ترجمه و تفسیر چاپ شده است.

 

به نظر من و هر انسان علاقمند به دنیایی که ما در آن زندگی می‌کنیم، حق آنست که مقدمه قرآن او را هر اهل مطالعه بخواند. ز. رهنما که گاهگاه می‌بینم، هنوز هم‌‌ همان شور و شوق و نشاط همیشگی را دارد و دارای افکار نو و جوان است. ساعت‌های مصاحبت‌ با وی لذتی در بردارد و وقتی شخصی می‌بیند که او چگونه درباره این‌ها بحث می‌کند و مانند یک استاد جراح بزرگ مسائل دنیا را می‌شکافد خوشحال می‌شود.

 

ز. رهنما توانسته است دوستی‌های پایداری در همه جای دنیا برای خود ایجاد کند، در پاریس از او حرف می‌زنند و در بیروت اسمش به مانند کلیدی است که هر دری را باز می‌کند. در سال ۱۹۴۵ که من به سمت وابسته سفارت در پاریس کار می‌کردم به وسیله او با شخصیت‌هایی چون مالرو، کلودل موریاک و عده‌ای دیگر آشنا شدم.

 

از جمله دوستان دیگر که من تقریبا هر روز بعدازظهر می‌دیدم صادق هدایت و خانلری و گاهگاه چوبک بود. بعدازظهر‌ها همه دوستان را می‌شد در کافه فردوسی دید. قدری دیر‌تر همه در کافه شمشاد جمع می‌شدند.

 

در وزارتخانه بعد از شش ماه کارآموزی می‌بایست در یک کنکور شرکت کنم و در صورت موفقیت در امتحان موفق به اخذ رتبه سه می‌شدیم. اما این کنکور هر دفعه به تعویق می‌افتاد. رئیس کارگزینی که تمام نیرویش علیه ضعفا به کار می‌رفت و البته در آن زمان در آن وزارتخانه هم ضعیف‌تر از کارآموز کسی نبود، هیچ‌گونه شتاب و عجله‌ای برای ترتیب کنکور از خود نشان نمی‌داد. هر بار که پس از مدت‌ها انتظار برای صحبت با او می‌توانستیم این تقاضا را با وی در میان بگذاریم بد‌تر سر قوز می‌افتاد، عصبانی می‌شد و می‌گفت ما حق نداریم که به او دستور بدهیم، چون هر کاری که لازم بداند خودش می‌کند. همه تقاضا‌ها و تمناهای ما از مقامات وزارتخانه بی‌اثر مانده بود. اما برای من مسئله‌ای فوری مطرح بود، چون در ماه شهریور می‌بایست به دانشکده افسری احضار شوم. بعضی از رفقا می‌خواستند کاری کنند و ترتیبی بدهند که خدمت وظیفه را انجام ندهند اما من برعکس با تمام قوا می‌خواستم این خدمت را انجام دهم و چون کاندیداهای خدمت بسیار کم بودند احتمال توفیق من برای اینکه به زیر پرچم فرا خوانده شوم البته بیشتر بود. به هر حال می‌بایست من در کنکور قبل از ماه شهریور شرکت کنم وگرنه یک دوره دیگر کارآموزی را آغاز کنم.

 

یک روز چند نفر از ما تصمیم خودمان را گرفتیم و به ملاقات علی معتمدی که تازه به سمت ریاست اداره قرارداد سه گانه تعیین شده بود رفتیم. (این اداره پس از امضای قرارداد سه جانبه به تازگی به وجود آمده بود.) محبت و انسانیت معتمدی معروف بود مخصوصا که او پس از یک دوره مقام بالا‌تر، قبول کرده بود در پست پایین‌تری دوباره به وزارتخانه سابق خودش باز گردد و به خدمت ادامه دهد و برای اینکه کسی چنین کاری بکند به نظر من نه فقط باید شجاع باشد بلکه باید صاحب روح بزرگی هم باشد.

 

بعد‌ها که من معتمدی را بهتر شناختم و با او دوست شدم، دیدم که دارای همه این صفات هست و گاهی همین به نظر بعضی عیب هم ممکن است بیاید. معتمدی همیشه یک کارمند نمونه و فروتن و واقعا بی‌علاقه به عناوین پر طمطراق بود و در همه جا با شرافت و قدرت و صفات ممتاز به کشورش خدمت کرد. بالاخره ترتیب کار را دادند و ما امتحان دادیم و من توانستم در دانشکده افسری حضور یابم، مطمئن که به هر حال پای را در رکاب وزارتخانه گذاشته‌ام. و خوب می‌دانستم که برای گرفتن ماموریت خارج بایستی در انتظار پایان جنگ باشم.

 

راستی سیاه کردن دفتر اندیکاتور را تا کی می‌شد همانطور ادامه داد؟ موفق و با خوشحالی بسیار با عده‌ای از جوانان هم‌سن خودم که از همه افق‌های ایران آمده بودند، به دانشکده افسری رفتم. جای دانشکده افسری هنوز هم عوض نشده اما در این مدت خیلی چیز‌ها عوض شده است، اتفاق افتاد که چندی پیش در سمت نخست‌وزیر از این دانشکده دیدن کنم و باید بگویم که ساختمان‌ها زیبا‌تر و سالن غذاخوری تمیز‌تر شده، دروس خیلی عمیق‌تر و بیشتر شده‌اند و تمرین‌های نظامی و ورزش هم امروز کاملا رواج دارد.

 

پس از یک انتظار نسبتا طولانی، یک افسر ما را به صف کشید و دستور داد که کراوات‌ها را باز کنیم، آن وقت درباره وظایفی که داریم و نظم و انضباط و دیسیپلین که باید رعایت کنیم و غیره و غیره نطقی مفصل ایراد کرد.

 

بعد به مغازه تدارکات رفتیم و شروع به آزمایش لباس نظامی کردیم. اونیفورم من زیاد دراز بود و از کفش‌ها یک جفت تنگ بود و به پا فشار می‌آورد و جفت دیگر هم زیاد گشاد بود. با این لباس دراز و بلند حس می‌کردم که یک حالت کمی کمیک پیدا کرده‌ام. اما دوستان دیگرم هم لباسشان بهتر از من به اندامشان نمی‌آمد. بعضی گویی در میان کت‌ها «شنا» می‌کردند و بعضی دیگر در فشار و تنگی بودند. به هر حال ما فورا خودمان را به افسر مربوطه معرفی کردیم، دوباره به ما یاد داد که چطور باید در صف بایستیم و بعد از ما سؤال کرد که در کدام صنف مایل به خدمت هستیم. البته حالا این وضع کار هم عوض شده چون آزمایش‌ها و «تست‌»‌هاست که درباره استعداد و قابلیت افراد تصمیم می‌گیرد نه میل آن‌ها. به هر حال گروه بسیاری خواهان ورود در صنف سوار و یا امور مالی بودند، ولی چون در صنف سوار برای همه کاندیدا‌ها جا نبود ناچار قرعه کشیدند و در نتیجه من وارد صنف توپخانه شدم. دوباره ما را به صف کشیدند و یک افسر پرسید که چند نفر از ما تحصیلکرده فرنگ هستیم. دو نفر بیشتر نبودند. دستور دادند که فورا توالت‌ها را پاک کنیم و بعدا برای مدت دو روز ما را به خانه فرستادند و دستور این بود که موی سر را باید از ته بزنیم و ترتیب لازم را بدهیم که لباس‌های ما تمیز و شایسته شأن سربازی باشد. اولین کار من خرید یک جفت پوتین اندازه پا‌ها و بعد رفتن پیش یک خیاط بود که کت و شلوارم را به اندازه اندامم کند و پس فردا شب با یک چمدان کوچک که در آن جعبه لوازم اصلاح صورت و چند تا پیراهن بود به ساختمان مقرر رفتم، قرارم این بود که در این عمارت من و دو نفر دیگر کار را در صنف توپخانه آغاز کنیم.

 

افسر مافوق ما در آن زمان سروانی بود و امروز او سرتیپ است. اسم او را سروان ن. گذاشته بودیم. دو ستوان یک با سمت معاون کارهای او را انجام می‌دادند که آن‌ها هم هر دو اکنون امیر هستند. سروان ن. مرا وادار کرد که لحظات سختی از زندگی را بگذرانم. اما باید اذعان کرد که وی افسری صاحب ارج بود و کتاب هم بسیار خوانده بود. البته از حالت سیویل به حالت نظامی گرائیدن آن هم در ظرف یک شب کار آسانی نیست و احتیاج به یک دوره نسبتا طولانی انطباق دارد. اما سروان ن. به این نکته مهم اصلا توجه نداشت و می‌خواست در ظرف ۲۴ ساعت ما را به هر قیمت که شده به یک سرباز مبدل کند.

 

خوب به خاطر دارم روزی که درجه ستوان دومی گرفتم و نتوانستم حرف‌هایم را به او بگویم بدون آنکه او بتواند مرا توقیف کند، با نزاکت به او اینطور گفتم: «جناب سروان ما سیویل‌ها دوره‌ای از زندگی خودمان را باید در ارتش سپری کنیم و بعد به ادارات و تشکیلات دیگر می‌رویم، در آنجا هم می‌توانیم مقامات مهمی را به دست آوریم، شما چرا سعی نمی‌کنید بهتر ما را درک کنید و ما را به راستی دوست خودتان کنید؟» او موضوع را اصلا جدی نگرفت چه برسد به اینکه آن را آنطور که من فکر می‌کردم بد و نامناسب تلقی کند و برای من نطق مفصلی کرد البته بی‌سر و ته. از ابراز این مطلب برایش افسوس خوردم زیرا منتظر جواب بهتری از طرف او بودم و دیگر او را ندیدم. زندگی ما را جدا کرد. وقتی نخست‌وزیر شدم در یک میهمانی در وزارت خارجه او را دیدم و صدایش کردم و مذاکره‌ای را که با هم داشتیم به یادش آوردم. اکنون اغلب او را می‌بینم. هنوز هم او حالت نظامی خود را حفظ کرده و افسری است باهوش و انضباط که به کشور خدمت می‌کند.

 

بیشتر افسرانی که در آن دوره فرماندهی ما را در دانشکده به عهده داشتند امروز بازنشسته شده‌اند و یا در گروه تیمساران هستند. استاد تاکتیک ما سپهبد مالک اکنون به سمت سفیر ایران در آلمان فدرال کار می‌کند. استاد علوم توپخانه ما که در آن زمان ستوان یک جوان خزاعی بود اکنون با درجه سپهبدی فرماندهی دانشگاه پدافند ملی را بر عهده دارد. هر سال به خواسته سپهبد خزاعی که با وی اکنون دوست هستم در دانشگاه پدافند ملی کنفرانس می‌دهم و به پرسش‌های شاگردان پاسخ می‌گویم. کنفرانس امسال من درباره بودجه و برنامه تعیین شده بود.

 

افسر دیگری که در آن سال فرمانده بود، امروز سپهبد است، بهروز معاون کنونی من در امور بسیج همگانی که دارای صفات بارز اخلاقی و فعال و پاک است. او آرامشی بی‌نظیر دارد و در واقع زلزله‌های خراسان و سیل خوزستان، در همه مسافرت‌ها همراه من بود و با از خودگذشتگی و فداکاری در راه حل مشکلات و تسهیل امور مرا یاری کرد. گروه دیگری هم بودند که به موقع از آن‌ها یاد خواهم کرد.

 

دروس و تعلیمات نظامی همیشه مورد علاقه من بود و قبل از حضور در کلاس‌های درس تاکتیک و سوق‌الجیشی فرمانده جوان که مالک بود، من هم خود اطلاعاتی در این زمینه کسب کرده بودم. وقتی شخصی توسعه و پیشرفت روش‌ها و تعلیمات و دکترین‌های نظامی را در یک دوره طولانی تاریخ تحت مطالعه قرار می‌دهد ناچار باید نتیجه بگیرد که طی قرون به طور مداوم این نظریه‌ها راه تحول پیموده‌اند و سلاح‌های تازه تغییری در دانش فن جنگ نداده‌اند. این حقیقت در حین ظهور توپخانه در زمان‌های گذشته و بعد در پیدایش وسایل موتوریزه و تانک‌ها و حتی بمب‌های هسته‌ای هم صدق می‌کند. همه این اختراعات که به نظر معاصرین ممکن است شکافی در دانش و هنر جنگ، تاکتیک و یا حتی سوق‌الجیشی جلوه کند با گذاشتن قدمی به عقب مانند قلعه‌ای به نظر می‌رسد که باید به زنجیر تحول افزود.

 

بدبختانه باید این حقیقت را قبول کرد که از دور‌ترین زمان تاریخ اسلاف ما در غار‌ها، تا عصر هسته‌ای امروز، تاریخ نظامی به توسعه مداوم علوم انسانی که خود به بهبود علم نظام کمک کرده وابسته است. تردیدی نیست که نظریه‌ها و عقاید روسای بزرگ نظامی بدون تردید تحت تاثیر دانش معاصرین بوده و از آن به سود خود بهره‌برداری کرده است.

 

تاکتیک کوروش و داریوش از اندیشه‌های قبایل ایرانی سرچشمه گرفته و تاکتیک اسکندر از فکر یونان و تاکتیک ناپلئون از افکار و اندیشه‌های قرن هیجدهم و منبع اثر بزرگترین نوشته درباره جنگ باید بدانیم چیزی جز میوه مطالعات و تحقیقات ناپلئون و قسمتی از نظریات کانت و هگل نیست!

 

می‌توان گفت که اندیشه نظامی به نحوی خود انعکاسی است از درام ملت‌ها که هم توسعه و هم پایان آن را در بر می‌گیرد. تاریخ زد و خورد میان آدمیان، میان خانواده‌ها در سحرگاه تاریخ و سپس میان قبایل و سرداران یا میان ملت‌ها و نژاد‌ها و میان قاره‌ها و فردا شاید میان دنیا‌ها و کرات گم گشته در فضا وظیفه‌ای بس خطیر و بزرگ که شاید هیچ‌گاه نظیر آن در تاریخ اندیشه جهانی دیده نشده به عهده دکترین و نظریات نظامی محول کرده است.

 

قدیمی‌ترین کتاب نظامی که می‌شناسیم در قرن ششم قبل از میلاد در چین نگاشته شد و به نام قواعد فن و هنر نظامی «سون‌تسو» معروفیت دارد. در حقیقت این شخص پدر فکری «کلوس ویتز» است. در این اثر، جنگ تنها از جهت نظامی مطالعه نشده بلکه در چهارچوب و قالب سیاسی و اجتماعی و به عنوان یک وسیله حکومت مورد مطالعه قرار گرفته است.

 

تاریخ قدیم رم و یونان در فن و مطالعات و تحقیقاتی که برای به دست آوردن پیروزی‌های نظامی به کار رفته تشکیلات نظامی کامل و درستی را نشان می‌دهد. قرون وسطی از این جهت نسبت به زمان قبل از آن عقب است. در قرون وسطی جنگ شخصی می‌شود و سواری را که تنها می‌جنگد احاطه می‌کند. در دوران رنسانس یک نوع تازگی در فن جنگ با ملت‌های تازه که به وجود آمده‌اند دیده می‌شود. ارتش‌ها از یک مرحله مهم تحول می‌گذرند و نظریه و فکر جنگ در خطوط به وسیله سربازان مزدور جای خود را به سربازان ملی می‌دهد و این افراد از اثرات آتش پیاده نظام و توپخانه حداکثر بهره‌برداری را می‌کنند. گوستاو ادولف سوئدی و فردریک دوم را می‌توان بنیانگذار پیش‌آهنگ همین ارتش‌های امروزی خواند.

 

ناپلئون سرتیپی است عملی که با نبوغ، دانش زمان خود را به خوبی اعمال می‌کند و به خوبی می‌داند که چگونه باید روش‌های دانسته شده خود را با جنگ‌ها منطبق سازد. ارتش هر روز بیش از روز پیش به عنوان یک واحد ملی متشکل می‌گردد. برای او فن نظامی همانطور که گفته است «تماما مربوط به اجرای آن است» و او نه فقط مدیریت ارتش‌ها را در دست خود متمرکز می‌سازد بلکه این تمرکز را در همه نیرو‌ها و قدرت‌های سیاسی هم به دست خودش اعمال می‌کند، درست مانند اسکندر و هانیبال و فردریک دوم.

 

در قرن نوزدهم استاد اندیشمند جنگ را باید کلوس ویتز دانست زیرا او که جهت و روند جدید این فن را به حد کمال رسانید، با الهام گرفتن از فلسفه آلمان و نظریه کانت کتاب اساسی و بزرگ خودش را به نام «از جنگ» در زمانی که فرماندهی آکادمی جنگ آلمان را برعهده داشت تدوین کرد. در این اثر وی از طبیعت جنگ، فرضیه جنگ، سوق‌الجیشی به طور کلی و انواع و اشکال مختلف جنگ سخن می‌راند و در پایان کتاب او خطوط اساسی و اصلی یک برنامه جنگ را طرح‌ریزی می‌کند.

 

اندیشه‌های اصلی وی را می‌توان در سه فصل عمده ملاحظه کرد.

۱ـ مناسبات بین سیاست و جنگ

۲ـ جهت و هدف اشکال و انواع اصلی جنگ

۳ـ نیروهای اخلاقی و ارزش‌های فردی در جنگ

 

بدون تردید بین جنگ اول بین‌المللی و جنگ دوم، ارتش آلمان از همین جنگ کامل و همه‌جانبه که موضوع بحث کلوس ویتز است الهام گرفت. وسایل تخریبی بسیار و دسته جمعی که در دوران جنگ مورد استفاده قرار گرفت در حقیقت برای تئوریسین‌ها و طرح‌اندیشان نظامی به یک علامت استفهام منتهی می‌شد.

 

بلافاصله پس از پایان جنگ ما شاهد به وجود آمدن قراردادهای تشکیلات دسته‌جمعی و عمومی برای دفاع هستیم. شاید لازم باشد که بار دیگر در این باره به بحث بپردازیم زیرا عقاید و نظرات نظامی زمان ما آنقدر به آینده ما بستگی دارد که حق آنست که کمی بیشتر و بهتر و با دقت در آن مطالعه و غور لازم را بکنیم.

 

با بحث کوتاهی درباره اصول و دکترین‌های نظامی کمی از موضوع صحبت خودمان خارج شدم. بدون شک باید امیدوار بود که مردمان روی زمین با اتکاء به قضاوت به جا و بینش درست کوشش نمایند که در صلح و صفا زیست کنند و انگشت روی ماشه که ممکن است موجب ایجاد جنگ دیگر بین‌المللی شود نگذارند.

 

این جنگ‌های بزرگ فصلی شده و هر ربع قرن مردمان روی زمین به شکل دسته‌جمعی و گروه گروه به همدیگر حمله کرده‌اند. همه می‌دانند که در کره زمین، هیچ‌گاه جنگ به خواب نرفته است حتی یک روز را هم در این دنیای بزرگ نمی‌توان به یاد آورد که جنگی در گوشه‌ای از آن برپا نشده باشد.

 

امیدوار باشیم اکنون که به سوی آن جامعه بشری در حرکت و پیشرفت هستیم، عاقبت نوعی نظم و ترتیب در آن مستقر شود و همه کشور‌ها خلع سلاح را بپذیرند. خلع سلاح واقعی و کامل نه خلع سلاح زبانی و لفظی ولی فعلا مثل اینست که با این هدف فاصله‌ای زیاد داریم.

 

در دانشکده افسری هر روز دو تشریفات مهم وجود داشت، سحر‌ها بیدار شدن به صدای شیپور و شام‌ها که به نام «شامگاه» می‌خواندند و پایان کار و کوشش روزانه را اعلام می‌کرد. یک ربع ساعت و فقط یک ربع ساعت ما وقت داشتیم که لباس بپوشیم. تختخوابمان را مرتب کنیم، حدود یکصد پله را طی کنیم تا به دستشویی برسیم، ریش بتراشیم و در مراسم حضور و غیاب حاضر شویم و صبحانه‌مان را که مرکب از کمی نان و پنیر سفید و یک فنجان چای و چهار حبه قند می‌شد صرف کنیم.

 

در آغاز این کار بس آسانی به نظر نمی‌آمد. بایستی سرعت عمل داشت و در بسیاری از حرکات معمولی بیهوده هم صرفه‌جویی کرد. ساعت شماطه‌دارم را برای آنکه درست یک ربع ساعت زود‌تر از وقت بیداری سحر زنگ بزند هر شب تنظیم و کوک می‌کردم. در این پانزده دقیقه هم وقت کافی داشتم که خود را آماده کنم. اما روزهایی که کشیک داشتم و مقرر بود که تمام شب بیدار بمانم آن وقت حتی بیدار شدن به صدای شیپور هم برایم بسیار مشکل بود و حتی گاه فریادهای بلند و طنین‌دار و تیر سرگروهبان هم نمی‌توانست از خواب شیرین صبح مرا بیدار کند.

 

صنف توپخانه در آن زمان از مشکل‌ترین صنف‌ها بود زیرا علاوه بر ورزش‌ها و تمرین‌های متعدد و بسیار سخت جسمی و سواری بسیار زیاد، می‌بایست تحصیلات و مطالعات بسیار زیادی هم ما در رشته ریاضیات انجام دهیم.

 

دوستان همکلاس نیز فراوان نبودند. چون سایرین عاقل‌تر بودند و نمی‌خواستند زیاد کار بکنند و به خود زحمت فراوان بدهند در صنف‌های کم زحمت اسم‌نویسی کرده بودند. بعضی از این دوستان را من به طور منظم هنوز هم می‌بینم، بعضی دیگر را مدت‌ها است که ندیده‌ام. خداوردیان که جوانی بود بسیار بی‌ریا و امین و پشتکاردار و باصفا و وفا اکنون دادیار دیوانعالی کشور است، او مدت کوتاهی در وزارت دارایی با من کار کرد. از او خواسته بودم که بازرسی این وزارتخانه را اصلاح کند.

 

یکی دیگر از هم‌دوره‌های من در آن زمان قهرمان بود که حالا در مشهد زندگی می‌کند و طبیب است. او هم جوانی پرکار بود و تنها جاه‌طلبی‌اش این بود که در صنف ما اول بشود و ما از جان و دل می‌خواستیم که او در راه این هدف خودش موفق گردد. چون علاقه‌ای به این کار نداشتیم او زیاد با ما اختلاط و آمیزش نداشت بلکه بیشتر کوشش می‌کرد که پیوسته نزدیک استادان و معلم‌های ما باشد که نمره‌های بهتری بگیرد. در رشته حقوق لیسانس گرفته بود اما بعد از جنگ برای تحصیل در رشته طب به ژنو (سوئیس) آمد و من گاهگاه او را در آنجا می‌دیدم. وی در تحصیلات خودش در این رشته با درجات عالی موفق شد.

 

دوستی دیگر داشتم به نام صدر که اخیرا از وزارت دادگستری رفت و خودش مستقلا کار می‌کند. دوست دیگری که زندگی را برای افسران و استادان سخت و مشکل کرده و امروز از عواید ملکی خودش استفاده می‌کند عبدالله نوری نام داشت. وی در مقابل هر نوع دیسیپلین سخت مقاوم بود و برای هر ملامت و شماتتی هم جوابی داشت.‌گاهگاه توقیفش می‌کردند ولی او عوض‌شدنی نبود. در بخش‌های دیگر هم دوستانی داشتم مثل محسن خواجه نوری، حسن متین و کاسمی که هر سه اکنون نماینده مجلس هستند و از زمانی که در وزارت خارجه استخدام شدم دو نفر اخیر با من دوست بودند. وقتی به جزئیات زندگی روزانه‌ام می‌رسم باز هم از آن‌ها صحبت خواهم کرد.

 

همانطور که گفتم در مدت شش ماه ما می‌بایست سربازانی بشویم لایق و توانا و قوی از لحاظ جسمی و روحی تواما و زندگی ما هم به شکلی سخت و دقیقه به دقیقه تنظیم یافته بود و نمی‌توانستیم اصلا تنها باشیم. اما من که تنهایی را دوست داشتم و می‌خواستم وقتی و زمانی هم برای خودم داشته باشم طبیعا بیش از دیگران از این وضع رنج می‌بردم. زندگی‌های مشترک اینطوری البته دوستی‌های مستحکمی به وجود می‌آورد و امکان این را هم پیش می‌آورد که در اعمال دیگران قضاوت شود، اما برای من با آنکه همه چیز با آنچه که در فکر داشتم متفاوت بود بسیار جالب می‌نمود. همه چیز را با علاقه دنبال می‌کردم و سختی‌های جسمانی زندگی هم اثری در تصمیم من نداشت. روز‌ها جریان خود را طی می‌کرد و هر روز ما بهتر از روز پیش یاد می‌گرفتیم که چطور در صف بایستیم و دوش فنگ و پا فنگ کنیم و می‌شد گفت که بالاخره این کار‌ها را توانستیم به شکل قابل قبول انجام دهیم.

 

دروس سواری ما از همه جالب‌تر بود. استاد ما سروان یزدگردی اندام بسیار مناسبی برای سواری داشت. او قطعا شنیده بود که سوارکار باید نه فقط زبان دراز باشد بلکه زبان تندی هم داشته باشد. خودش جسما بسیار قوی، دارای پاهایی مانند کمان بود و با شلاقی در دست در روزهای اول تمرین، ما را روی اسب پراند. به گفته او می‌بایست بدون زین سوار اسب شویم و به گفته او می‌بایست با فشردن ران‌ها به کفل اسب تعادل خودمان را حفظ کنیم. البته برای کسی که در همه عمر یک بار هم سوار اسب نشده این کار آسان نیست. برای آنکه زمین نخوریم مجبور بودیم از یال‌های اسب کمک بگیریم.

 

یک روز در مانژ وقتی سروان بیچاره دید که من درست بر اسب مسلط نیستم فریاد زد: «چی! خیال می‌کنی داری در شانزه‌لیزه برلن قدم می‌زنی؟» شنیده بود که شانزه‌لیزه یکی از زیبا‌ترین خیابان‌های دنیا است و آن هنگام هم مصادف با پیروزی‌های آلمان‌ها بود، شاید به همین جهت شانزه‌لیزه را در برلن جای داده بود …







نظرات() 

خاطره دعایی از «برادر مهدی» بازجو

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-07:24 ب.ظ







مراسم بزرگداشت حجت‌الاسلام سیدمحمود دعایی، روز پنجشنبه با میزبانی کتابخانه ملی و حضور چهره‌های مختلف فرهنگی و سیاسی کشور برگزار شد. آیت‌الله سیدحسن خمینی، حجت‌الاسلام مجید انصاری، حمید میرزاده، علی ربیعی، اسحاق جهانگیری، آیت‌الله موسوی بجنوردی، علی‌اکبر صالحی، محمدرضا نعمت‌زاده، محمدرضا عارف، مجتبی مطهری، احمد مسجدجامعی، محمدباقر قالیباف و زهرا مصطفوی، تعدادی از میهمانان ویژه این برنامه بودند و گزارش‌های بعدی حاکی از حضور حجت‌الاسلام موسوی لاری، حدادعادل، جواد اطاعت، محسن آرمین، فیض‌الله عرب‌سرخی، محمدرضا خاتمی، زهرا اشراقی، سهیل محمودی، محمدعلی ابطحی، غلامحسین کرباسچی و الهه کولایی در جمع میهمانان این مراسم بود. صالحی امیری در ابتدای این مراسم پیام رئیس‌جمهوری را قرائت کرد که در آن درباره حجت‌الاسلام دعایی آمده بود: «او ثابت کرد که در سخت‌ترین و سهل‌ترین شرایط نیز می‌توان از افراط و تفریط دوری گزید و با پیش گرفتن و پیمودن مسیر اعتدال، به مردم خدمت کرد». پس از صحبت‌های صالحی امیری و قرائت پیام رئیس‌جمهور، اسحاق جهانگیری در سخنانی با اشاره به هم‌استانی‌ بودنش با دعایی، از او به عنوان یک انسان مهربان نام برد. علی ربیعی، وزیر کار و رفاه اجتماعی و مجتبی مطهری، فرزند آیت‌الله مرتضی مطهری، نیز پس از سخنان جهانگیری، به بیان خاطرات و خصائل اخلاقی سیدمحمود دعایی پرداختند.

 

 

از پیکان دعایی تا فراکسیون مهرویان

 

در ادامه این مراسم هم احمد مسجدجامعی از دعایی به عنوان یک انسان ساده و بزرگ یاد کرد و با اشاره به حضور خود در منزل دعایی در جریان تهران‌گردی‌هایش گفت: «دعایی هیچ‌گاه از موقعیت‌هایش سوءاستفاده نکرد و در منزلی که مشخص بود ٣٠ سال است به همین شکل است، با خانواده‌اش زندگی می‌کند و هنوز با پیکانی که متعلق به مؤسسه است، رفت‌وآمد می‌کند». پس از خاطره‌گویی مسجدجامعی، نوبت به محمدرضا تابش رسید تا پیام سیدمحمد خاتمی به مراسم بزرگداشت حجت‌الاسلام دعایی را قرائت کند. پس از تابش هم احمد جلالی، سفیر پیشین ایران در یونسکو، در جایگاه سخنرانی قرار گرفت و با مقایسه حجت‌الاسلام دعایی و آیت‌الله طالقانی گفت: «این سیدمحمود بوی آن سیدمحمود را به مشام می‌رساند». پس از جلالی، غلامعلی حدادعادل پشت تریبون رفت و به بیان خاطره‌ای از مجلس ششم پرداخت. حدادعادل گفت: «دعایی در مجلس ششم، فراکسیونی خیالی را برای خود تشکیل داده بود با نام «فراکسیون مهرویان» و هر کس را که فکر می‌کرد مهروست، عضو فراکسیون خودش می‌کرد».

 

شهردار تهران نیز یکی از سخنرانان این همایش بود که با اشاره به خصوصیات اخلاقی سیدمحمود دعایی گفت: «روزی که جناب آقای دعایی مبارزه را آغاز کردند، من و امثال من در دامن مادر بودیم و بعد‌ها نیز در جنگ تحمیلی مسئولیت پاسداشت دستاورد مبارزات ایشان را برعهده داشتیم». بعد از سخنان قالیباف هم نوبت به آیت‌الله محقق داماد رسید و او از دعایی به عنوان مظهر صفا نام برد و گفت: «افرادی را دیده‌ایم که هنوز نیامده و دهانشان هنوز بوی شیر می‌دهد، به بزرگانی مثل دعایی قد برافراشتند و خود را در کنار آنان قرار می‌دهند. افرادی را می‌بینیم که نه خاطره‌ای از روزهای نخستین انقلاب در آن‌ها وجود دارد و نه روحیه انقلاب و فقط میراث‌خوار انقلاب شدند ولی خود را در کنار دعایی قرار می‌دهند». پس از محقق داماد نیز نوبت به فاطمه راکعی و بعد از او نوبت به سخنرانی یادگار امام رسید.

 

 

توصیف دعایی از زبان سیدحسن خمینی

 

آیت‌الله سیدحسن خمینی در سخنان خود در این مراسم، با تجلیل از شخصیت حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدمحمود دعایی گفت: «دعایی بیش از هر کسی انقلابی بود، اما انقلاب سکان و پلکان شخصی او نشده است، در حالی که بی‌تردید هر کس جای دعایی با این سابقه بود، ادعاهای فراوانی داشت، اما دعایی بی‌ادعا زندگی کرده است». وی با بیان اینکه دعایی انقلابی است، اما انقلاب را پلکان ترقی شخصی نکرده است، افزود: «او چوب خورده، اما آن را تبدیل به کینه نکرده است؛ از کسانی که بدی دیده، بغض پیدا نکرده است و متواضع است، اما تواضع او رنگ انظلام (ظلم‌پذیری) ندارد؛ دعایی روی اصول می‌ایستد، اما پرخاشجو نیست و اصولگرایی او توأم با پرخاش و کینه نبوده است. او مواضع خود را دارد و روزنامه او تنها روزنامه‌ای است که عکس و خبر جناب آقای خاتمی را چاپ می‌کند، اما نسبت به اصول و ارزش‌های انقلاب و قواعد آن پایبند و به شدت دلباخته است».

 

آخرین سخنران مراسم هم خود حجت‌الاسلام دعایی بود که در ابتدای صحبتش گفت: «من با دیدن برخی از مسئولان نظام و انقلاب از خجالت آب شدم. راضی نبودم این مجلس با حضور بزرگانی از دولت و نظام برای من برگزار شود. اگر من افتخار و پیشینه‌ای دارم، هرچه هست در پرتو حضورم در کنار خاندان عزیز امام خمینی رحمت‌الله است». او از فرمانده سپاه قدس، سردار قاسم سلیمانی، خیر مدرسه‌ساز کرمانی، عطا احمدی و از یک بازجو در دهه ۶٠ به نام «برادر مهدی» به عنوان شخصیت‌های قابل تجلیل نام برد. دعایی اشاره کرد که «برادر مهدی» نام مستعار این بازجو بود. این شخص چنان برخورد خوبی با متهمان داشت که یکی از این افراد بازداشتی، بعد از تحمل زندان، برای ادامه تحصیل در مقطع دکترا اقدام و رساله دکترای خودش را به «برادر مهدی» تقدیم می‌کند و بعد‌ها این برادر مهدی در جبهه شهید می‌شود. پایان‌بخش این مراسم هم شعرخوانی افشین علا و اهدای هدایایی از سوی میهمانان، شخصیت‌ها و گروه‌های سیاسی و اجتماعی کشور به سیدمحمود دعایی بود.

 

 

منبع: روزنامه شرق





نظرات() 

ایران قبل از انقلاب -۲

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-07:20 ب.ظ



تاریخ ایرانی: سایت بیزنس اینسایدر تصاویری از ایران قبل از انقلاب منتشر کرده که روایتی اجتماعی از زندگی دهه ۱۳۲۰ به اینسو است؛ تصاویری از محمدرضا شاه پهلوی و مردمی که در عصر او می‌زیستند. آنچه در ادامه می‌بینید بخش دوم این مجموعه عکس‌هاست.

 

بازیگر ایتالیایی، جینا لولوبریجیدا و همسرش میلکو اسکوویچ در کنار ورزشکاران زورخانه‌ای در ایران، ۲۰ می ۱۹۶۳. این هنرپیشه ایتالیایی به دعوت اشرف پهلوی برای گذراندن تعطیلات به ایران سفر کرده بود.

 

محمدرضا شاه و همسرش ثریا اسفندیاری در کنار سر وینستون چرچیل، نخست‌وزیر بریتانیا

 

عابرین پیاده در یکی از خیابان‌های تهران، ۱۶ ژوئن ۱۹۷۰

 

ترافیک در یکی از خیابان‌های تهران، ۱۶ ژوئن ۱۹۷۰

 

عابرین پیاده در یکی از خیابان‌های تهران، ۱۶ ژوئن ۱۹۷۰

 

عابرین پیاده در یکی از خیابان‌های تهران، ۱۶ ژوئن ۱۹۷۰

 

میدان ولیعهد (ولی‌عصر فعلی)، جولای ۱۹۷۱

یکشنبه 30 فروردین 1394  12:37
 اخبار مرتبط
آخرین تاریخ بازدید : شنبه 19 اردیبهشت 1394  18:58:20
کلید واژه های مرتبط : محمدرضا شاه  ;  تهران  ; 






نظرات() 

گیلان به روایت کارت پستال‌ها؛ عکس‌ها روایت می‌کنند

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-07:17 ب.ظ




مجید یوسفی
تاریخ ایرانی: کارت پستال سبزه میدان رشت مرکزی‌ترین خاطره جمعی برای مخاطبان و دوستداران این خطه از سرزمین ماست که پیوست‌های اجتماعی ـ سیاسی آن با بسیاری از وقایع و رخدادهای زندگی ما پیوند می‌خورد، مخصوصا که در وصف این میدان نوشته‌اند: «سبزه میدان تنها یک تفرجگاه ساده برای گذراندن اوقات فراغت اهالی شهر نبود و به ویژه پس از شروع جنگ جهانی دوم و اشغال گیلان توسط متجاوزان روس، پارک تبدیل به محلی برای برخی تجمعات سیاسی شد که گاه در آن نطق‌های آتشینی علیه متفقین متجاوز و به سود آلمان صورت می‌گرفت... آنچه تنها در این میان می‌تواند متعلق به دوره پهلوی باشد، کلاه‌های لبه‌دار و کت و شلوارهایی است که بر تن افراد حاضر در عکس دیده می‌شود؛ هرچند که این کلاه‌ها چند سال پس از ثبت این تصویر، به فرمان رضاشاه جای خود را به کلاه‌های اروپایی دادند. اتومبیل پارک شده در مقابل سردر باغ احتمالا از جمله اتومبیل‌های فوردی است که نمایندگی آن در رشت پیش از به سلطنت رسیدن رضاخان دایر شده بود... مهم‌تر سردر زیبای باغ سبزه میدان است که احداث آن مربوط به دورهٔ حکومت محمدولی‌خان تنکابنی بر گیلان، در عهد مظفرالدین شاه است. خیابان‌کشی به سبک جدید که از امتیازات این پارک بود و بخشی از جدول‌کشی و سنگفرش آن نیز که در تصویر قابل تشخیص است از دیگر اقداماتی بود که به توصیهٔ محمدولی‌خان تنکابنی صورت پذیرفته است. شاید همین خصوصیات بود که فرد ریچاردز، سیاح آمریکایی اوایل عهد پهلوی را واداشت تا این باغ را با «هاید پارک» معروف لندن مقایسه کند...» این بخشی از شرح عکس میدان سبزه میدان رشت است که در کتاب «گیلان؛ به روایت کارت پستال‌های تاریخی» اثر مهرداد اسکویی به خوبی تصویر شده است.

 

از میان آثار و کتبی که چند دهه اخیر، پیرامون مناظر، ابنیه و اماکن مشهور شمال ایران منتشر شده شاید این کتاب نوستالژیک‌ترین و حسرت‌آمیز‌ترین و البته غنی‌ترین اثری باشد که در این ناحیه از کشور منتشر می‌شود. تصور اینکه بتوان ۸۸ کارت پستال بسیار قدیمی از شهرهای شمالی کشور را در مقاطع و اعصار گذشته ـ قاجار و پهلوی‌ها ـ جمع‌آوری نمود، بسیار غریب و دشوار می‌نماید. خاصه نشانه‌هایی از اماکنی که هم اکنون از بسیاری از آن‌ها دیگر حتی اثری به چشم نمی‌خورد.

 

 

کارت پستال‌ها، جهانی نو در مجاری ارتباطی

 

اهمیت گردآوری تصاویر مناظر و ابنیه‌های گیلان بیشتر بواسطه نقشی است که کارت پستال‌ها در اعصار گذشته در شبکه‌های ارتباطات اجتماعی ایفا می‌کرده‌اند؛ چندان که ناصر فکوهی ـ انسان‌شناس و استاد دانشگاه تهران ـ در ابتدای این کتاب به درستی به آن اشاره کرده است: «این قاب‌های کوچک و معجزه‌آسا با زبان اسرارآمیز یا پیش پا افتادهٔ خود، با شکل‌های هنجارمند و ناهنجار خود، با صورت‌های طبیعی یا کاملا غیرطبیعی خود هر یک دنیایی از روایت را درون خود دارند و می‌توان به درونشان نقب زد. کارت پستال جهانی را می‌سازد از بازنمایی‌های تاریخی که تا بی‌‌‌نهایت امکان تفسیر به ما می‌دهد. از این رو، باید از نگاه تاریخی به کارت پستال و قرار دادن آن در چارچوب تحقیقات اجتماعی و تاریخی، برای شناخت بهتر پهنه‌هایی که به آن ارجاع می‌دهد و از راه تازه‌ای که باید به آن اندیشید استقبال کرد، به خصوص در کشورمان (ولو با قدم‌های کوتاه) و بنیانگذاران و کوشندگانش را قدر دانست.»

 

فکوهی در همین ابتدای کتاب، به نقش و اهمیت کارت پستال‌ها در ابتدای قرن بیستم اشاره می‌کند و آن را مهم‌ترین عامل ارتباطی و حتی عامل اندیشیدن مردم تلقی می‌کند: «در نمایشگاه سال ۱۹۰۰ در پاریس و از آن زمان تا بیش از دو تا سه دهه، کارت پستال‌ها بدل به مهم‌ترین عامل ارتباطی و به گونه‌ای عامل اندیشیدن مردم شدند. تا زمانی که هنوز تلفن رایج نشده بود، بسیاری از افراد هر روز برای یکدیگر کارت پستال می‌فرستادند تا حتی با یکدیگر قرار بگذارند. بعد‌ها، کارت پستال بدل به گونه‌ای روایتی ـ تصویری ـ نوشتاری کوتاه شد، که واقعیت بیرونی را با سوژهٔ مشاهده‌گر و کلیشه‌ها و تصویر عمومی از آن واقعیت به مجموعه‌ای نشانه‌شناختی و تا بی‌‌‌نهایت تفسیرپذیر تبدیل می‌کرد و همین بعد بود که توجه تاریخ‌شناسان را به خود جلب کرد. دوران طلایی کارت پستال در آغاز قرن بیستم بود، پس از جنگ جهانی دوم محبوبیت کارت پستال به تدریج رو به کاهش رفت و با انقلاب اطلاعاتی ضربه سختی خورد.»

 

 

انگیزه‌ها و علقه‌های انتشار کتاب گیلان

 

مهرداد اسکویی اگرچه طی سال‌های گذشته، آثاری کم و بیش در همین قلمرو منتشر کرده اما ضرورت انتشار این کارت پستال‌ها را متاثر از نمایشگاهی خارجی دانسته که نخستین انگیزه‌های طبیعی را به او تزریق نموده است. نویسنده در بخش «بازنمود گیلان در ورقه‌های کوچک پستی» همین اثر، پیرامون تاثیر آن نمایشگاه نوشته است: «کارت پستالی حقارت‌بار، با ته مایه‌ای قهوه‌ای رنگ از هموطنان بلوچ کنار یک بیابانی در گوشه‌ای از وطنم...این تصویر تمام آن چیزی بود که از ایران، بین ۳۶۵ کارت پستال از دیگر کشورهای جهان، در کتابی تاریخی - توصیفی در اروپا به چاپ رسیده بود. پس از دیدن این تصویر، نخستین چیزی که به ذهنم خطور کرد این بود، آیا این تمام چیزی است که از ایران یکصد سال پیش در کارت پستال‌های تصویری به چاپ رسیده است؟ و آیا ایران این‌گونه باید به جهان معرفی می‌شد؟»

 

بدین ترتیب اسکویی به همراه تیمی از پژوهشگران جوان و محققان زبده و معتبر گیلان‌شناس طی یک دوره ۵ ساله جمع‌آوری کارت پستال‌ها و تحقیقات روی اماکنی که تصاویر آن روی کارت پستال‌ها نقش بسته را آغاز کرد. کارت پستال‌ها بیش از آنکه بازنمایی از تصاویری به یادماندنی از مناظر، طبیعت، اماکن فرهنگی و هنری و اجتماعی ـ سیاسی این شهر‌ها را بازتاب دهد، میل به کالبدشکافی این ابنیه‌ها و میراث فرهنگی را منعکس می‌سازد. همانگونه که نویسنده کتاب در مقدمه به آن اشاره کرده این تصاویر چشم‌نواز یک دوره ۱۵۰ ساله را پوشش می‌دهد: «این مجموعه سه دورهٔ تاریخی قاجاریه، پهلوی اول و دوم را شامل می‌شود و دربردارندهٔ مضامینی چون نحوهٔ زندگی مردم، رجال و مشاهیر وقایع تاریخی، نوع معماری، مناظر شهری و روستایی، طبیعت و مکان‌های دیدنی، نحوه پوشش، مناسک مذهبی، آیین‌ها، آداب و سنن و حمل و نقل زمینی و دریایی است.»

 

وسواس و کاوشگری گردآورنده و پژوهشگران این آثار حتی به پژوهشگری درباره این سرزمین محدود نشده و ابعاد دیگری از این تحقیق به شناخت و رصد عکاسان و ناشران این کارت پستال‌ها توسعه داده شده است. از همین روست که نویسنده این اثر، اغلب تصاویر این کارت پستال‌ها را به «آنتوان سوروگین» عکاس شناخته شده گرجی دورهٔ قاجار نسبت داده است که حافظه بصری تاریخ عصر قاجاریه مشحون از خلاقیت‌ها و ابداعات اوست.

 

جمع‌آوری کارت پستال‌های اسکویی از خطه شمال کشور تنها به شهرهای بزرگ گیلان چون رشت، انزلی و لاهیجان تقلیل نیافته و به شهر‌ها و اماکن رودبار، منجیل و پیربازار و برخی از اماکن و مناظر بین راهی نیز توسعه و گسترش یافته است. مخصوصا بخشی از اماکن ارتباطی، اداری و حکومتی که در آن زمان از جایگاه مهمتری نسبت به امروز نقش ایفا می‌کرده است. جاده قزوین به رشت یکی از مسیرهایی بود که چون سیاحان و مستشاران خارجی را از مرکز کشور به گیلان متصل می‌کرده از نظر اروپایی‌ها و محققان تاریخ بسیار حائز اهمیت بود. به همین جهت بازنمایی برخی از این کارت پستال‌ها خالی از لطف نیست.

 

 

دوه بوینی

 

به معنای گردن شتر است و راهی است که پس از عبور از الموت قزوین به رودبار در نزدیکی منجیل واقع شده است. جاده‌ای که در یک دهه گذشته با مسیر ۱۸۰ کیلومتری رشت ـ قزوین آن سختی و دشواری راه را به شدت تقلیل داده است. چندان که کوشندگان کتاب آورده‌اند: «سرنوشت این جاده نیز شنیدنی است. در دوره قاجار، هنگامی که ناصرالدین شاه، از این راه قصد سفر به اروپا را داشت، هنوز راه‌‌ همان شکل سنتی خود را حفظ کرده بود و ناهمواری‌هایی داشت. سلیمان‌خان مهندس در سال ۱۲۹۸ ه. ق مامور بررسی منطقه برای جاده‌سازی شد. چند سال بعد که امین‌الدوله برای رفتن به حج این مسیر را انتخاب کرد، شاهد عملیات راه‌سازی و ریختن سنگ‌ریزه برای هموار کردن این جاده بود. در سال ۱۳۱۱ ه. ق امتیاز ساخت و بهره‌برداری راه شوسه انزلی به قزوین به شرکت روسی «بیمه حمل و نقل» واگذار شد و در سال ۱۳۳۹ ه. ق کلیه تاسیسات راه تهران ـ انزلی به ایران تحویل داده شد.»

 

این جاده در دوره پهلوی دوم به تدریج مسیر خود را به جاده فعلی رشت ـ قزوین داده است و تا امروز موضوع اتمام قطعات باقیمانده این بزرگراه که دقیقا مربوط به شهر منجیل است به پایان نرسیده است و بخاطر اهمیت استراتژیکی که این جاده در کریدور شمال ـ جنوب دارد طی یک دهه گذشته موضوع احداث خط آهن قزوین ـ آستارا را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های وزارت راه و شهرسازی تبدیل کرده است. با این همه، گرچه مناظر امروزی آن دیگر چشم‌نواز نیست اما مسیر سهل‌یاب‌تر و آسوده‌تر طی می‌شود.

 
 

 ایستگاه درود در راه رشت

 

تصویری از یک تلگراف‌خانه اطراف منجیل یکی از روشن‌ترین و شفاف‌ترین تصاویر این اثر است. گردآورنده این کارت پستال‌ها، اثری را به نمایش درآورده که واقعیت‌های فرا‌تر از موقعیت آن زمان را بازتاب می‌دهد: «آنچه این کارت پستال را از دیگر کارت پستال‌های عهد قاجار متمایز می‌سازد تصویر یک زن اروپایی بدون حجاب است که مانند آن را کمتر می‌توان در دیگر کارت پستال‌های آن دوره دید. این عکس مربوط به دورهٔ مظفرالدین شاه قاجار و حوالی سال ۱۹۰۶ م/ ۱۳۲۴ ه. ق است و زن اروپایی را با پوشش رایج عهد ویکتوریا در کنار همسفرش نشان می‌دهد... با توجه به قراینی که در تصویر وجود دارد، از جمله سبک معماری و درختانی که در حیاط این بنا کاشته شده‌اند، می‌توان حدس زد که این تصویر متعلق به مکانی در حوالی قزوین است. شش رشته سیم سفیدرنگی که در تصویر از بالای سر مسافران گذر کرده و به درون عمارت رفته احتمالا سیم تلگراف است. از آنجا که وجود تلگراف‌خانه در میان راه‌ها لازم بوده و معمولا مورد استفاده مسافران خارجی نیز قرار می‌گرفته، می‌توان گفت که این بنا تلگراف‌خانه است. بنا به گفته کنسول‌یار انگلستان در رشت، رابینو که از این مسیر دیدن کرده و از وجود تلگراف‌خانه‌ای در منجیل یاد کرده است، شاید بتوان گفت که این بنا تلگراف‌خانهٔ منجیل در دوره مظفری بوده است.» اهمیت این ایستگاه در عهد کهن به واسطه سپیدرود و آب‌های زلالی بود که از کوه‌ها به پایین سرازیر می‌شده است. درباره این واقعه سیاح معروف کارلا سرنا و فرد ریچاردز و همچنین رابینو هم نوشته‌اند.

 

 

پل آجری عراق

 

در بین کارت پستال‌های ارائه شده، به دو تصویر از پلی در شرق شهر رشت، به نام پل عراق که طی یکصد سال گذشته با نام‌ها و اسامی متفاوتی از جمله پل عراق، پورد عراق و عراقات از آن یاد شده و اهمیت تاریخی آن چندان آشکار نیست، با اشاره‌ای به ارسال و دریافت‌کنندگان آن اهمیت ویژه‌ای داده شده است. اهمیت دیگر آن این بود که تا اواسط دوره پهلوی اول این پل دروازه رشت به تهران نامیده می‌شد. کوشنده اثر گیلان با اشاره به توصیف سیاح ایتالیایی به نام مادام کارلا سرنا، اهمیت معماری و نقش و نگار آن را پررنگ کرده است: «برج مدوری که در سمت چپ نمایان است، راهی هوشمندانه برای افزایش استحکام بنا و نیز راهنمایی مسافران در هوای مه‌آلود و اغلب بارانی منطقه بوده است. آجرکاری‌های زیگزاگی روی برج، ظرافت و زیبایی خاصی به ساختمان پل می‌بخشید که همواره در کنار دیگر خصوصیات بنا توجه ویژهٔ رهگذرانش را جلب می‌کرد؛ توجهی که باعث شده این عکس به کارت پستال تبدیل شود و نه از ایران، بلکه از روسیه به مقصد انگلستان برای خانم لاو ارسال شود... درخت کوچکی که بر بالای این برج نیمه ویران روییده، به تعبیر مادام کارلا سرنا، حقه طبیعت برای زیبا‌تر جلوه دادن بناهای رو به ویران در ایران است. این جهانگرد ایتالیایی نیز، مانند همه مسافرانی که از رشت می‌گذشتند، کنار پل عراق می‌ایستد و از استحکام پل و زیبایی آجرکاری‌های برج آن به شگفت می‌آید. این پل که در عصر قاجار ساخته شده بود، در حقیقت دروازه رشت بود.» پل عراق یکی از بناهای نسبتا تاریخی است که در عصر پهلوی‌ها برخی از نام‌آوران این کشور بر روی آن ایستاده و عکسی به یادگار نهاده‌اند. پروین اعتصامی، نیمایوشیج و سعید نفیسی از جمله این مردان و زنان بزرگ بوده‌اند. از سویی مراکز نظامی شهر از جمله پادگان ارتش و نیروی دریایی، سفارت روسیه و این اواخر مرکز سپاه گیلان در نزدیکی آن قرار گرفته است.

 

 

درب دولتی در شهر رشت

 

کوشندگان این آثار سعی داشته‌اند با تشریح تصاویر و کارت پستال‌ها، داده‌هایی از معماری، شکل و نوع زندگی، آداب و سنن مردم این خطه نیز به دست دهند. از جمله کارت پستال درب دولتی شهر رشت یکی از ممتاز‌ترین پژوهش‌هایی است که پیرامون آن دوره انجام گرفته است. این کارت پستال یکی از بناهای حکومتی دورهٔ قاجار را معرفی می‌کند. چهل چراغ بزرگی که در سردر این عمارت نصب شده نیز می‌تواند نشانی از حکومتی بودن این عمارت باشد. این عمارت به احتمال بسیار دارالحکومهٔ شهر رشت در دوره قاجار است: «گملین سیاح روسی، دارالحکومهٔ رشت را چه از نظر زیبایی نمای خارجی و چه از نظر زیبایی نمای داخلی از سایر خانه‌های این شهر متمایز می‌داند. ساموئل بنجامین، نخستین سفیر آمریکا در ایران نیز که زمانی در عمارت «بیرونی» این بنا سکونت داشت گچ‌بری، شیشه‌های الوان، آجرتراشی‌های زیبا و سقف چوبی این عمارت را می‌ستاید. سقف سفالی این عمارت و تالاری که در جلو تصویر دیده می‌شود از مشخصات معماری بناهای گیلان به حساب می‌آید. پی بردن به انگیزه مردمی که در جلوی عمارت جمع شده‌اند به درستی امکان‌پذیر نیست، اما با توجه به قرار گرفتن دسته موزیکانچی در گوشهٔ سمت راست تصویر می‌توان حدس زد که در انتظار ورود فرد یا هیاتی از رجال دولتی هستند. تشکیل دستهٔ موزیک دولتی و گارد سلطنتی به شیوه کشورهای اروپایی در ایران دوره ناصری باز می‌گردد.»

 

 

ساختمان راهداری رشت

 

در کنار انتشار تصویری از ساختمان راهداری رشت، نویسنده اطلاعات متفاوتی از مدیریت حمل و نقل جاده‌ای نیز در کنار آن ارائه کرده است. متولی جاده‌های شمال، خصومت مردمان این بخش با کارگزاران آن، مکانیسم چرخه مالی این راه‌ها و رویدادهای بزرگ آن بخشی از این تاریخچه است: «ساختمان راهداری شهر رشت که در تصویر کارت پستال تنها بخشی از تابلوی آن دیده می‌شود، به دنبال اخذ مجوز راه شوسهٔ انزلی ـ قزوین در سال ۱۸۹۳ م / ۱۳۱۱ ه. ق تاسیس شد. مهم‌ترین وظیفهٔ این ایستگاه راهداری اخذ حق‌العبور از کلیه کسانی بود که از طریق راه جدید اقدام به حمل کالا و مسافر می‌کردند و از این رو از‌‌ همان ابتدای کار خود با مخالفت مردم و تجار گیلان و نمایندگان سنتی آنان، یعنی علما مواجه شد. بی‌ضابطگی در تعیین میزان حق‌العبور و نرخ‌گذاری‌های غیرمنصفانه از سوی کارگزاران روس باعث شد که اندکی پس از اعلان کمپانی مبنی بر لزوم پرداخت حق‌العبور از سوی مسافران و تجار، پیش از افتتاح رسمی جاده، در سال ۱۳۱۶ ه. ق بسیاری از مردم گیلان به ویژه روستاییان و فرودستان که عوارض کمپانی مشکلی بزرگ برای معیشتشان بود شورشی بزرگ به پا کنند و با حمله به ایستگاه راهداری در رشت دست به تخریب و تاراج آن بزنند... این تصویر از کمپانی بیش از هر چیز نمایانگر فرودستی نهایی مردم گیلان در برابر کار به دستان بیگانه‌ای است که پیش‌تر طی شورشی موفقیت‌آمیز آنان را به عقب‌نشینی واداشته بودند. گذشته از کارگزاران روس و هم‌قطاران ایرانی‌شان، که جلوی در ورودی ایستگاه ایستاده‌اند، افراد عادی که در گوشهٔ تصویر دیده می‌شوند احتمالا یا کارگران ایرانی این کمپانی و یا کشاورزانی هستند که برای پرداختن حق‌العبور به راهدارخانه مراجعه کرده‌اند. به نظر می‌رسد کارت پستال ساختمان راهداری رشت‌‌ همان محل فعلی اداره میراث فرهنگی استان باشد که قدمت آن به عصر مظفری باز می‌گردد.»

 

 

ابریشم‌کشی در رشت

 

کارت پستال‌هایی از بازار، انجمن تجاری رشت، تجارتخانه اتباع خارجی و انواع بازارهای شهر، نشانه‌ای از جنب و جوش این بخش از ساکنان شمال کشور است. کارت پستال ابریشم‌کشی امین‌الضرب یکی از پایه‌های صنعتی شدن شهر رشت بود که عکسی از سوروگین نشانه‌ای از آن را به مخاطب ارائه می‌دهد. اگرچه مشخصه‌هایی که محققان حول این عکس جمع‌آوری کرده‌اند با واقعیت عکس چندان تطابق ندارد و حتی محل دقیق کارخانه ابریشم‌کشی و نیز زمان یا مشخصات دوره را بازتاب نمی‌دهد اما موجودیت آن را به نوعی به نمایش می‌گذارد. چندان که نویسنده در شرح آن می‌آورد: «فکر ایجاد کارخانه ابریشم‌کشی در گیلان به شیوه جدید اولین بار در دورهٔ قاجار شکل گرفت و با کمک روس‌ها محقق شد. اولین بار محمد محسن رشتی در قریه برکاده کارخانه ابریشم‌کشی جدیدی ساخت؛ البته این امر با موفقیت همراه نبود. چندی بعد در سال ۱۸۷۵ م/ ۱۲۹۲ ه. ق در اثر اقدامات فرخ‌خان، وزیر مختار ایران در پاریس، بازرگانی دبلت در پاریس انحصار تاسیس کارخانه ابریشم و اجازه کار آن را در ایران به مدت بیست سال به دست آورد. اما نسبت به انجام این امر علاقه‌ای نشان داده نشد و این اقدام به سرانجامی نرسید. اما بی‌شک مهم‌ترین کارخانه ابریشم‌بافی حاج امین‌الضرب در گیلان بزرگترین واحد جدید صنعتی بود که به همت سرمایه‌گذاران ایرانی تاسیس شده بود و صد و پنجاه کارگر در آن کار می‌کردند. تمامی ابزارآلات این کارخانه از شهر لیون فرانسه خریداری شده بود و محصول این کارخانه به دلیل قطعات درجه یک‌اش کیفیت بالایی داشت.»

 

نویسنده اگرچه محل فعلی این کارخانه را در شهر رشت باز نمی‌گوید و اطلاعات مهمتری ارائه نمی‌دهد اما به رغم آن، هم تصویر و هم شرح واقعه نشان از یک تاسیسات عظیمی در این شهر می‌دهد. محل این کارخانه بزرگ ابریشم‌کشی در خیابان امین‌الضرب فعلی رشت قرار دارد و در باغی دیوار کشیده شده، کنار اداره قند و جنب تالار سردار جنگل واقع شده است.

 

 

کاخ میان‌ پشته انزلی

 

تصویری از کاخ میان پشته در شهر انزلی نماد یکی از امپراتوران اقتصادی روسی است که روزگاری در این شهر کسب و کار پررونقی داشت. کاخ سابق خوشتاریا، مابین پل غازیان و پل انزلی واقع شده که هم اکنون به یک موزه نظامی مبدل شده است که بخشی از ادوات نظامی و دریایی را به نمایش گذاشته است. کاخی که اهمیتی ویژه برای رضاشاه داشت و حتی یک بار به دستور او در ۱۳۰۶ مرمت شد. نویسنده در گردآوری داده‌های مربوط به این کاخ آورده است: «تنها سفر خارجی رضاشاه به ترکیه، نزد آتاتورک، و استقبال از وی هنگام بازگشتش از همین کاخ صورت گرفت. حتی بسیاری از هدایایی را که از همتایان خارجی‌اش دریافت کرده بود می‌توان در موزهٔ این کاخ دید، از جمله رادیوگرام نفیس اهدایی هیتلر... این کاخ مدت‌هاست که به موزهٔ نیروی دریایی تبدیل شده و در آن انواع ابزار و ادوات جنگی ایرانی از دوره صفویه تا به امروز به نمایش گذاشته شده است؛ شاید مهم‌ترین آن‌ها شمشیر ناخدا بایندر، نخستین فرمانده نیروی دریایی ایران باشد که در راه دفاع از کشور در برابر تعرضات بریتانیایی‌ها در جنگ جهانی دوم به شهادت رسید.»

 

***

 

گیلان به روایت کارت پستال‌های تاریخی

گردآوری مهرداد اسکویی

انتشارات فرهنگ ایلیا

چاپ اول، ۱۳۹۳

۲۰۲ صفحه

۵۰ هزار تومان

دوشنبه 31 فروردین 1394  16:46
 اخبار مرتبط
سه شنبه 9 آبان 1391  |  یادداشت‌های مسافرت گیلان
یکشنبه 18 آبان 1393  |  خانه‌های گلسار رشت اشغال شد
چهارشنبه 29 بهمن 1393  |  قصد کتک زدن هم نداشتیم

کلید واژه های مرتبط : گیلان  ;  رشت  ; 






نظرات() 

18 اردیبهشت | فرخ‌رو پارسا تیرباران شد

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-07:16 ب.ظ




تاریخ ایرانی: روز ۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۹ اسفند فرخ‌رو پارسا، وزیر آموزش و پرورش دولت امیرعباس هویدا به حکم دادگاه انقلاب اسلامی تیرباران شد.

 

طبق رای نهایی دادگاه انقلاب اسلامی مرکز که روز ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۹ صادر شد، فرخ‌رو پارسا به جرم حیف و میل و غارت بیت‌المال و اشاعه فساد و فحشاء در فرهنگ مملکت با به کار گماردن افراد هرزه در سمت‌های مهم وزارتی و ترتیب دادن اردوگاه‌های اختلاطی و زیر پا گذاشتن اخلاق اسلامی، از ائمه کفر و ضلال و از مصادیق روشن مفسدین فی‌الارض تشخیص داده و مطابق نص صریح قرآن محکوم به اعدام و استرداد کلیه اموال منقول و غیرمنقول شد. این حکم ساعت یک و سی دقیقه بامداد روز ۱۸ اردیبهشت ۵۹ به اجرا درآمد.

 

روزنامه کیهان روز ۲۸ بهمن ۱۳۵۸ از بازداشت فرخ‌رو پارسا و همسرش به حکم دادستانی کل انقلاب و توسط پاسداران کمیته منطقه ۴ مسجد قبا خبر داد و نوشت: «فرخ‌رو پارسا به اتفاق شوهرش سپهبد شیرین‌سخن در منزل پسرش واقع در فرمانیه دستگیر شد. پاسداران که از مدت‌ها قبل خانه پسر او را تحت نظر داشتند، روز گذشته با آگاهی از ورود پارسا و شوهرش به این خانه، به حکم دادستانی انقلاب وارد خانه شدند و او را به اتفاق شوهرش دستگیر کردند.»

 

شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی از روز دوم اردیبهشت ۱۳۵۹ محاکمه فرخ‌رو پارسا، وزیر اسبق آموزش و پرورش و همایون جابر انصاری، وزیر مسکن و شهرسازی کابینه هویدا را آغاز کرد.

 

بنا بر کیفرخواست دادستان، مبنای اتهامات و شکایات افراد از فرخ‌رو پارسا بدین شرح بود: شکایت شریف‌زاده مبنی بر اینکه متهم با استفاده از موقعیت پست خود باعث انحلال مدرسه وی شده، شکایت و اعلام جرم عبدالعلی نجفی حاکی از سوءاستفاده و فساد در آموزش و پرورش و دادن رشوه به خبرنگاران سرسپرده رژیم منفور پهلوی جهت تبلیغ کاذب و دروغی، شکایت حیدر عرفانی که متهمه سبب تبعید وی گردیده و موجب سرگردانی خود و عائله‌اش شده و گزارشی حاکی از اینکه متهمه چندین میلیون تومان سوءاستفاده نموده و وزارت آموزش و پرورش را وابسته به فرهنگ استعماری آمریکا کرده و اعلام جرم آقای محمد عزیزی که بدون جهت و به علت ضد مردمی نامبرده را بازنشسته نموده و باعث ضرر و زیان مادی و معنوی وی شده است. شکایت مجتبی مدرس تهرانی از متهمه که در زمان وزارت خود مدرسه وی را منحل نموده و باعث آبروریزی مشارالیه شده و منجر به ضرر و زیان زیادی گردیده است و شکایت بانو زهرا عباس‌پور دائر به اینکه همسر مشارالیه فراش مدرسه رضا پهلوی بوده، چون به هویدا معدوم در زمان ورود به مدرسه اعتنا نکرده او را از کار برکنار نموده و به همین جهت زندگانی آن‌ها در هم ریخته شده و به آن‌ها ضرر و زیان فوق‌العاده وارد گردیده است. و شکایت خانم اختر علی اسحاب حاکی از اینکه فرخ‌رو پارسا وزیر نالایقی بوده و به همین جهت معاونین و زیردستان او سوءاستفاده کرده و نارضایتی مردم و فرهنگیان را فراهم نموده و بین آن‌ها تفرقه انداخته است. و گزارشی از ساواک منحله که متهمه چهارصد هزار ریال اجناس، بدون پرداخت گمرک و عوارض برای شخص خود وارد ایران نموده (از مقام خود سوءاستفاده کرده) و نامه‌ای از نصیری معدوم حاکی از تحریک کردن او در مقام وزارت آموزش و نظر به اینکه در جلسه ۵۰/۱۰/۱۳ حوزه کارمندان حزب ایران نوین به اتفاق آراء متهمه را نالایق در پست وزارت آموزش و پرورش معرفی و باعث تخریب آموزش و پرورش دانسته‌اند و گزارشی از ساواک منحله مبنی بر جلسه هفتگی گروهی از اعضاء حزب مردم دائر بر اینکه مشارالیه سوء استفاده از مقام خود نموده و مقادیری فرش نفیس با بودجه دولت خریده و آن‌ها را به منزل خود برده است و نظر به اینکه متهمه با استفاده بودجه دولتی خود همیشه با فرزندان خود در خارج صحبت و مکالمه می‌کرده است.

 

فرخ‌رو پارسا در دومین جلسه دادگاه به دفاع از خود پرداخت و گفت: «متاسف هستم از اینکه اتهاماتی به من وارد شده است که دلیل و اساس محکمی ندارد و این عمل باعث تشتت افکار من شده است. در اتهامات وارد شده به من حتی دین مرا مورد تردید قرار داده‌اند و من باید بگویم که مسلمان هستم و شیعه به دنیا آمده‌ام و ان‌شاءالله شیعه از دنیا خواهم رفت.» وی سپس به شرح مفاد بخشنامه‌هایی که برای تدریس تعلیمات دینی و قران به تمام ادارات و موسسات تابعه وزارت آموزش و پرورش صادر کرده بود پرداخت و در قسمتی از اظهارات خود گفت: «در آن زمان از کسانی امثال دکتر محمدجواد باهنر و آیت‌الله برقعی دعوت به عمل آمد که در تهیه و ترجمه دروس تعلیمات دینی و قرآن با این وزارتخانه همکاری به عمل آورند و کتاب‌های لازم را تهیه نمایند.»

 

به نوشته روزنامه کیهان در شماره روز ٧ اردیبهشت ۱۳۵۹، فرخ‌رو پارسا در ادامه دفاعیاتش افزود: «راجع به اتهام داشتن روابط نامشروع من با رییس دفترم که در کیفرخواست به آن اشاره شده باید بگویم که به قرآن مجید سوگند می‌خورم که هیچ‌گونه روابطی بجز روابط اداری بین ما حاکم نبوده است.» وی ادامه داد: «راجع به غارت بیت‌المال که بزرگترین اتهام من است، باید بگویم من این مساله را تکذیب می‌کنم، زیرا در تمام طول خدمت، من نه کار مالی داشتم و نه سروکاری با حساب و دفتر داشتم. این‌ها که به من اتهامات دزدی چند میلیونی وارد کرده‌اند، باید بگویند این پول‌ها را من از چه طریقی و از کجا سرقت کرده‌ام؟»

 

فرخ‌رو پارسا سپس درباره ایجاد یک شبکه اطلاعاتی در بین معلمان وزارت آموزش و پرورش گفت: «ساواک منحله در زمان وزارت من از من می‌خواست که یک شبکه اطلاعاتی در بین کلیه معلمان ایران به وجود آید تا ساواک بتواند کلیه معلمان را تحت کنترل خود درآورد. هدف از ایجاد چنین شبکه‌ای در بین معلمان مبارزه با پیشرفت کمونیسم بود و من در پاسخ ساواک طرحی ارایه دادم که این شبکه به وجود نیاید و گفتم که راه مبارزه با نفوذ و پیشرفت کمونیسم در بین معلمان و دیگر اقشار جامعه آن است که کتاب‌های ضد کمونیستی بیشتر چاپ و منتشر گردد و از این راه با نفوذ و پیشرفت کمونیسم مبارزه گردد و به خاطر عدم موافقت من با ایجاد شبکه اطلاعاتی در بین معلمان، ساواک در طول دو سال انواع و اقسام شایعات را درباره خروج مقداری لوازم لوکس از گمرک بدون پرداخت حقوق گمرکی ساخت.»

 

نماینده دادستان در چهارمین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات فرخ‌رو پارسا گفت: تنها اقدام خانم پارسا در آخر وزارتشان این بوده که با توافقی که با ساواک کرده، قرار گذاشته می‌شود که معلمینی که باید بازداشت شوند در صحن مدرسه یا دبیرستان بازداشت نشوند، بلکه در خارج از محوطه مدرسه آن‌ها را بازداشت نمایند.

 

فرخ‌رو پارسا در آخرین دفاعیاتش پس از ۹ جلسه محاکمه در مورد اتهامی که به رفتار وی در دیدار با مدیران مدارس مذهبی مطرح شده بود گفت: «سخنان من در جمع مدیران مدارس مذهبی که یکی از شاکیان من در دادگاه عنوان کرد به این صورت بود که من در آن جلسه در مورد حجاب زنان گفتم که حجاب نباید مانع فعالیت‌های اجتماعی زنان گردد. در آن زمان دختران مدارس مذهبی در فعالیت‌های ورزشی اصلاً شرکت نمی‌کردند. من در تمام بخشنامه‌های خود زنان را به پوشیدن لباس‌های سنگین و با حجاب دعوت می‌کردم.» فرخ‌رو پارسا گفت «اکنون من به عفو امام چشم دوخته‌ام» اما دادگاه پس از آن وارد شور شد و سرانجام حکم اعدام او را صادر کرد.





نظرات() 

ایران قبل از انقلاب -۱

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-07:07 ب.ظ


تاریخ ایرانی: سایت بیزنس اینسایدر تصاویری از ایران قبل از انقلاب منتشر کرده که روایتی اجتماعی از زندگی دهه ۱۳۲۰ به اینسو است؛ تصاویری از محمدرضا شاه پهلوی و مردمی که در عصر او می‌زیستند.
 

  

محمدرضا شاه در کنار همسر اولش فوزیه و دخترش شهناز

 

میدان سپه در تهران، ۲۰ آوریل ۱۹۴۶

 

کاخ سعدآباد در تهران، آگوست ۱۹۵۳

 

خیابان فردوسی در تهران، ۲۰ آوریل ۱۹۴۶

 

خیابان لاله‌زار در تهران، ۲۰ آوریل ۱۹۴۶

 

زنان ایرانی در دوره پهلوی

 

زنان ایرانی در دوره پهلوی

 

زنان ایرانی در دوره پهلوی

 

زنان ایرانی در دوره پهلوی

 

زنان ایرانی در دوره پهلوی

 

زنان ایرانی در دوره پهلوی

 

یک زوج ایرانی

 

یک خانوادۀ ایرانی

یکشنبه 23 فروردین 1394  17:28
 اخبار مرتبط
یکشنبه 4 فروردین 1392  |  مهریه زنان در دوره قاجار چقدر بود؟





نظرات() 

شورشی آرمان‌خواه

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-07:05 ب.ظ


درباره خسرو گلسرخی

خسرو گلسرخی

روز ۱۰مهر۱۳۵۲ سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) اعلام کرد ۱۲نفر را که برای انجام سوءقصد علیه خانواده سلطنتی برنامه‌ریزی کرده بودند، بازداشت کرده است؛ بازداشتی که بعد از 40سال با دفاعیات خسرو گلسرخی در دادگاه همچنان پر از ابهام و در عین حال جذاب است. دفاعیات گلسرخی در دادگاهی نمایشی قرار بود برگ برنده حکومت پهلوی باشد، اما در نهایت باید پذیرفت تنها برنده آن دادگاه، گلسرخی بود. بازداشت‌شدگان که شامل گروهی از روزنامه‌نگاران و چهره‌های فرهنگی بودند، به اتهام تلاش برای ترور شاه و ربودن فرح و ولیعهد بازداشت شدند. اطلاعیه ساواک این افراد را شامل طیفور بطحایی، خسرو گلسرخی، کرامت‌الله دانشیان، عباسعلی سماکار، رضا علامه‌زاده، رحمت‌الله جمشیدی، شکوه فرهنگ‌رازی، ابراهیم فرهنگ‌رازی، مریم اتحادیه، مرتضی سیاهپوش، منوچهر مقدم‌سلیمی و فرهاد قیصری که دارای زیربنای فکری مارکسیستی هستند، معرفی می‌کرد. اما از همه عجیب‌تر این بود: چرا گلسرخی که نه با سایر اعضای گروه که مدتی قبل بازداشت شده بود، نامش در کنار این بازداشت‌شدگان بیان شد و چرا در این میان او بود که به‌همراه کرامت‌الله دانشیان به اعدام محکوم شد؟
خسرو گلسرخی، شاعر و نویسنده، روز دوم بهمن 1322 در شهر رشت متولد شد. پدرش قدیر گلسرخی و مادرش شمس‌الشریعه وحیدخورگامی، هردو از روشنفکران و آزادیخواهان گیلان بودند. در حالی که کمتر از پنج‌سال داشت، پدر را از دست داد و بعد از مرگ پدر، مادرش، خسرو و برادر دوساله‌اش فرهاد را نزد پدربزرگشان حاج‌شیخ محمد وحید که در قم می‌زیست برد. پدربزرگ مرد مبارزی بود که در کنار میرزاکوچک‌خان جنگلی در نهضت جنگل جنگیده بود و بالطبع هنوز هم همان روحیه مبارزه در وجودش بود. خسرو در خانه پدربزرگ تعلیم دید و تحت‌تاثیر نظرات او قرار گرفت و حتی شعرهایی به‌نام جنگلی‌ها و دامون را در این رابطه سرود (دامون به معنی پناهگاه و انبوهی سیاهی جنگل است). در سال1341 پدربزرگش فوت کرد و آن زمان خسرو دوران تحصیل ابتدایی و متوسطه را در مدارس حکیم سنایی و حکیم نظامی به پایان رسانده بود و بعد از فوت پدربزرگش باید چرخ معاش خانواده را می‌گرداند. او و برادرش فرهاد به تهران عزیمت کردند و در خانه‌ای کوچک در محله امین‌حضور سکنا گزیدند. او روزها کار می‌کرد و شب‌ها درس می‌خواند. خسرو در این سال‌ها از ادبیات غافل نبود و طی این‌سال‌ها اشعار و مقالات و نقدهای بسیار بر آثار ادبی از سوی او با نام‌های غیرواقعی و مستعاری چون دامون - خ، گ- بابک رستگار- افشین راد و خسرو کاتوزیان به چاپ رسید. در این زمان گلسرخی، با آموختن زبان فرانسه به‌طور کامل و زبان انگلیسی در دوره دانشگاهی، دست به ترجمه‌های ادبی نیز می‌زد.
کار جدی او در شعر از سال45 شروع شد. در سال48 در حالی که سردبیر بخش هنری کیهان بود با عاطفه گرگین، شاعر و نویسنده همفکرش ازدواج کرد. زندگی در کنار عاطفه و تاثیرپذیری از افکار او آثار گلسرخی را غنی‌تر کرد به‌طوری که دوران شکوفایی فکری و خلاقیت او در مطبوعات در سال‌های 48 تا 51 است.
در سال۱۳۵۰، نوشته‌ای از او در ماهنامه نگین با سرنوشته‌ «گرفتاری شعر در شبه‌جزیره روشنفکران» به‌چاپ رسید که بسیار گفت‌وگو‌برانگیز بود. گلسرخی در این نوشته شاعران آن روزگار را سرزنش می‌کرد که «شاعر که ناخواسته و نادانسته زیر نفوذ سیاست هنری روزگارش قرار گرفته ‌است او از کلمات و شرایط عینی زندگی می‌ترسد. شاعر در مقام تولیدکننده‌ای تکیه زده که منطبق‌شدن کالایش با ضوابط جاری حتمی می‌نماید. آیا شعر نمی‌تواند دهان‌به‌دهان جریان و هستی گیرد و گردن‌نهادن به ایجاد آنگونه کالا ضرورت دارد؟ شاعر جاخالی کرده ‌است. او گوشه‌نشین، حاشیه‌پرداز و منزوی شده، به متلاشی‌کردن نقش تاریخی شاعر و حقیقت شعر نشسته ‌است. شاعر چون در کوران واقعیات نیست، چون در زندگی روزمره در میان مردم دیده نمی‌شود، شعر او نه رنگی از مردم دارد و نه رنگی از زندگی.»
در مردادماه همان سال، بخش نخست نوشته دیگری از او با عنوان «سیاست هنر، سیاست شعر» در نگین به چاپ رسید. او در این نوشته گروهی از شاعران ازفرنگ‌برگشته آن دوران را سوداگران هنر و عروسک‌های کوکی خواند و نوشت: «ما شاهدیم که این عروسکان کوکی! مشتی کلمات قصار از قلب پرعفونت سیاست هنر سوداگرانه حفظ کرده‌اند و هرجا که فرصتی دست می‌دهد، همان‌ها را تکرار می‌کنند: هنر مردم یعنی حرف مفت، حالا هنگام آن ست که در بند معماری شعر باشیم.»
 بخش دیگر این نوشته در شهریورماه در نگین چاپ شد. این مقاله سپس در کتابچه‌ای از سوی انتشارات (کتاب‌نمونه) به مدیریت بیژن اسدی‌پور منتشر شد و سپس ساواک از ادامه چاپ آن در نگین جلوگیری کرد. از دیگر نوشته‌های مهم گلسرخی در نگین، می‌توان به نوشته‌یی در پنجمین سالمرگ فروغ فرخزاد اشاره کرد. او در این‌باره نوشت: «او زیبایی را در بافت خشن زندگی جست‌وجو می‌کرد. شعر فروغ، شعرهای اجتماعی او، شاید مردمی‌ترین شعر روزگار ما باشد.»هیچ اثری از گلسرخی در زمان حیاتش، به‌جز آنچه در مطبوعات انتشار یافت به‌صورت کتاب چاپ نشد و تنها چیزی که می‌توان به‌عنوان کتاب چاپ‌شده در میان نوشته‌های او سراغ گرفت، مقاله‌ای است با عنوان «سیاستِ هنر، سیاستِ شعر». این مقاله برای اولین‌بار به‌صورت جزوه از سوی انتشارات (کتاب نمونه) به مدیریت بیژن اسدی‌پور منتشر شد. بعدها کاوه گوهرین مجموعه آثار خسرو را در دو مجموعه به ‌نام‌های «دستی میان دشنه و دل» و «من در کجای جهان ایستاده‌ام» چاپ کرد که این دفتر نیز در آن است. خسرو برای چاپ کتاب‌هایش با (کتاب نمونه) قرارداد بسته بود که به انجام نرسید و بعدها یکی از این دو مجموعه، با نام انتخابی خود گلسرخی «ای سرزمین من» چاپ شد. انتخاب نام «پرنده خیس» برای مجموعه دوم به توصیه عمران صلاحی انجام شده است. عمران صلاحی و بیژن اسدی‌پور که از دوستان گلسرخی بودند تاکید کرده‌اند که خسرو قصد داشت این نام را بر مجموعه‌ای از شعرهایش بگذارد. او چهارسال در کنار همسرش زندگی کرد و ثمره این ازدواج فرزندی به‌نام دامون بود.
عاطفه گرگین سال‌ها بعد در گفت‌وگویی دو قهرمان ذهنی خسرو گلسرخی را چه‌گوارا و میرزا کوچک‌خان‌جنگلی عنوان کرد و در ارتباط با نوع فعالیت خود و خسرو نیز گفت: «ما اصلا فکر نمی‌کردیم چنین اتفاقی بیفتد. چون کاری نمی‌کردیم. فعالیت ما فرهنگی بود. ما فقط می‌نوشتیم. نمی‌دانم چه‌جوری همه‌چیز دست به دست هم داد تا خسرو اونجوری برود و من بمانم و بچه هم چندسال با خانواده زندگی کند تا من آزاد شوم. کار ما نوشتن بود و چاپ‌کردن آن. اما این کار ما هدفمند بود. هدفمان هم این بود که از همان‌موقع باید آزادی برای همه باشد تا کسی از چیزی نترسد. نویسنده از چاپ کتابش نترسد. وقتی می‌دیدیم برای چنین چیزی هم آزادی نداریم، دنبال به‌دست‌آوردن همان بودیم. یعنی سعی می‌کردیم به هر قیمتی شده چیزهایی که می‌خواهیم بنویسیم و چاپ کنیم. حتی به‌صورت پنهان. به نظر من یک روشنفکر باید جهت‌گیری مشخص داشته باشد و ما به هنر برای هنر اعتقاد نداشتیم. دنبال چاپ آثار کسانی هم بودیم که دنبال هنر متعهد باشند. اما به نظر خودمان حرف از هنر و ادبیات‌متعهدزدن چنین تاوانی نداشت. خسرو وقتی زندان بود برای من پیغام فرستاده بود که به عاطفه بگویید اینها هیچی در پرونده من ندارند و احتمالا من حتی زودتر از تو آزاد می‌شوم و می‌روم از دامون نگهداری می‌کنم تا تو بیایی. اما وقتی شکوه فرهنگ را دستگیر کردند، حرف‌هایی که او در زندان زد برای خسرو چنان پرونده‌ای ساخت که اعدامش کردند.»
دستگیری و انتخاب سخت
خسرو گلسرخی در 10مهر سال1352 دستگیر نشده بود بلکه وی مدتی پیش از آن بازداشت شده بود و تنها نامش در اعلامیه ساواک در روزنامه‌ها در کنار سایر اسامی قرار گرفت. علت دستگیری وی عضویت در محفلی بود که در زمان دستگیری، یک‌سال بود از این محفل جدا شده بود. او خود در زندان گفته بود که در اوایل ورود به آن محفل متوجه شده است که آنچه در این محفل بیان می‌شود جز حرف و خیالبافی و احیانا چپ‏روی‏های نمایشی و خطرناک هیچ نیست. در آغاز ورود به آن جمعیت کذایی برای اینکه همسر و تنها پسرش را از این گرداب دور کند، ظاهرا از خانواده خود برید و با عاطفه گرگین تبانی کرد و کوشید تا در انظار اینطور جلوه دهد که به‌علت اختلاف و عدم تفاهم جدا از خانواده خود زندگی می‌کند و این رشته خانوادگی در حال گسستن است. عاطفه در این ظاهرسازی مصلحتی او را یاری می‏داد. مدتی بعد از دستگیری گلسرخی، عاطفه گرگین نیز دستگیر و در دادگاه نظامی به چهارسال زندان محکوم شد. با به‌زندان‌افتادن او، سرپرستی دامون به برادرخسرو، یعنی فرهاد گلسرخی سپرده شد. (هم‌اکنون دامون همراه مادرش در پاریس زندگی می‌کند) اما اتفاقی که به‌خاطر آن خسرو گلسرخی در مقابل جوخه اعدام قرار گرفت، نه عضویت در محفل کتابخوانی و نوشتن؛ که حادثه‌ای بود که وی اصلا نمی‌توانست در آن دخالتی داشته باشد.
سال1352 کرامت‌الله دانشیان با همراهی گروهی 12نفره تصمیم می‌گیرد رضا پهلوی، فرزند شاه وقت ایران را گروگان بگیرد و در مقابل آن درخواست آزادی زندانیان سیاسی را مطرح کند. ماجرا از این قرار بود که سماکار و علامه‌زاده که از کارمندان تلویزیون بودند و گرایش مارکسیستی داشتند، طرحی را میان خود مطرح می‌کنند که با مخفی‌کردن سلاح در دوربین فیلمبرداری تلویزیون و واردکردن آن به مراسم جشن سینمای کودک و نوجوان، فرح یا ولیعهد را که در برنامه شرکت می‌کردند گروگان بگیرند و آزادی زندانیان سیاسی را طلب کنند. سماکار از دوستش بطحایی می‌خواهد که برایشان اسلحه تهیه کند و بطحایی که خود با دانشیان، شکوه و ابراهیم فرهنگ، اتحادیه، جمشیدی و سیاهپوش گروهی برای مطالعات مارکسیستی تشکیل داده بود، پیشنهاد سماکار را می‌پذیرد. کرامت دانشیان سعی می‌کند از طریق رابطی که او را از زندان می‌شناخته یعنی امیر فطانت با سازمان چریک‌های فدایی خلق تماس گرفته و اسلحه‌های مورد نیاز را تهیه کند. امیر فطانت بدون آنکه دانشیان از آن آگاهی داشته باشد، در هنگام گذراندن دوران زندان، با ساواک شروع به همکاری کرده و عملا به یکی از مهره‌های آنان تبدیل شده بود. فطانت پس از آگاهی‌اش از قضیه گروگانگیری، اطلاعات لازم را در اختیار ساواک می‌گذارد. ساواک ترتیبی می‌دهد که اسلحه‌ای در اختیارشان گذاشته شود و سپس در حین اجرای برنامه دستگیر شوند، اما عضو گروه، برای تحویل‌گرفتن اسلحه سر قرار حاضر نمی‌شود.
آنچه دانشیان نمی‌دانست این بود که امیرحسین فطانت، متعهد به همکاری با ساواک است. فطانت که خود را رابط دانشیان با چریک‌های فدایی خلق معرفی می‌کرد مدت‌ها بود که عامل نفوذی ساواک محسوب می‌شد و دانشیان حتی تا زمان مرگ نیز از این راز دوست صمیمی خود باخبر نشد. در نهایت طرح گروگانگیری که گردانندگان اصلی آن خود ساواک بودند لو می‌رود و همه اعضای گروهی که قصد این گروگانگیری را داشتند، بازداشت می‌شوند.
خسرو گلسرخی در 29بهمن 1352 به جرم شرکت در طرح گروگانگیری رضا پهلوی باوجود اینکه به‌خاطر بودن در زندان ساواک هرگز نمی‌توانست چنین کاری را انجام دهد و صرفا به‌خاطر دفاع از عقایدش در دادگاه نظامی به اعدام محکوم و در میدان چیتگر تیرباران شد. در حقیقت خسرو گلسرخی تا زمانی که برای بازجویی می‌رود اصلا از ماجرای گروگانگیری اطلاعی نداشته است و نمی‌دانسته که تعدادی از دوستانش قصد انجام چه کاری را داشته‌اند.
دادگاه و میراث گلسرخی
آنچه اکنون پس از گذشت 40سال از دادگاه خسرو گلسرخی به نظر می‌رسد این است که محاکمه این گروه، تلاشی از جانب ساواک بود تا خطر مخالفان حکومت را بزرگ جلوه داده و با تبلیغات، به یک جنگ روانی موفقیت‌آمیز، علیه جنبش‌های در حال شکل‌گیری دست بزند. محاکمه این افراد در یک دادگاه نظامی در اواخر سال۱۳۵۲، بر‌گزار شد و در ناباوری همگانی از تلویزیون ملی اجازه پخش یافت. اما نتیجه تصمیم برای پخش این محاکمه‌ها به یک جنجال بزرگ تبدیل شد.
 تعدادی از اعضای گروه به اتهامات خود که مدارک ناچیزی برای آن وجود داشت، اعتراف کرده و از شاه طلب بخشش کردند. اما در این میان پنج‌نفر شامل گلسرخی، دانشیان، طیفور بطحایی، عباسعلی سماکار و محمدرضا علامه‌زاده، حتی پس از شکنجه شدید، حاضر به اعتراف نشدند. به نظر می‌رسد گلسرخی ساواک را فریب داده باشد. گلسرخی و دانشیان از این واقعیت که جریان دادگاه از تلویزیون پخش می‌شود استفاده کردند و به‌جای اعتراف به اتهام موردنظر، رژیم را در تلویزیون ملی وقت و در مقابل افکار عمومی تقبیح و محاکمه کردند. آنان حاضر به طلب بخشش از شاه نشدند و در اقدامی عجیب بدون سیر مراتب قانونی اعدام شدند. جسارت گلسرخی در دفاع از خویش و نهایتا اعدام او، ستایش و محبوبیت بسیاری در سطح جامعه، حتی در بین افرادی که خط فکری سیاسی او را نمی‌پسندیدند، به ارمغان آورد. او در بخشی از دفاعیاتش در دادگاه شاه گفت: «من که یک مارکسیست- لنینیست هستم برای نخستین‌بار عدالت اجتماعی را در مکتب اسلام جستم و آنگاه به سوسیالیسم رسیدم.» گلسرخی در یکی از به‌یادماندنی‌ترین بخش‌های دفاعیه خود گفت: «زندگی مولا حسین نمودار زندگی اکنونی ماست که جان‌برکف، برای خلق‌های محروم میهن خود در این دادگاه محاکمه می‌شویم. او در اقلیت بود و یزید، بارگاه، قشون، حکومت و قدرت داشت. او ایستاد و شهید شد. هرچند یزید گوشه‌ای از تاریخ را اشغال کرد، ولی آنچه که در تداوم تاریخ تکرار شد، راه مولا حسین و پایداری او بود، نه حکومت یزید. آنچه را که خلق‌ها تکرار کردند و می‌کنند راه مولا حسین است. و ما نیز چنین اسلامی را اسلام حسینی و اسلام علی را تایید می‌کنیم.»
در بخشی از همین دادگاه - که بعدها همواره ساواک پخش آن از تلویزیون ملی و حضور خبرنگاران مطبوعات در جلسات آن را اشتباه بزرگ نامید - او وارد مجادله‌ای لفظی با قاضی شد.
خسرو گلسرخی: من به‌خاطر جانم چانه نمی‌زنم، زیرا فرزند خلق مبارز و دلاور هستم. سرهنگ غفارزاده، رییس دادگاه: فقط از خودتان دفاع کنید. حاشیه‌رفتن و تبلیغات مرامی را کنار بگذارید. گلسرخی: از حرف‌های من می‌ترسید؟ سرهنگ غفارزاده با عصبانیت: به شما دستور می‌دهم ساکت شوید. بنشینید! خسرو گلسرخی با صدایی بلندتر: به من دستور ندهید. بروید به سرجوخه‌ها و گروهبان‌هایتان دستور بدهید. خیال نمی‌کنم صدای من آنقدر بلند باشد که بتواند وجدان خفته‌ای را بیدار کند. خوف نکنید. می‌بینید که در این دادگاه به‌اصطلاح محترم هم سرنیزه‌ها از شما حمایت می‌کنند. عباس سماکار بعدها درباره تحلیل ساواک از دادگاه بازداشت‌شدگان سال۵۲ می‌گوید: «حدس ساواک در اون‌موقع این بود که هیچ‌کدام از ما مقاومت چندانی در دادگاه نکنیم و این ماجرا با خوبی و خوشی و با دادن چندتا حکم اعدام در مرحله اول و بعد هم بخشش شاهانه و محکومیت‌های 10، 15ساله و پایین‌تر و بعد از چندسال هم آزادکردن، یک وجه انسانی به رژیم بده که حتی کسانی‌رو که نسبت به جان شاه سوءقصدکردن چندان در زندان نگه نداشته و آزادشون کرده. علت این برداشت ساواک هم این بود که در وهله اول همونطور که گفتم تعداد زیادی از اعضای گروه ما از خودشون ضعف نشان دادند و فورا اعتراف کردند. یعنی بیشتر از همه ایرج جمشیدی و شکوه فرهنگ و ابراهیم فرهنگ و مریم اتحادیه و مرتضی سیاهپوش جزو کسانی بودند که خیلی زود وادادند. ساواک حدس می‌زد که مقاومت در دادگاه حداکثر توسط یکی، دونفر صورت بگیره. به‌خصوص روی کرامت دانشیان زیاد حساب می‌کرد. چون که کرامت در مقابل توهین‌های بازجو‌ها دست به مقابله زده بود. در مورد خسرو گلسرخی ساواک چون فکر می‌کرد که خسرو در هیچ‌کدام از این طرح‌ها شرکت نداشته، حداکثر مقاومتش یک دفاع حقوقی باشه که بگه من اصلا شرکت نداشتم و این حرف‌ها بیخوده.»
عباس سماکار در رابطه با علنی‌شدن دادگاه‌ها می‌گوید: «تا مقطع دادگاه که کسی باز فکر نمی‌کرد به اون‌شکل علنی بشه، این موضوع در سطح یکی از پرونده‌های موجود قلمداد می‌شد. انگیزه ساواک هم برای علنی‌کردن جریان دادگاه چیزی جز همون عدم مقاومت اکثر اعضای گروه که گفتم، نبود. اما اگر مقاومت واقعا جانانه خسرو گلسرخی و کرامت دانشیان نبود، هم ساواک به اهدافش نزدیک می‌شد و هم جامعه به یقین در مورد حدسش در مورد ما و ماهیت این پرونده می‌رسید.» در جریان محاکمات دستگیرشدگان در دادگاه اول، هفت‌نفر به اعدام (گلسرخی، دانشیان، سلیمی، بطحایی، سماکار، علامه‌زاده، جمشیدی)، دونفر به پنج‌سال حبس (اتحادیه، سیاهپوش) و سه‌نفر به سه‌سال حبس (میرزادگی، فرهنگ، قیصری) محکوم می‌شوند. در دادگاه تجدیدنظر که در دوم بهمن‌ماه1352 تشکیل شد، حکم اعدام دونفر از محکومان دادگاه اول یعنی سلیمی به 15سال و جمشیدی به 10سال تغییر پیدا کرد و پنج‌نفر از متهمان (بطحایی، گلسرخی، دانشیان، سماکار و علامه‌زاده) همچنان به اعدام محکوم شدند. به فرمان شاه که در روزنامه‌های روز 28بهمن‌ماه1352 انتشار یافت. سه‌نفر از محکومان (بطحایی، سماکار و علامه‌زاده) از اعدام عفو و به حبس ابد محکوم شدند. حکم اعدام دانشیان و گلسرخی هیچ تغییری نکرد و آنان در بامداد 29بهمن1352 در مقابل جوخه اعدام قرار گرفتند. محبوبیت گلسرخی و دانشیان ترس ساواک را برانگیخت. آنها از او تقاضای ندامتنامه می‌کنند تا در نتیجه دادگاه تخفیف دهند. او می‌گوید: «هیچ‌کس از زندگی در کنار زن و فرزند گریزان نیست. من مثل هر انسانی زندگی را دوست دارم و دوست دارم مثل هر پدری رنگ چشمان فرزندم را ببینم اما راهی را که انتخاب کرده‌ایم باید به پایان ببریم. مرگ ما حیات ابدی است ما می‌رویم تا راه و رسم مبارزه بماند اگر من ندامتنامه بنویسم کمر مبارزان را خرد نکرده‌ام؟» در نهایت وی حتی نمی‌پذیرد که فرزندش دامون را ببیند و در سحرگاه 29بهمن بدون دیدار با همسر و تنها فرزندش در میدان چیتگر تهران مقابل جوخه اعدام قرار می‌گیرد.

مریم قربانی‌فر
• روزنامه شرق، شماره 2129، 10 مهر 1393

نظرات بینندگان:
جواد: روحش شاد‍!
محمد آوندی: خصلت عدالت‌خواهی و روحیه مبارزه علیه استبداد خسرو گلسرخی برای همیشه در حافظه تاریخی مردم ایران جاودانه خواهد بود. روحش شاد!
فرشاد: درود بر شرف گلسرخی‌ها.
ممتاز: خدا رحمتش کنه.





نظرات() 

انجمن ادبی پریسكه سرایان گیلان

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-06:57 ب.ظ


درباره وبلاگ


شعر پریسکه ( شعر امروز) پریسکه واژه ای کهن و ایرانی ازفارسی میانه و به معنای جرقه کوچک آتش است. بنیان شعر پریسکه توسط شاعر نوپرداز معاصر علیرضا بهرهی صورت پذیرفت که در کمترین زمان مقبول شعرا وادبای کشور واقع گردید. درحال حاضربیش ازچندهزارنفر در داخل وخارج ازکشور به سرایش پریسکه به زبانها ولهجه های مختلف مشغول بوده و بیش از ده انجمن ومحفل متمرکز پریسکه درسطح کشور ایجادشده است . تعریف شعر پریسکه : پریسکه گونه ی جدید شعر ایرانی است که براساس فرهنگ اسلامی ایرانی وبارویکرد مقابله باورود عرفانهای نوظهور وعرفانهای شرقی ایجادگردیده است . پریسکه متشکل از 2 یا 3 یا 4 فصل (مصراع) بوده و شاعر می تواند درصورتی که تمامی ویژگیهای شعر پریسکه را رعایت نماید دریک فصل هم شعربگوید. پریسکه می تواند سپید ونیمایی یاموزون ومقفی باشد به شرط آن که تساوی عروضی درفصل ها اعمال نشود . شعر پریسکه درمرخه 91/8/8 به شماره ثبت ۵۸۷۱ توسط وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی ثبت گردید. این درگاه اینترنتی درجهت گسترش شعرپریسکه دراستان فرهیخته وادب آشنای گیلان که مهد شعر وادب می باشد وبراساس قوانین جاریه جمهوری اسلامی وباحمایت انجمن پریسکه سرایان ایران ایجادگردیده است .

مدیر وبلاگ : هانیه حسن زاده




نظرات() 

راهپیمایی پرشور مردم رضوانشهر در محکومیت جنایات آل سعود

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-09:56 ق.ظ


راهپیمایی پر شور مردم رضوانشهر در محکومیت جنایات رژیم صهیونیستی آل سعود در یمن ....ابرازانزجارنماز گزاران رضوانشهری پس از اتمام نماز جمعه از جنایات عربستان در یمن

02

03

04

05

06

07

09

10

11

12

13

14

16

17

لوگوی رضوان خبر





نظرات() 

رودخانه های آستارا و تکثیر ماهی سفید

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-09:44 ق.ظ




نویسنده و محقق آقای دکتر آرمان واعظی مدیر کل شیلات استان اردبیل
 

در ادامه سلسله مطالب در مورد تکثیر ماهی سفید در رودخانه های آستارا توجه شما را زمان و مکان صید جلب می نمایم...............

زمان و مکان

عملیات تکثیر مصنوعی ماهی سفید همه ساله از اواخر اسفند ماه با آغاز مهاجرت ماهی سفید شروع می گردد. چنانچه می دانیم مهاجرت ماهی سفید بستگی مستقیم به درجه حرارت آب داردو به همین دلیل مهاجرت ماهی در مازندران زودتر از گیلان شروع می شود و هرچه به طرف غرب پیش برویم زمان مهاجرت دیرتر شروع و دیرتر پایان می یابد بطوریکه عملیات تکثیر در ناحیه مازندران تا اواخر فروردین ادامه دارد ولی در گیلان تا اواسط اردیبهشت ماه ادامه دارد.

مهاجرت ماهی سفید از درجه حرارت آب حدود 6 درجه سانتی گراد شروع و تا حدود 17درجه سانتی گراد ادامه دارد و مناسب ترین درجه حرارت و برای مهاجرت 12تا 13 درجه سانتی گراد است.

مکانهای تکثیر از بین رودخانه های جنوبی دریای خزر انتخاب می گردد. هرکدام از رودخانه که شرایط مناسب تری از لحاظ دبی بستر و سابقه مهاجرت ماهی سفید وضیعت بهتری داشته باشند انتخاب و اکیپ های عملیاتی تکثیر در آن ها مستقر می گردد.





نظرات() 

منظور از "مزرعه حیوانات" چه بود؟ » نامه اورول به مک دانلد

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-09:35 ق.ظ


جرج اورول ترجمه ی محمد احمدی
animal-farm1.jpg

درباره پرسش شما درباره مزرعه حیوانات. البته مزرعه حیوانات را در اصل به عنوان هجویه ای بر انقلاب روسیه نوشتم. اما قطعا در پی  کاربست وسیع تری بودم، تا جایی که می خواستم نشان دهم که "آن شکل از انقلاب" (انقلاب خشونت بار توطئه آمیز که توسط افرادی که به شکل ناخودآگاه تشنه ی قدرت بودند هدایت شد) فقط می تواند به تغییر اربابان منجر شود.

آن چه در پی می آید خلاصه ای است از نامه ای که جرج اورول[1] در دسامبر 1946با فاصله کمی پس از انتشار مزرعه حیوانات در آمریکا به دوایت مک دانلد[2]، نوشته است[3]. بر اساس آن چه پیتر دیویسون[4] ویراستار نامه های اورول می گوید، مک دانلد به اورول نوشته بود که برخی از دوستان روشنفکر ضد استالینی او مدعی بودند که معنی تمثیل مزرعه حیوانات این بود که انقلاب همواره برای ضعیف ترها بد تمام می شود، "بنابراین انقلاب به جهنم برود و درود بر وضع موجود". مک دانلد خود مزرعه حیوانات را با این دید خوانده بود که [داستان] فقط با وضع روسیه تطابق دارد و هیچ بیانیه کلی تری در مورد فلسفه انقلاب صادر نکرده است. "این مساله که بیشتر چپ گرایانی که می شناسم، کاملا مستقل از یکدیگر، چنین انتقادی را مطرح کرده اند مرا تحت تاثیر قرار داده است، دلیل این که تحت تاثیر قرار گرفته ام این است که هنگام خواندن کتاب برای من چنین تصوری ایجاد نشد و این تلقی همچنان به نظرم درست نیست. کدام نگاه به نیت های شما نزدیک تر است؟".

در ادامه خلاصه ای از پاسخ اورول به مک دانلد را می خوانید.

 

درباره پرسش شما درباره مزرعه حیوانات. البته مزرعه حیوانات را در اصل به عنوان هجویه ای بر انقلاب روسیه نوشتم. اما قطعا در پی  کاربست وسیع تری بودم، تا جایی که می خواستم نشان دهم که "آن شکل از انقلاب" (انقلاب خشونت بار توطئه آمیز که توسط افرادی که به شکل ناخودآگاه تشنه ی قدرت بودند هدایت شد) فقط می تواند به تغییر اربابان منجر شود. درس اخلاقی مورد نظر من این بود که انقلاب ها فقط زمانی بهبودی ریشه ای را به همراه دارند که توده ها هشیار باشند و بدانند که چگونه رهبرانشان را، بلافاصله بعد از این که کارشان تمام شد، کنار بگذارند. نقطه چرخش داستان قرار بود زمانی باشد که خوک ها شیر و سیب ها را برای خودشان نگه داشتند (کرونشتات  [1]). اگر حیوانات دیگر این درک را داشتند که همان زمان محکم بایستند همه چیز درست می شد. اگر مردم فکر می کنند من از وضع موجود دفاع می کنم، فکر می کنم به این خاطر است که آن ها ناامید شده اند و می انگارند که هیچ جایگزین دیگری به جز دیکتاتوری یا سرمایه داری اقتصادِ آزاد وجود ندارد. موضوع تروتسکیست ها کمی پیچیده تر است. آن ها [فقط] تا حدود سال 1926 خود را مسئول رویدادهای اتحاد جماهیر شوروی می دانند و مجبور هستند وانمود کنند که انحطاطی ناگهانی در آن زمان روی داد. در حالی که به نظر من تمامی فرایندها [از همان ابتدا] از ماهیت حزب بلشویک قابل پیش بینی بود و چند نفری هم پیش بینی کرده بودند (برای نمونه برتراند راسل). آن چه که من تلاش کردم بگویم این بود که "شما نمی توانید انقلاب کنید مگر این که در خودتان انقلاب شده باشد؛ چیزی با عنوان دیکتاتوری خیراندیش وجود ندارد"[2].

 

[1] کرونشتات یک پایگاه دریایی در نزدیکی های سن پترزبوگ و در چند مایلی فنلاند بود. این پایگاه در سال 1704 توسط پتر کبیر تاسیس شده بود. نقطه چرخش در مزرعه حیوانات به رویدادهایی اشاره داشت که در کرونشتات در اوایل سال 1921 روی داد. کمبود غذا و سخت گیری های رژیم منجر به شکل گیری مجموعه ای از اعتصاب ها در لنینگراد شد؛ در ماه مارس اعتصاب کنندگان از سوی ملوانان در پایگاه نیروی دریایی کرونشتات حمایت شدند. این رویداد اولین خیزش جدی ای بود که علیه دولت شکل گرفت و در آن نه فقط حامیان انقلاب بلکه یک شهر و به طور خاص پرسنل نیروی دریایی (که یکی از عوامل موفقیت انقلاب 1917 بودند) شرکت داشتند. تروتسکی و میخائیل توخاچوسکی (1893 - 1937) شورش را سرکوب کردند اما تلفات شورشیان بدون نتیجه نبود. با فاصله کوتاهی سیاست اقتصادی جدیدی معرفی شد که در آن نیازِ به اصلاح به رسمیت شناخته شده بود. توخاچوسکی در سال 1935 به درجه "مارشال اتحاد جماهیر شوروی"، بالاترین درجه نظامی در شوروی سابق، رسید اما دو سال پس از آن در یکی از پاکسازی های استالین اعدام شد. این واقعیت که مک دانلد اهمیت این "نقطه چرخش" در مزرعه حیوانات را درک نکرده بود شاید یکی از دلایلی بود که اورول این لحظه را در اقتباس رادیویی خود تقویت کرد. قرار بود اجرای متن مزرعه حیوانات در مدت زمان حدود یک هفته از رادیو پخش شود. اورول این مکالمه کوتاه را به متن رادیویی افزود:

کلاور: فکر می کنی تخصیص دادن سیب ها کاملا عادلانه است؟

مالی: چی؟ همه سیب ها را برای خودشان نگه داشتند؟

موریل: ما هیچی گیرمون نیومد؟

گاو: من فکر می کردم که به طور مساوی تقسیم می شن.

متاسفانه رینر هپنستال این بخش ها را در زمان پخش از متن حذف کرد [هپنستال نویسنده و یکی از تهیه کنندگان برنامه های رادیویی بی بی سی و همچنین از دوستان نزدیکان اورول بود].

 

[2] ایوون داوه [مترجم فرانسوی آثار اورول] در 6 سپتامبر 1946 در نامه ای به اورول نوشت که عنوانی که درابتدا برای ترجمه فرانسوی مزرعه حیوانات در نظر گرفته شده بود اورسا (URSA) بود. اورسا (به معنی خرس در زبان فرانسه) سرنام "اتحاد جماهیر حیوانات سوسیالیست (Union des Républiques Socialistes Animales )" بود. اما این عنوان "برای جلوگیری از زیاده از حد ناراحت کردن استالینیست ها تغییر کرد، که من فکر می کنم موجب افسوس است".

[1] George Orwell

[2] Dwight Macdonald

[3]  نامه های اورول قرار است در کتابی با عنوان "زندگی جرج اورول بر اساس نامه ها" (George Orwell: Life in Letters) توسط انتشارات لیورایت (Liveright) در ماه اوت منتشر شود.

[4]  Peter Davison؛ توضیحات پایان متن نیز از دیویسون است. 

 

این متن ترجمه ای است از مطلبی با عنوان "‘Animal Farm’: What Orwell Really Meant" که در وب سایت  مجله "The New York Review of Books" منتشر شده است. متن اصلی در آدرس زیر در دسترس است.

http://www.nybooks.com/articles/archives/2013/jul/11/animal-farm-what-orwell-really-meant



نظرات() 

ساختار اجتماعی جامعه ارامنه ایران

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-09:32 ق.ظ


آزاد ماتیان
images.jpg

«تا زمان استقرار نظام مشروطه در ایران، مسائل حقوقی جامعه ارامنه ایران از طریق فرمان‌های حکومتی و تصمیمات حکام ولایتی رفع و رجوع می‌شد. رهبر دینی کلیسای ارمنی و افراد ارمنی نزدیک به هیئت حاکمه جامعه ارامنه ایران را نزد حکومت نمایندگی می‌کردند بدون اینکه در این زمینه تعریف حقوقی دقیقی وجود داشته باشد. در جلفای نو، رئیس محله هم وجود داشته که به کلانتر یا کدخدا مشهور بوده است. این‌ها کارگزاران حکومت بودند و از طریق حکومت محلی منصوب می‌شدند. رئیس محله می‌توانست فرد ارمنی معتمد حاکم نیز باشد.
از زمان استقرار مشروطیت جامعه ارامنه ایران طبق قانون به عنوان اقلیت دینی به رسمیت شناخته شده است و حق دارد از مذهب خود پیروی کند و در مسائل خانوادگی (ازدواج، ارث و غیره) برابر قوانین مذهب خود عمل کند. می‌توان گفت که در شرایط جدید از نظر حقوق شهروندی تغییری به وجود نیامد و آنچه به عنوان قانون نانوشته وجود داشت با قانون مکتوب مستحکم گشت. امروز هم جامعه ارامنه را رهبر کلیسا و شورای خلیفه‌گری نمایندگی می‌کنند که حقوق‌شان محدود به امور خانوادگی و شعایر دینی است که در یک کلام «احوال شخصیه» نامیده می‌شوند.
امور جامعه ارامنه ایران را تشکیلاتی اداره می‌کند که به زبان ارمنی «آزگایین ایشخانوتیون» خوانده می‌شود که ترجمه‌اش می‌شود «حاکمیت ملّی». از سوی این تشکیلات ارگان‌هایی نصب می‌شوند که کارهای جاری جامعه را انجام می‌دهند. این مجموعه تحت ریاست اسقف اعظم ارامنه قرار دارد که از سوی جاثلیق حوزه کیلیکیه مستقر در لبنان مادام‌العمر نصب می‌شود».
آن چه خواندید مقدمه مقاله مفصلی است به قلم آزاد ماتیان که به مسائل و تناقضات ساختار تشکیلاتی جامعه ارامنه می‌پردازد. نویسنده اشاره می‌کند که اصولاً اطلاق عنوان «آزگایین ایشخانوتیون» به تشکیلات یک اقلیت کوچک گمراه‌کننده است، چرا که نه جامعه ارامنه ایران را می‌توان ملّت دانست نه تشکیلات اداری این جامعه را حکومت. درست است که مجمع نمایندگان ارمنی هر چهار سال یک بار با رای همگانی انتخاب می‌شوند و نوعی ارگان قانونگذاری‌اند و آن‌ها شورای خلیفه‌گری را به عنوان نوعی قوه مجریه کوچک برای رفع و رجوع امور روزمره جامعه ارامنه انتخاب می‌کنند و از این نظر شباهتی وجود دارد بین حکومت واقعی یک کشور و این تشکیلات، امّا نکته این است که در این میان خبری از قوه قضاییه نیست و معلوم نیست اگر فردی از قوانین آن تخطی کند، مثلاً از اختیارات خود به نفع منافع شخصی سوء استفاده کند، چطور می‌توان او را مورد بازخواست قرار داد. البته مجمع نمایندگان یک ارگان حسابرسی و بازرسی نیز انتخاب می‌کند تا گزارش‌های عملکرد مالی شورای خلیفه‌گری را بررسی کند، امّا این ارگان تنها می‌تواند گزارش بدهد و قدرت اجرایی و مجازات خاطی را ندارد و در نهایت باید از سوءاستفاده‌کننده به دادگاه‌های عادی کشور شکایت کرد. به عبارت دیگر، حکومت بدون قوه قضاییه‌ای که نیروی به کار گذاشتن احکام قضایی را داشته باشد، معنی پیدا نمی‌کند.
دیگر اینکه نمایندگان ارامنه در مجلس شورای اسلامی که با رای مردم انتخاب می‌شوند در آیین‌نامه تشکیلات اداره داخلی ارامنه هیچ جایی ندارند. البته در عمل این‌ها با شورای خلیفه‌گری و مجمع نمایندگان در تماس‌اند و با آن‌ها مشورت و تبادل آرا می‌کنند، امّا هیچ قانونی آن‌ها را به این کار ملزم نمی‌کند. به عبارت دیگر، این نمایندگان که می‌توانند نقش مهمی در ارتباط جامعه ارامنه با حکومت داشته باشند و عملاً چنین نقشی دارند، در «آزگایین ایشخانوتیون» جایگاه تعریف شده‌ای ندارند.
نوشته به مسائل دیگری نیز مانند همکاری سه حوزه دینی ارامنه کشور، نقش انجمن‌ها و مدارس ارمنی در نظام اداری جامعه و ضرورت تحلیل بودجه سالانه شورای خلیفه‌گری می‌پردازد.

مطلب مشترک  «انسان شناسی و فرهنگ»  ودوهفته نامه "هویس"





نظرات() 

بررسی نقش باورها و افسانه ها ترکمن

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-09:29 ق.ظ


عقیل تقوی
torkman-1.jpg

باورها ، افسانه ها ، داستانها و اشعار در هر فرهنگ و قومی باعث شکوفایی برخی از استعدادها و ایجاد فضای مناسبی جهت درس زندگی گرفتن از آنها می شود. اقوام مختلف دارای افسانه ها و باورهای مختلفی هستند قوم اصیل ترکمن ، در ترکمن صحرای ایران نیز دارای باورها و افسانه های مختلفی در پیشینه خود هستند و در

مسیر زندگی با توجه به زندگی دامپروری و ایلی و صحرانشینی با نقل آنها برای فرزندان و جوانان درسهای بسیاری به آنها می آموزند که نمونه هایی از آنرا بررسی کرده ایم. افسانه ها و داستانهایی نظیر تاج محمد ترسو ، خوابهای عجیب پادشاه ، آق پامیق ، گوراوغلو ، اغوزخان و اژدها از جمله آنها می باشند که نسل به نسل بعنوان میراث به قوم ترکمن رسیده است و از آنها بعنوان مظهر و سمبل زندگی ، جهت مقابله با سختیها ، دشمنان و حوادث زندگی اجتماعی استفاده می شود. و با تحریک احساسات جوانان باعث بروز حس فداکاری ، شجاعت ، همبستگی ، وفاداری به عهد ، خودباوری و ... شده است و ایجاد موفقیت درزندگی اجتماعی می شود.

برای خواندن این مطلب در زیر کلیک کنید:






نظرات() 

هور ،هورمزد،اهورامزدا

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-01:12 ق.ظ

ساكنان باستانی اردبیل كه از طایفه ماد و بازماندگان بومیان اولیه بوده اند و به قول مورخان ، مذهب هورمزدپرستی داشته اند هنگامی كه زردشت قیام كرد و دردشت مغان و اردبیل و دامنه های سبلان به تبلیغ احكام دین پرداخته جمعی از مردم بدان آئین گرویده اند. از نوشته مورخان چنین بر میآید كه ما از آئین هورمزدپرستی اطلاعی نداریم ولی زردشت آن دین را از اباطیل و اوهام زدود و آئین زردشت همان دین اصلاح شده مردم باستان شد درآن صورت باید قبول كرد كه دین مذكور مثل آئین زردشت مبتنی بر ثنویت بوده و درمقابل هورمزد كه آفریننده نور و نیكی ها بوده است به وجود خبیثی نیز اعتقاد داشته اند كه خالق بدیها وتاریكیها بوده است و زردشت پس از آنكه آن دین را از خرافات پاك ساخته این دو منشاء قدرت رابه نامهای "اهورامزدا " و " انگره مینیو" یا اهریمن معرفی كرده است.


 

رَز  روستایی است از توابع نمین که در 25 کیلومتری جنوب شرقی اردبیل واقع شده است . رز از طرف شرق متصل به سسله جبال تالش به خصوص کوه اینانلو ، از قسمت غرب متصل به کوههای قراول خانه  قیزیل قیه می باشد  . می توان گفت که این روستا در داخل یک قلعه طبیعی واقع شده است .   به احتمال قوی نام این روستا با گذر زمان  از بَذ به رَز تغییر یافته  همانگونه که احتمال می رود نام قز قلعه سی در 3 کیلومتری شرق رز از  بذ قلعه سی به این نام تغییر یافته باشد .

 

طبری، در تاریخ الامم والملوک  بذ را قریه و شهری در حدود اردبیل نوشته است. بر اساس نوشته این مورخ که در میان سایر مورخان زمان حیاتش به زمان قیام بابک نزدیک است ، قلعه ی کلیبر در شهرستان اهر به هیچ وجه نمی تواند همان قلعه ی «بذ» باشد . چون فاصله تبریز با  کلیبر حدودا 173 کیلومتر  می باشد درحالیکه  فاصله اردبیل با کلیبر 223 کلیومتر است .  با این حساب  کلیبر حدود 50 کیلومتر به تبریز نزدیک تر از اردبیل است و اگر منظور طبری از قلعه بذ همان قلعه کلیبر بود آن را از توابع وحدود تبریز می نوشت نه اردبیل .

 

سعید نفیسی در کتاب بابک خرمدین می نویسد: «با توجه مطالب موجود در کتاب های جغرافیایی قدیم ناحیه ی بذو شهر بذ و کوهستان بذ و بذین در خاور دشت موقان نزدیک ناحیه ی تالش کنونی و در مجاورت کران های باختری دریای خزر بوده است.»

 نفیسی دقیقا رز ونواحی آن را  به عنوان  جایگاه قدیمی بذ وبذین  گیرا  داده است . 1- قسمت شرق مغان 2- نزدیک ناحیه تالش 3- مجاورت کران های باختری دریای خزر  به جز ناحیه رز کجا می تواند باشد؟  از آن گذشته بسیار محتمل است نام اصلی قیزیل قیه یا قیزیل قلعه  موجود در 2 کیلوتری جنوب شرقی رز بذین قلعه باشد . وجود کلمه بذین  در میان مورخان موجب بروز این اندیشه شد که گویا دو بذ، وجود داشته است.

حمدالله مستوفی  در کتاب نزهةالقلوب  نوشته، " بذ در مقابل دژ شندان قرار داشته است (ص ۸۱)  و «مردمش از ترک و طالش ممزوج‌اند» "چه آدرسی دقیق تر از این .  رز ، قیزقلعه سی وقیزیل قیه درست در مقابل قلعه شیندان واقع است .  وامروزه با چشم غیر مسلح می توان از بلندیهای رز ، قلعه شیندان را مشاهده کرد.

یاقوت حموی   در کتاب معجم البلدان(ج۱، ص ۱۹۰) نوشته" بابک در بذ به دنیا آمده است و بذ در نزدیکی ارشق(ارشک) واقع است."

«ابو علی بلعمی در ترجمه ی تاریخ طبری می نویسد: مأویگاه بابک در کوه های ارمنیه و آذربایجان بود، جای های سخت دشوار که سپاه آنجا در نتوانستی رفتن که صد پیاده در گذاری بیستادندی، اگر صد هزار سوار بودی باز داشتندی و کوه ها در بندها سخت بود، اندر یک دیگر شده، در میان آن کوه ها حصاری کرده بود، که آن را «بذ» خواندندی و او ایمن آنجای در نشسته بودی. چون لشکری بیامدی گرداگرد آن کوه ها فرود آمدندی و بدیشان راه نیافتندی و او آنجا همی بود تا روزگار بسیار برآمد

 مطهربن طاهر مقدسی  در البدء و التاریخ  آن را شهری با دیوارهای استوار خوانده است.

ابن ندیم در  کتابِ الفهرست،  از آنجا به عنوان سرزمینی کوهستانی یاد کرده است.

 ابودُلَف  که خود یکی از فرماندهان سپاه عرب  در جنگ با خرم دینان بوددر سفرنامه خود ذکر کرده‌است  که آب و هوای قلعه بذ ابری و مه‌آلود است.

 ابن‌خردادبه،در کتاب  المسالک و الممالک بذ (نام کهن دژ بابک) را رستاقی در آذربایجان نوشته و شهر بذ را «مدینة بابک» نامیده است.

بیشتر محققان، بذ را جایی در سرزمین اردبیل دانسته‌اند.

دکتر منوچهر ستوده در کتاب  از آستارا تا استرآباد تشریح قلعه ی شیندان می نویسد: «تاریخ بنای قلعه ی شیندان که از قلاع قدیمی ایران بوده است، همچون دژ بذ که در دست بابک خرمدین بود، به قبل از دوران اسلامی می رسد.

 می توان نتیجه گرفت که :

بذ قلعه ای بوده در نزدیکی اردبیل، در یک منطقه کوهستانی  نزدیک ناحیه تالش، مجاورت کرانهای باختری دریای مازندران ،  در مقابل دژ شیندان، دارای آب وهوای  ابری ومه آلود، مردمانش مرکب از ترک وتالش ، دارای دیوارهای استوار (احتمالا طبیعی)

با این اوصاف می توان نظر داد که   قلعه بَذ در اطراف دهستان حور واقع بوده و  رز امروزی نام تغییر یافته  بَذ بوده  و بذ قلعه سی هم با گذر زمان به  قز قلعه سی  تغییر یافته است.

 

 بخش هور(حور) واقع در ویلکیج جنوبی در26 کیلومتری اردبیل مابین استانهای اردبیل وگیلان واقع شده و ییلاقهای آن مشرف به دریای خزر - شالیزارها وجنگلهای گیلان - مناظر طبیعی آستارا- نمین واردبیل می باشد .حور سابقه تمدن ده هزار ساله دارد.

نوشته شده  توسط محبت فروغی


حمدالله مستوفی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

حمدالله، یا حمد بن تاج‌الدین ابی‌بکر بن حمد بن نصر مستوفی قزوینی، نام کامل مورخ، شاعر و نویسنده قرن هشتم است.

وی از خاندان مستوفیان قزوین است که مدتها متصدی حکومت آن شهر بودند. پدر حمدالله و نیز خود او با عنوان «مستوفی» در دستگاه ایلخانان خدمت می‌کردند و حمدالله خود از نزدیکان خواجه رشیدالدین فضل‌الله بود و پس از او نیز همچنان سمت خود را در کارهای دیوانی حفظ نمود.

حمدالله مستوفی متولد به سال ۶۸۰است و وفات او در سال ۷۵۰ ه‍. ق اتفاق افتاده‌است و مزارش در محله ملک آباد قزوین باقی است.[۱] آرامگاه این عالم بزرگوار در شهر قزوین، خیابان طالقانی، خیابان ملک آباد سابق، کوچه مستوفی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۱۸ با شمارهٔ ثبت ۳۳۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و از اماکن مورداحترام اهالی این شهر به حساب می‌آید. [۲]

آثار

از حمدالله مستوفی، سه اثر باقیست:

  1. تاریخ گزیده: این کتاب در خلاصه تاریخ عالم -تاریخ عمومی، تاریخ اسلام و تاریخ ایران تا زمان نویسنده- به نام «غیاث الدین محمد» نگاشته شده‌است. در پایان کتاب دو فصل دیگر نیز، یکی در تاریخ علما و شعرای عرب و عجم و دیگری در تاریخ قزوین و بیان احوال اهل علم و ادب آن شهر وجود دارد. این کتاب در یک مقدمه و ۶ باب در سال ۷۳۰ ه‍. ق به پایان رسیده‌است.
  2. نزهت القلوب: این کتاب در جغرافیا است و در سال ۷۴۰ ه‍. ق نگارش آن به پایان رسیده‌است. این کتاب را از اولین دائرةالمعارفهای فارسی به حساب اورده‌اند.[۳]
  3. ظفرنامه: منظومه ظفرنامه در هفتاد و پنج هزار بیت به وزن شاهنامه در سال ۷۳۵ ه‍. ق به پایان رسید. ظفرنامه به سه کتاب یا سه قسم تقسیم می‌شود، کتاب نخست در تاریخ عرب (قسم اسلامی)، کتاب دوم در تاریخ عجم (قسم احکام) و کتاب سوم در تاریخ مغول (قسم سلطانی).





نظرات() 

دزفول ،وجه تسمیه و نقاط دیدنی آن

نوشته شده توسط : قارانقوش
شنبه 19 اردیبهشت 1394-12:34 ق.ظ


آشنایی با جاذبه های گردشگری دزفول

آشنایی با جاذبه های گردشگری دزفول

www.pasinic.com

وجه تسمیه و پیشینه تاریخی

«دزپل» یا «دژپل» را در اصطلاح محلی دزفیل و دژپیل گویند و معرب آن دسفول است. دزفول در زمان ساسانیان همزمان با ساختن پلی در كنار آن بر روی دز به منظور برقراری ارتباط بین پایتخت جدید یعنی جندی شاپور و شوشتر بنا شده است. دز به معنی قلعه می باشد و احتمالا نام دزفول یا دزیل از نام همان پل مشتق شده است. دزفول در اصل «اندامیش» نام داشت و تا اوایل قرن سیزدهم نیز به همین نام بوده است. شهر دزفول در روی تپه‌ای به ارتفاع 210 متر از رودخانه بنا شده و سرداب های عمیق دارد. دزفول مانند شوشتر مدت‌ها تحت الشعاع جندی شاپور بود و پس از ویران شدن آن رونق یافت. سپس به سبب عدم توجه به تعمیر شبكه آبیاری درعهد ساسانی آسیب دید. دزفول از هجوم مغول محفوظ ماند اما بعدها تحت فرمان ایلخانان درآمد و در مقابل امیر تیمور مقاومتی نشان نداد. نادر شاه چند بار به دزفول آمد و برای حفظ آن در مقابل لران، قلعه «دز شاه» را در چند كیلومتری شمال خاوری شهر بنا نمود. در طول تاریخ بعد از اسلام دزفول گاهی آباد و گاهی ویران گردید اما پیشرفت واقعی آن پس از ایجاد سد دز در 30 سال اخیر به وجود آمد. این شهرستان در طول جنگ آسیب های زیادی دید و پس از جنگ بازسازی شده و اكنون به زیبایی و آبادی یك شهرستان معمولی است.

مراكز دیدنی شهر دزفول

آسیاب‌های قدیمی رعنا و گله‌گه
آرامگاه یعقوب لیث صفاری
تپه چغامیش
شهر باستانی جندی شاهپور
حمام وزیر
حمام كرناسیون
پل دزفول
پل کرخه
کاروانسرای دزفول
بند بالا رود
منطقه حفاظت شده دز
دریاچه سد دزفول
هور مزرعه
مسجد جامع دزفول
مسجد لب خندان
مسجد علیشاه
بقعه ابو دانیال
بقعه پیر روبن
بقعه شاه رکن الدین
بقعه علی مالک
آبشار شوی
پارک خانواده دزفول
پل قدیم دزفول

مکان های دیدنی و تاریخی

از قدیمی‌ترین آثار تاریخی شهر می توان به محوطه های پیش از تاریخ، شهر قدیمی جندی شاپور(اولین مركز دانشگاهی ایران)، پل ساسانی(با 14 دهانه اصلی و 12 دهانه فرعی)، بافت‌زیبای‌معماری سنتی و بناهای قدیمی اشاره نمود. آسیاب های دزفول، مسجدجامع،‌بقعه سبز قبا، بازار قدیم شهر، مسجد لب خندق، بقعه شاه ابوالقاسم،مجموعه تاریخی شاه ركن‌الدین، بقعه محمد‌بن‌جعفر‌طیار(ع) ، بقعه‌رودبند و خانه تیز نو(اداره میراث فرهنگی دزفول) از جمله مناطق دیدنی و تاریخی این شهرستان به شمار می‌آیند.

صنایع و معادن

صنایع كارخانه‌ای دزفول بسیار زیاد و متنوع است. كارخانه‌های گچ پاكتی، موزاییك سازی، آجر سفال، آجرهوفمن، لوازم ساختمانی، قیر سازی، بافندگی، تولید پوشاك، تولید مواد غذایی، یخچال و فریزر سازی، تولید تیرچه و بلوك ساختمانی، تهیه و تولید منبع های فلزی، اطاق سازی كامیون و وانت، ساخت ادوات كشاورزی، ‌سنگبری آهك پزی و انواع كارخانه های صنایع غذایی از قبیل كمپوت سازی، ‌تولید ماكاورنی، تولید شكر و … در این شهرستان فعالیت دارند. معادن شن و ماسه كه تحت نظارت دولت است‌در 3 مسیر زیر قرار دارد.
1-معدن مسیر رودخانه دز واقع در جنوب شهر دزفول
2-معدن گلال كهنگ واقع در 21 كیلومتری جنوب خاوری دزفول
3-معدن مسیر رود كرخه واقع در 22 كیلومتری باختر دزفول
هم‌چنین می توان به معادن سنگ كچ نمك روستای ایسپره ( واقع در 5 كیلومتری سردشت ) و معدن متروك سنگ سیلیس دار ( واقع در خاور پل كهنك ) 22 كیلومتری جنوب خاوری دزفول اشاره کرد.

کشاورزی و دام داری

كشاورزی در این شهرستان در رده بالایی از تولید قرار گرفته و شغل اصلی اهالی دزفول به شمار می رود. دشت حاصل خیز دزفول و وجود رودخانه های مهمی از قبیل دز و کرخه باعث شده که انواع تولیدات کشاورزی و باغ‌داری از قبیل گندم، جو، برنج، بنشن، نباتات علوفه ای، پنبه، تره بار، چغندر قند، نیشكرو مركبات مختلف به خصوص پرتقال در این ناحیه به دست آید. نوع كشت غالبا آبی است و روش كشت به دو صورت مكانیزه و نیمه مكانیزه انجام می شود. علاوه بر این دو مركز كشت و صنعت مدرن و بزرگ در حوالی دزفول و دو مركز تحقیقات كشاورزی در سطح این شهرستان مشغول فعالیت هستند.دام‌داری نیز در شهرستان دزفول بسیار فعال بوده و شامل پرورش گوسفند، بز، گاو، گاومیش، شتر و انواع طیور بومی می شود. هم‌چنین دام‌داری های صنعتی به تعداد بیش از ده واحد در نقاط مختلف این شهرستان دایر شده كه شامل شش واحد گاوداری های شیری و چهار واحد پروار بندی می شود. این دام‌داری ها به صورت مدرن و با امكانات خوب اداره می شوند.

مشخصات جغرافیایی

شهرستان دزفول یكی از شهرستان های استان خوزستان است كه از شمال به شهرستان های اندیمشك و الیگودرز(استان لرستان) از خاور به بخش های لالی ( شهرستان مسجد سلیمان) وگتوند (شهرستان شوشتر) و از جنوب و باختر به شهرستان شوش محدود می گردد. شهرستان دزفول از 2 بخش مركزی و سردشت تشكیل شده است. در این شهرستان تنها منطقه شهری دزفول به عنوان مركز شهرستان محسوب می شود. شهر دزفول مركز شهرستان دزفول از نظر جغرافیایی در 48 درجه و 24 دقیقه ی درازای خاوری و 32 درجه و 22 دقیقه ی پهنای شمالی و در ارتفاع 140 متری از سطح دریا واقع شده است. آب و هوای شهرستان دزفول گرم و خشك است و مهم ترین رودخانه آن دز است. شهرستان دزفول دارای یك فرودگاه بوده و خط آهن سراسری كشور نیز از نزدیکی این شهر (اندیمشک) عبور می كند وراه های زمینی دزفول عبارتند از:
بزرگ‌راه دزفول – اندیمشك به درازای 10 كیلومتر
راه‌ آسفالته اصلی دزفول – شوشتر به درازای 67 كیلومتر
مسیر آسفالته دزفول – لالی به درازای 85 كیلومتر





نظرات() 

نوام تنه خشکه میجه بکر تع/دوبیتی تالشی زلیخا صبا ماسالی تالش

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-11:48 ب.ظ

http://zoleykhasaba.blogfa.com/   

بی تیلن

نوام تنه خشکه میجه بکر تع
ننی آوی دلک پا هیست آکر تع
تنه وام بی تیلن و تاو دلکن
نِکِ چمی دوستن آو دلکن
دو بیتی تالشی اززلیخا صبا

برگردان

نمی گویم خشک راه بروی وقدم برداری

ونه هم اینکه خودت را در آب بیندازی وپاهایت را خیس کنی

بلکه به تومیگویم باید سریع باشی وتلاش کنی 

 نه اینکه چشم بسته خودت را به آب بیندازی




ضرب المثل تالشی 
ای سَرن حاضری نا ظرینه
یعنی بعضیها همیشه منتظرند که دیگران زحمت بکشند وهمه چیز را آماده کنندواجراکنند انها فقط اوامر شانرا بگویند وفیضش را ببرند و بنام خود تمام کنندویا بقولی تع پدارو تع ویدارو تع ببر اَز تع را ودا!!!!!!رم تع ببر یعنی یکی بود زیر کار در روبود میخواستند از ش کاری بگیرند به بقیه می گفت شما بکشیدشما بلندکنید وشما ببرید ومن فقط دست را روی بار میگذارم و نفس زدنش را انجام میدهم و مثل این گنجشکها دنبال دانه به دشت نمی روند نشستند روی دست این خانم دارند غذای اماده را می خورندواین عادت دادن به تنبلی نه تنها انسان بلکه همه موجودات است ای بشر به کجا؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
زلیخا صبا


موضوعات مرتبط: ضرب المثل ها واصطلاعات تالشی



جفای دوست

عمریست که جان در قدم دوست نهادم
هم مهر ووفا در طبق اخلاص نهادم
با مِهر وجودم به دیوار سرایش
چون خشت شدم طاق سرایش نهادم
یک عمر که راهم به راه او یکی است

عمرو جوانی سر این راه نهادم

اکنون که دیگر رنگ ولعابی ندارم

چون کهنه سفالی پی دیوار فتادم

همواره پی گوهر ناب است

افسوس ندید دُرو گُهرها کنارش نهادم

 تلخی و مرارت بسوازاند همه تار و جودم

فریاد نتوان مُهرسکوتی به لبانم نهادم

قدرم ندانست در این وادی دریغا

با این همه بی مهری قدم پس ننهادم

خواهم که گریزم زجفایش

 از پشت کشد تار محبت

که بر دست ودل خود نهادم

چون ابر بهار گریه کنم زار

خالی نشود غصه تلمبارکه بر دل نهادم

صد من گر ازاین کاغذ و دفتر نویسم

اندک بود از داغ ستمها که بر دل نهادم

یک روز رسد هرکی رود رو به سرایی
ان وقت بداند که یک قلب بزرگی سرکویش نهادم

ابیاتی از (جفا ی دوست )از زلیخا صبا





نظرات() 

روستای دارباغ فومن از دیروز تا امروز ( 4 )

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-11:43 ب.ظ

http://khleloon.blogsky.com/
http://s5.picofile.com/file/8159122576/17.jpg
روستای دارباغ فومن از دیروز تا امروز ( 4 )

قسمت چهارم و پایانی:

نویسنده: رضا نعمتی کرفکوهی

در چهارمین و آخرین قسمت از این نوشتاردر باره موضوعات بومی و محلی ,تحت عنوان روستای دارباغ از دیروز تا امروز،به موضوع مهاجرت از روستا پرداخته میشود. در قسمت اول در باب مهاجرت، از ورود مهاجرین  نو پولداری  که در این چند دهه گذشته به دلیل پدید آمدن اقتصاد باز و سیستم جدید بورژوازی که در زیر سایه ی سیاست بسته نمایان گشته اشاره گردید،اینکه چگونه با ورود این مهاجرین  به روستا ، وبا خرید زمینهای شالیکاری از کشاورزان محل،بر زمینهای شالیکاری ویلاسازی صورت گرفت. باز در قسمتی اشاره شد که روزگاری مردمانی از نقاط دیگر ایران و استانهای مجاور برای کسب درآمد و معیشت زندگیشان وارد روستا میشدند و درکارهای  روستا ازقبیل تبدیل زمینهای موات و پشته های غیر قابل استفاده به زمینهای شالیکاری وکندن اسختر ها برای آبخوانداری ، وسایر کارهای خدماتی به روستا مهاجرت میکردند.این مهاجران گرچه برای زندگی دائم در روستا نمی ماندند بلکه  برای امرار معاش خود و تهیه مایحتاج زندگی شان وارد روستا میشدند . هفته ها در منزل صاحبکار که در آن روزگار به زبان محلی گویا آذری ( خانخوا  یا خونه خوا ) گفته میشد می ماندند و شام ونهار وصبحانه شان را همین "خونه خوا " تامین و اتاقی هم برای خوابیدن تحویل آنها میداد.

گرچه سیستم کشاورزی از ابتدای دهه چهل از رژیم  ارباب رعیتی به سیستم خرده مالکی تبدیل شد، ولی رعایای تازه صاحب زمین شده در ده سال اول بعلت عدم توانایی در کشت مزارع و عدم داشتن امکانات برای کار کشاورزی دوران مشقت باری را پشت سر گذاشت که حتی شاید بدتر از دوران ارباب رعیتی برایش سپری شد. ولی اگرسخن  انصاف را بخواهیم رعایت کنیم  در دهه پنجاه  زارع مسلط به کارکشاورزی شد وبا شوق و علاقه وافری به کارکشاورزی خود می پرداخت و حتی در کنار شالیکاری به مشاغل جنبی دیگری از قبیل پرورش کرم پیله ی ابریشم . باغداری از نوع چایکاری و همچنین سایر محصولات معیشتی باغی،نگهداری دام و طیور محلی و وجود سایر فعالیتهای اقتصادی به زندگی روستا نشینی که دیگر ارباب در روستا حاکم نبود عشق می ورزید.

طوری که زارع هرگز حاضر نمیشد برود کارگر کارخانه شود .در اواخر دهه پنجاه که کارخانه های بزرگ ریسندگی و پارچه بافی و آرد وغیره در گیلان راه اندازی شد،برای تهیه نیروی کار خود با مشکل روبرو بودند. خودم با چشم خودم می دیدم که رابطین جذب نیروی کارشان برای تهیه کارگر به روستا ما آمده بودند و حتی روی زمین شالیکاری که کشاورز مشغول کار بوده میرفتند و برای شالیکاران ملتمسانه تبلیغ میکردند که بیایید کارخانه ی ما کار کنید ، استخدام میشوید ،بیمه میشوید، بازنشست میشوید.وووو...

ولی کشاورزانی که تازه صاحب زمین شده بودند در جواب میگفتند،ما میخواهیم روی زمین خود کار بکنیم وآقا و نوکر خود باشیم ، نمیخواهیم زیر دست کسی باشیم. کار در کارخانه یعنی زیر دست بودن. این جوابی بود که کشاورز روستا نشین آن زمان  به صاحبان کارخانه ها میداد وصاحبان کارخانه هم برای تهیه نیروی کارخود از خارج اقدام میکردند. بگذریم ازاینکه آن کشورهایی که روزی نیروی کار به ایران میفرستادند امروز خود جزء کشورهای بزرگ صنعتی شده اند و نیروی کار جذب میکنند. زیرا این نوشتار درباب امور روستا بوده ودر این مقال نمیگنجد.

حال در این قسمت همانگونه که قبلا اشاره شد به مسئله مهاجرت از روستا می پردازیم. موضوعی که حال و روزی برای جوان  روستای امروز ما برجایی نگذاشته و شوقی برای زندگی و ماندن در روستایی که زادگاهش بوده و ذهنش را پرازخاطره  گذشته اش ساخته  ازفرهنگ وزبان و سایر آیینهای محلی و سایر سنن مردم و پدرانش ، باقی نگذاشته است، چرا؟!

جوابش را باید از مهاجرین جدیدی پرسید که تا چشمشان به این روستای زیبا می افتد با دستپاچگی به فکر خرید حداقل هزار متر زمین هستند تا درآن ویلایی ساخته و چندروزی برای سرگرمی و تفریح  بسر ببرند. این ویلاساز جواب این سوال را داده است. یعنی با خرید زمین کشاورزی عملا روستا را از قطب اقتصادی کشور خارج  و محلی برای تفریح عیاشان تبدیل کرده است. محلی که در آن کشاورز بیل و خیش کشاورزی اش را کنار گذاشته تا زمینش را بفروشد و چندصباحی که زنده است بخورد تا از گرسنگی نمیرد. چرا که در آمد حاصل از  تولید کشاورزی  برایش برابر با مخارجی است که برای کشت وکار از جبیش مایه گذاشته است. یعنی نوعی پول عوض کردن است. خوب در چنین شرایطی جوان روستایی اگر ترک روستا نکند و برای عملگی و دستفروشی و سایر مشاغل غیر مولد و کاذب به شهرها و استانهای دور ونزدیک نرود ودر روستایش بماند چه بخورد؟. گیرم روستایش الان دارای آب و برق و گاز و تلفن وآسفالت و چه وچه باشد. او باید حتی پول آب و گازوبرق و تلفن اش را از کجا تامین نماید تا در روستا بماند؟  

این است که این امکانات امروزی دولت نه که نتوانسته روستایی را در روستایش نگهدارد، بلکه برعکس روستایی را از روستا فراری داده و پای خوشگذرانهای پولدار و اشرافی را به روستا باز نموده است.

حال  سوال دیگر اینکه دولتی که نتوانسته جلوی مهاجرت را از اینگونه روستاهای زیبا و جذاب و سرسبز و جایی که هر توریستی ببیند به ساکنانش میگوید ، شما عجب جای دارید زندگی میکنید ، بگیرد ، چطور میخواهد جلوی مهاجرت را از روستاهای کویری بگبرد ومردم را در روستایش نگهدارد تا شهرها شلوغ و پرتراکم نگردد؟ 

اکنون  نگاهی به تک تک خانه های روستای زیبا و سرسبز کرفکوه ی دارباغ می اندازیم تا ببینیم در این محله ی کوچک از هر خانواری چند جوان به شهرهای کوچک و بزرگ برای تهیه لقمه  نانی مهاجرت کرده اند.

ادامه مطالب  را با نشان دادن تصویر منازل محله ی کرفکوه دارباغ و تعداد نفراتی که در چند دهه اخیر روستا را ترک و به شهرهای دیگر کوچیده اند می بینید.


http://s5.picofile.com/file/8159100000/16.jpg

در این تصویر در قسمت پایین و کناره باغ چای، خانه ای با حیاط ومحوطه اش می بینید اینخانه در دهه پنجاه مکان زندگی مرحوم درویشعلی نخستین بود. ایشان دارای سه فرزند پسر بود که بعداز گذراندن خدمت سربازی دو فرزندش در چنددهه گذشته روستا را ترک و به استان البرز مهاجرت و ماندگار شده اند.

http://s5.picofile.com/file/8159109950/77.jpg

این تک خانه در روستای کرفکوی داریاغ منزل پدری بنده است که در حال حاضر فقط پدرومادرم

در این مکان زندگی میکنند .من 30 سال پیش و تنها برادرم 10 سال قبل روستا را ترک و در تهران

و استان البرز -کرج رحل اقامت گزیده ایم.


http://s5.picofile.com/file/8159125584/50.jpg

دراین تصویر در لابلای درختان منزل قدیمی خاله ام مرحوم خاله زرخانم را میبینید . آنمرحومه دارای سه فرزند بود دو نفر از فرزندانش ترک روستا و شهرنشین شده اند فقط یک فرزندش در روستا باقی مانده است.

http://s5.picofile.com/file/8159117850/123.jpg

ویلایی که در پایین کرفکوه ساخته شده قبلا جایش خانه ی آقای ابراهیم خاکی بوده که چندسال قبل خانه و زمین کشاورزی اش را به یک مهاجر اراکی فروخته وخودش با کل اعضای خانواده اش ترک روستا نموده است. این آقای مهاجر شاید در طول سال چند مرتبه فقط برای تفریح در این ویلا بسر ببرد.


http://s6.picofile.com/file/8186530834/a_6_.jpg

در انتهای این تصویر زیبا از مزارع شالیکاری محله ی کرفکوی دارباغ ،در آنسوی این شاخه ی خاردار درخت (له له کی )  یک خانه با دیوار سفید می بینید. این خانه از آن گلبرار گلی زاده معروف به گلی شکسته بند  می باشد. ایشان دارای سه فرزند پسر بوده که دو نفر فرزندانش از روستا مهاجرت نموده و در خارج از استان مشول به کارند.فقط یک فرزند پسر آقای گلی زاده در روستا زندگی میکند.

http://s5.picofile.com/file/8159597792/19.jpg

دراین تصویر مش جانعلی کرفکوهی و منزل مسکونی اش را می بینید. ایشان دارای شش فرزند پسر و هفت فرزند دختر می باشد که هیچکدام امروز در کنارش نیستند. هرشش فرزند پسر یکی پس از دیگری بعداز خدمت سربازی از روستا مهاجرت و به شهرهای دور ونزدیک کوچ نموده اند. ایشان هم در سن پیرسری خانه و محوطه و زمین کشاورزی اش را یکجا فروخته و درشهر نزد یکی از فرزندانش بسر می برد . خریدار این عیانی فردی غیر بومی است که هراز چندگاهی برای تفریح و سرگرمی به روستا می آید ودراین خانه اوقاتش را میگذراند


http://s4.picofile.com/file/8186525842/a_82_.jpg

در این تصویر دو باب خانه ی مسکونی روبرو ، خانه ی سمت چپ از آن آقای حسین دیبازر کرفکوهی است ایشان دارای پنج فرزند پسر می باشند که هر پنج فرزند بعداز اتمام خدمت سربازی از روستا مهاجرت و خارج از استان زندگی میکنند.درحال حاضر آقای دیبازر با همسرش در روستا زندگی میکند.

خانه ی سمت راست از آن برادر آقای حسین دیبازر بنام شاپور کرفکوهی میباشد که دارای سه فرزند پسر می باشد که دونفرشان ترک روستا نموده و در خارج استان مشغول کارند. یکی از فرزندان پسر شاپور کرفکوهی در روستا در کنار خانه ی پدرش خانه ای ساخته و زندگی میکند.


http://s6.picofile.com/file/8181890092/200320152317.jpg

در این تصویر دو خانه در سمت چپ جاده  می بینید، تا اوایل دهه شصت قدیمی ترین فرد ساکن محله ی کرفکوه دارباغ مرحوم خانعلی ( کاسی ) خاکی در این مکان زندگی میکرد. او دارای شش فرزند پسر بود که این دو باب خانه مال دو نفر از فرزندانش می باشد که در روستا ساکن گشته اند. تعداد چهار تن از فرزندان مرحوم خانعلی در سه دهه ی اخیر ترک روستا ودر شهرهای دورو نزدیک زندگی میکنند.


نکنه: بابررسی وضیعت مهاجرت جوانان از روستا به شهرهای دور و نزدیک ،مشاهده شدکه  فقط در یک محل از چهار محلات روستای دارباغ فومن از تعداد ده خانوار، بیش از 30 جوان، زادگاه خودشان را ترک نموده و به مناطق شهری دور ونزدیک کوچیده اند. براستی چرا؟

آیا این محل از گاز شهری برخوردارنیست؟ که هست. آیا این محل دارای برق و تلفن و آب آشامیدنی نیست ؟که هست. آیا اصلا محیط ، محیط زندگی از هرنظرنبوده که بوده. پس چرا ؟؟؟؟

براستی چه کسی باید به این سوالها جواب بدهد؟ آیا صدا و سیمایی که مجریان و خبرنگارانشان دائم در این روستا پرسه میزنند تا از رسم ورسومات گذشته ی مردمان این محلها  فیلم و گزارش تهیه کنند تا خلاء برنامه هایشان را پر نمایند ، آیا تا به حال به این فکر رسیده اند که با تداوم روند مهاجرت روستا نشینان به شهرها در آینده ای نزدیک دیگر کسی در روستا نمی ماند تا بیایند و گزارش تهیه نمایند. تابحال چنین فکری کرده اند؟ 

نمی دانیم شاید با ورود محصولات کشاورزی از خارج ،روستا دارد از قطب اقتصادی کشور خارج میشود و به منطقه ای فقط برای تفریح تبدیل میشود ما خبر نداریم؟! بعید نیست وقتی جوان روستایی ما در شهرها به دستفروشی روی می آورد روستای ما مرکز جولان ویلاداران نو مهاجری بشود که برای خوشگذرانی روبه روستا آورده اند. !!!!! 




[ شنبه 12 اردیبهشت 1394 ] [ رضا نعمتی کرفکوهی( خلِه لون) ]




نظرات() 

زمستان ست./ « مهدی اخوان ثالث

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-11:20 ب.ظ

سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت

سرها در گریبان ست

کسی سر بر نیارد کرد پاسخ گفتن و دیدار یاران را.

نگه جز پیش پا را دید،نتواند

که ره تاریک و لغزان ست.

وگر دست محبت سوی کس یازی،

به اکراه آورد دست از بغل بیرون؛

که سرما سخت سوزان ست.

نفس کز گرمگاه سینه می آید برون،ابری شود تاریک.

چو دیوار ایستد در پیش چشمانت.

نفس کاینست،پس دیگر چه داری چشم

ز چشم دوستان دور یا نزدیک؟

مسیحای جوانمرد من!ای ترسای پیر پیراهن چرکین!

هوا بس ناجوانمردانه سرد است...آی...

دمت گرم و سرت خوش باد!

سلامم را تو پاسخ گوی،در بگشای!

منم من،میهمان هر شبت،لولی وش مغموم.

منم من،سنگ تیپا خورده رنجور.

منم،دشنام پست آفرینش،نغمه ناجور

نه از رومم،نه از زنگم،همان بیرنگ بیرنگم.

بیا بگشای در،بگشای،که دلتنگم.

حریفا!میزبانا!میهمان سال و ماهت پشت در چون موج می لرزد.

تگرگی نیست،مرگی نیست.

صدائی گر شنیدی، صحبت سرما و دندان ست.

من امشب آمدستم وام بگذارم.

حسابت را کنار جام بگذارم.

چه میگوئی که بیگه شد،سحر شد،بامداد آمد؟

فریبت می دهد،بر آسمان این سرخی بعد از سحرگه نیست.

حریفا!گوش سرما برده است این،یادگار سیلی سرد زمستان ست.

و قندیل سپهر تنگ میدان.مرده یا زنده،

به تابوت ستبر ظلمت نه توی مرگ اندود،پنهان ست.

حریفا!رو چراغ باده را بفروز،شب با روز یکسان ست.

سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت.

هوا دلگیر،درها بسته،سرها در گریبان،دستها پنهان؛

نفس ها ابر،دلها خسته و غمگین،

درختان اسکلت های بلورآجین،

زمین دلمرده،سقف آسمان کوتاه،

غبارآلوده،مهر و ماه،

زمستان ست.

                                                  « مهدی اخوان ثالث»





نظرات() 

تساوی_خسرو گلسرخی

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-11:02 ب.ظ







درود

باز هم امروز می خواهم درباره یکی دیگر از اشعار خسرو بنویسم.این شعر اولین شعری بود که من از

خسرو  خواندم. شعری بسیار زیبا و دلنشین که تساوی یک با یک را هم زیر سوال برده است.در زیر

من لذت خواندن این شعر را با شما قسمت کرده ام.

                                                       تساوی

معلم پای تخته داد می زد

صورتش از خشم گلگون بود

و دستانش به زیر پوششی از گرد پنهان بود

ولی آخر کلاسی ها

لواشک بین خود تقسیم می کردند

وان یکی در گوشه ای دیگر«جوانان» را ورق می زد

برای که بی خود های و هوی می کرد و با آن شور بی پایان

تساوی های جبری را نشان می داد

با خطی خوانا به روی تخته ای کز ظلمتی تاریک

غمگین بود

تساوی را چنین بنوشت:

«یک با یک برابر است...»

از میان جمع شاگردان یکی برخاست

همیشه یک نفر باید بپا خیزد

به آرامی سخن سر داد:

تساوی اشتباهی فاحش و محض است...

معلم

 مات بر جا ماند.

و او پرسید:

اگر یک فرد انسان واحد یک بود آیا باز

                                  یک با یک برابر بود؟

سکوت مدهشی بود و سوالی سخت

معلم خشمگین فریاد زد:

                          آری برابر بود

و او با پوزخندی گفت:

اگر یک فرد انسان واحد یک بود

آنکه زور وزر به دامن داشت بالا بود

وانکه

قلبی پاک و دستی فاقد زر داشت

                                         پایین بود...

اگر یک فرد انسان واحد یک بود

آنکه صورت نقره گون

                   چون قرص مه می داشت

                                                      بالا بود

وان سیه چرده که می نالید

                   پایین بود...

اگر یک فرد انسان واحد یک بود

این تساوی زیر و رو می شد

حال می پرسم یک اگر با یک برابر بود

نان و مال مفت خواران

                             از کجا آماده می گردید؟

یا چه کس دیوار چین ها را بنا می کرد؟

یک اگر با یک برابر بود

پس که پشتش  زیر بار فقر خم می شد؟

یا که زیر ضربت شلاق له می گشت؟

یک اگر با یک برابر بود

پس چه کس آزادگان را در قفس می کرد؟

معلم ناله آسا گفت:

ــ بچه ها در جزوه های خویش بنویسید:

                                یک با یک برابر نیست...





نظرات() 

کم‌نظیرترین غار طبیعی ایران و آذربایجان در مهاباد

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-10:03 ب.ظ


13931118000710_PhotoL
  غار سهولان مهاباد از کم‌نظیرترین و شگفت‌انگیزترین غارهاى طبیعی کشور و آذربایجان غربی محسوب می‌شود و جلوه‌های طبیعی این غار سالانه گردشگران مختلفی را به خود جلب می‌کند.

غار آبی تاریخی سهولان یکی از کم‌نظیرترین غارهاى طبیعی کشور و آذربایجان غربی به شمار می‌رود و در زمان حاضر روزانه گردشگران از این پدیده طبیعی زیبا و شگفت‌انگیز بازدید می‌کنند.

اثر طبیعی ملی غار سهولان در ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی مهاباد در آذربایجان غربی واقع شده و بازدیدکنندگان غار بایستی از کنار روستای عیسی کند عبور کنند تا به روستا و غار سهولان برسند، این غار دارای یک حوضچه بزرگ و دالان‌های متصل به هم با آبی زلال بوده که وجود استالاکتیت‌های آهکی جلوه خاصی به غار بخشیده است.

در سال ۵۰ یک هیئت غارنورد از دانشگاه آکسفورد با تجهیزات کامل از غار سهولان مهاباد دیدن کرده و اعلام کردند غار سهولان یکی از عجیب‌ترین غارهای آبی جهان به شمار می‌رود و در سال ۷۰ نیز هیئت‌هایی برای شناسایی از غار دیدن کرده و اقداماتی اولیه را برای بازگشایی مسیر انجام دادند که این اقدامات در سال ۷۶ تکمیل شده و در نهایت برای بازدید عموم آماده شد و این در حالی است که هنوز برای کشف مسیرهای دیگر غار باید کار کرد.

براساس اظهار نظر کارشناسان غار سهولان از قدیم‌الایام مورد استفاده مردم قرار می‌گرفته به طوری که سفال‌های کشف شده از این غار مربوط به دوره اشکانی و جام مسی ایلخانی است و به دلیل نبود نور هیچ نوع گیاهی در این غار نمی‌روید البته موجودات زنده‌ای در داخل غار وجود دارند که از گونه‌های جانوری می‌توان از کبوتر چاهی و خفاش نام برد و نیز نوعی سخت پوست شبه آرتیمیا در داخل آب یافت شده است.

به دلیل تاریک بودن و نبود نور هیچ نوع جلبکی در آب دریاچه این غار رشد نکرده و به غیر از جانداران میکروسکوپی هیچ موجود دیگری زیست نمی‌کند و این شکوه و عظمت غار و سرسبزی دره سهولان است که زمینه جذب گردشگران را به این منطقه فراهم کرده است.

شایان ذکر است غار از دو بخش آبی با سه حوضچه به هم چسبیده، بخش خشکی مجاور آن و غار آهکی درست شده است و وجود قندیل‌های زیبا و فراوان جلوه خاصی به این غار بخشیده به طوری که برای هرکدام از قندیل‌‌ها نام‌هایی مثل هشت پا، لاک پشت، ستاره دریایی، عروس دریایی، توت فرنگی، خوشه انگور و … نهاده شده و سالانه مورد بازدید گردشگران داخلی و خارجی قرار می‌گیرد.

عمیق‌ترین قسمت آبی غار سهولان ۵۲ متر و میانگین عمق آن ۲۰ متر برآورد شده است، در حال حاضر غار فعال بوده و دلیل فعالیت آن رشد قندیل‌ها است ارتفاع بخش خشکی غار به ۲۵۰ متر می‌رسد که مزین به قندیل‌های بسیار زیبا بوده که با برق‌رسانی به بخش‌های مختلف غار، زیبایی‌های بخش‌های مختلف غار برای بازدیدکنندگان بیشتر ملموس شده است.

این غار آبی با جلوه‌های طبیعی و با قندیل‌های منحصر به فرد ویژه‌ای که دارد در دامنه رشته کوه‌هایی به نام کوتر قرار دارد و در داخل چاه در محل اتصال قسمت آبی با خشکی در عمق غار شیب تند وجود دارد که در انتهای آن تونلی کنده شده که بنا به نظر کارشناسان مربوطه راهی مخفی برای رسیدن به قلعه بالای کوه بوده که بر اثر مرور زمان مسدود گشته است.

این غار دو دهانه دارد که دهانه اصلی آن به نام کونه کوتر به معنی لانه کبوتر بوده و دهانه دوم که در فاصله نه چندان دور از دهانه اصلی واقع شده به نام کونه مالان به صورت یک چاه طبیعی تا ساحل این دریاچه ۵۰  ‪ متر ارتفاع دارد و محوطه ورودی مدخل این غار از سطح جاده به صورت قطعه زمینی هموار و نعلی شکل پوشیده از چمن است، محوطه غار به وسیله دالانی که آن نیز یکی از شگفتی‌های طبیعت است به دریاچه باز می‌شود که در این دالان نقش‌هایی از دوران ماقبل تاریخ را می‌توان مشاهده کرد، این دریاچه نیز توسط دالان‌هایی به دریاچه‌های دیگری منتهی می‌شود که دیواره و سقف تالارهای آن مجموعه‌ای از شگفتی‌ها و زیبایی طبیعی است

در اطراف دریاچه دوم علاوه بر یک خشکی شبه جزیره‌ای است که می‌توان به راحتی از قایق بر روی آن پیاده شد و این دریاچه دارای گلوگاه‌ها و ایوان‌های بلندی است که انتهای یکی از گلوگاه‌ها به تونلی می‌رسد که تاکنون کشف نشده است و مطالعات غارشناسان نشان می‌دهد که این غار بر اثر فعالیت‌های زمین‌شناسی اواخر دوره “کرتاسه” بوده که قدمت آن به ۷۰ میلیون سال قبل باز می‌گردد.

غار سهولان مهاباد شباهت‌هایی با غار علیصدر در همدان دارد و دومین غار آبی ایران محسوب می‌شود و این غار آبی با جلوه‌هاى طبیعی و قندیل‌هاى منحصر به فردى که دارد در دامنه رشته کوه‌های کوتر قرار دارد که این پدیده نادر و کم‌نظیر همواره مورد توجه گردشگران از اقصی نقاط کشور بوده است.

آب دریاچه غار سهولان مهاباد بسیار شفاف و زلال بوده و عمق آن با وجود تاریک بودن تا چند متری قابل رویت است و درجه حرارت در فصل تابستان و زمستان بین ۱۰ تا ۱۳ درجه سانتیگراد در نوسان است و در اثر رطوبت بالا روی سنگ‌ها و صخره‌ها با خزه‌های سبز و قهوه‌ای پوشیده شده و گاهی قطرات آب از بالای ایوان‌ها به روی سطح آب می‌چکد.

شهر مهاباد در قسمت جنوبی آذربایجان غربی قرار گرفته است و این شهر در کنار رودخانه‌های سیمینه‌رود و زرینه‌رود که از رودخانه‌های بزرگ استان به شمار می‌رود قرار گرفته است و سرشار از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی است.

سد مهاباد در فاصله بسیار نزدیکی به شهر قرار دارد و همین دلیل زیبایی و جلوه خاصی را به شهر بخشیده است. در فصل‌های بهار و تابستان و نیز در فصل پاییز اگر هوا مناسب باشد ماهیگیران به ماهیگیری می‌پردازند و هر سال در فصل‌های بهار و تابستان مسافران زیادی برای دیدن این سد زیبا به مهاباد سفر می‌کنند.

دخمه سنگی فخریگاه از جمله جاذبه‌های تاریخی شهرستان مهاباد محسوب می‌شود و این اثر تاریخی در ۱۰ کیلومتری شهرستان مهاباد و روی صخره‌ای از جنس رسوبات آهکی قرار دارد، این دخمه فاقد مدخل ورودی بوده و در ایوان آن دو ستون سنگی ایجاد شده که پا ستون‌ها شبیه گلدان وارونه بوده که ستون‌های جلوی این ایوان و داخل مقبره به مرور زمان از بین رفته و تنها پا ستون‌ها و سرستون‌ها باقی مانده‌اند.

دخمه سنگی فخریگاه که شمالی‌ترین گور دخمه منتسب به دوران ماد است به همراه گور دخمه شیرین و فرهاد واقع در شهر صحنه و دکان داود در نزدیکی سرپل ذهاب از جمله زیباترین گوردخمه‌های ایران به شمار می‌رود.

مقبره باستانی بداق سلطان نیز از دیگر جاذبه‌های گردشگری مهاباد محسوب می‌شود و این بنا احتمالاً در دوره شاه عباس صفوی ساخته شده است این مقبره ترکیبی از سنگ، آجر قرمز چهارگوش و ملاط ماسه و آهک است و دقیقاً بر اساس شکل معماری مقابر دوره صفوی ساخته شده است.

جاذبه‌های گردشگری مهاباد پذیرای مسافران نوروزی

فرماندار مهاباد گفت: جاذبه‌های طبیعی و تاریخی مهاباد پذیرای مسافران نوروزی است.

جعفر کتانی امروز با بیان اینکه شهرستان مهاباد سرشار از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی کم‌نظیر است، اظهار کرد: جاذبه‌های طبیعی و تاریخی مهاباد پذیرای گردشگران است.

کتانی با بیان اینکه غار سهولان مهاباد یکی از کم‌نظیرترین و شگفت‌انگیزترین غارهاى طبیعی محسوب می‌شود، ادامه داد: سالانه جلوه‌های طبیعی این غار گردشگران مختلفی را به خود جلب می‌کند.

وی دخمه سنگی فخریگاه، مقبره باستانی بداق سلطان و… را از دیگر جاذبه‌های گردشگری مهاباد عنوان کرد و افزود: چشم‌اندازهای طبیعی این شهرستان نیز در نوع خود بی‌نظیر بوده و همواره مورد توجه گردشگران قرار گرفته است.

کتانی با اشاره به مکان‌های اسکان مسافران، اعلام کرد: مدارس شبانه‌روزی با تجهیزات و امکانات کامل و لازم، مهمانسراهای موجود در ادارات شهرستان و … از جمله‌ مکان‌هایی بوده که برای اقامت مسافران تجهیز شده بود.

فرماندار مهاباد ادامه داد: تعداد چهار هتل و دو مهمانپذیر در شهرستان مهاباد آماده ارائه خدمات به مسافران نوروزی هستند.

وی با بیان اینکه ستاد اسکان با تمام امکانات پذیرای مسافران به این شهرستان هستند، تصریح کرد: تعداد سه ستاد اطلاع‌رسانی مستقر در ورودی‌های شهر مهاباد آماده ارائه خدمات به همراه نقشه با راهنمای گردشگری به مسافران نوروزی هستند.

کتانی ادامه داد: هلال احمر شهرستان، شبکه بهداشت و درمان، شهرداری، ادارات خدمات رسان، آب و فاضلاب، برق، مخابرات، میراث فرهنگی، اداره اوقاف و امور خیریه، آموزش و پرورش و اداره فرهنگی و ارشاد اسلامی از جمله عوامل دخیل در موضوع گردشگری مهاباد هستند.

وی افزایش زیرساخت‌های گردشگری از قبیل افزایش تعداد هتل و تخت‌‌ها، اماکن توریستی و اقامتی، بهبود و اصلاح راه‌های دسترسی به جاذبه‌‌های تاریخی و اماکن دیدنی و بهبود وضعیت راه‌‌ها و جاده‌های را از مهم‌ترین عوامل در جذب گردشگر عنوان کرد و ادامه داد: باید این موضوع بیش از پیش مورد توجه مسئولان قرار گیرد.

کتانی با بیان اینکه تبلیغات و اطلاع‌رسانی صحیح در توسعه صنعت توریست بسیار تاثیرگذار است، ادامه داد: در راستای معرفی جاذبه‌های گردشگری و آگاه‌سازی گردشگران از این جاذبه‌ها باید اقدامات جدی در دستور کار قرار گیرد.

فرماندار مهاباد ادامه داد: اطلاع‌رسانی و تبلیغات در راستای معرفی جاذبه‌های گردشگری در ترغیب گردشگران و معرفی ظرفیت‌های موجود در مناطق مختلف نقش محوری ایفا می‌کند.

فراهم کردن زیرساخت‌ها و امکانات رفاهی و خدمات گردشگری در توسعه صنعت گردشگری بسیار موثر بوده که متاسفانه کمتر مورد توجه قرار گرفته است و توسعه زیرساخت‌ها و خدمات گردشگری نیازمند جذب سرمایه‌گذاری در این راستا است.

اطلاع‌رسانی و تبلیغات نیز سهم عمده‌ای در جذب گردشگر دارد و در این راستا استفاده از ظرفیت رسانه‌های گروهی به منظور اطلاع‌رسانی و معرفی جاذبه‌های گردشگری باید مدنظر باشد، البته حفظ و توجه به جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی و جاذبه‌های طبیعی نیز باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

فارس





نظرات() 

تشریح ابعاد و جزئیات واقعه هتل تارای مهاباد توسط معاون استاندار

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-09:59 ب.ظ

همیشه خویشتن دار نخواهیم بود؛


رادفر- نشست خبری- مهاباد
دورنانیوز- سرویس سیاسی و اجتماعی: معاون سیاسی و امنیتی استاندار گفت: شخصی كه متهم احتمالی است، فردی است مربوط به بخش خصوصی و هیچ ارتباطی با نهادهای دولتی و امنیتی ندارد / باید اذعان كنیم كه این خویشتن داری همیشگی نخواهد بود و اگر ملاحظه شود كه این احساسات و هیجان جوانان را به مسیر و كانال های مورد نظر معاندین و عناصر ضد انقلاب می ‌كشانند با قاطعیت تمام با موضوع برخورد خواهد شد.

به گزارش دورنانیوز، علیرضا رادفر در نشست خبری با اصحاب رسانه و مطبوعات استان که صبح امروز در محل استانداری ترتیب یافت، ابعاد و جزئیات مربوط به واقعه هتل تارای مهاباد را تشریح نمود.

وی در این ارتباط اظهار کرد: در روز یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ماه در هتل تارای مهاباد، یک خانم بعلت سقوط از طبقات هتل به پایین متاسفانه جان خود را از دست داد که در این ارتباط رسانه های معاند و ضد انقلاب سعی دارند با فضاسازی و ارائه اخبار کذب، چهره مهاباد را مخدوش و زمینه آشوب را در این شهرستان فراهم کنند.

رادفر ضمن تسلیت به خانواده متوفی افزود: متهم احتمالی این حادثه، دستگیر شده و قوه قضاییه با دقت و قاطعیت در حال بررسی موضوع تا حصول نتیجه است.

وی ادامه داد: به دنبال حادثه مذکور، برخی سایت های عمدتا بیگانه و ضد انقلاب، شروع به فضاسازی کردند که یک نفر از نیروهای امنیتی باعث شده که این خانم در حین فرار سقوط کند.

معاون استاندار تاکید کرد: شخصی که متهم احتمالی است، فردی است مربوط به بخش خصوصی و هیچ ارتباطی با نهادهای دولتی و امنیتی ندارد؛ این شخص بعنوان مشاور در هتل مستقر شده بود که در خصوص ارتقای درجه هتل به مسئولان هتل کمک کند.

رادفر همچنین به تجمع برخی از جوانان مهابادی در روز گذشته(پنج شنبه) در جلوی هتل تارا اشاره کرد و افزود: به دنبال فضاسازی رسانه های معاند، متاسفانه عده ای از جوانان مهابادی تحریک شده و دیروز جلوی هتل تارا تجمع و اقدام به آتش زدن هتل نمودند.

وی اضافه کرد: با توجه به فضای بوجود آمده و اینکه احساسات مردم و جوانان در این موضوع جریحه دار شده ما این را طبیعی می دانیم و ممکن است چنین اتفاقی در هر هتلی بیفتد اما لازمه اش این نیست که از این احساسات سوء استفاده شود.

معاون استاندار افزود: در تجمع روز گذشته، نیروهای انتظامی ما با خویشتن داری تمام و با هدف مدیریت موضوع، اقدام نمودند اما متاسفانه عده ای از این جوانان، از خویشتن داری پلیس سوء استفاده کرده و به هتل خساراتی را وارد کردند؛ برخی از این تجمع کنندگان مسئول هتل را مقصر حادثه می دانند که این موضوع نیز در حال بررسی است.

رادفر در ادامه با بیان اینکه تجمع روز گذشته متاسفانه آن جایگاهی را که مهاباد در چند سال اخیر در حوزه سرمایه گذاری، سرمایه پذیری و گردشگری بدست آورده بود، زیر سوال برد، افزود: در همین نوروز ۹۴، نزدیک به ۱۰۰ هزار گردشگر به مهاباد سفر کردند؛ این فرصت و ظرفیتی است که به سادگی بدست نیامده و حاصل فضای امن و آرامشی است که مردم فهیم، نخبگان مهاباد و مسئولان در این شهرستان بوجود آورده اند.

وی ادامه داد: در چند روز آینده نیز یک همایش سرمایه گذاری در مهاباد برگزار خواهد شد که میهمانان آن قرار بود در همین هتل تارا مستقر شوند؛ با این اوضاع آیا سرمایه گذاران رغبتی برای حضور و فعالیت در مهاباد خواهند داشت؟ لذا از مردم فرهنگی و فهیم مهاباد، والدین آن جوانان و متنفذین می خواهیم که این جوانان را توجیه کنند تا در مسیر اهداف معاندین نظام و عناصر ضد انقلاب کومله و دموکرات قرار نگیرند.

neshast

معاون سیاسی و امنیتی استاندار خاطرنشان کرد: عناصر ضد انقلاب در تلاش هستند که اوضاع مهاباد را در این موضوع، به گونه دیگری نشان دهند و با انتشار اخبار کذب تیراندازی و کشته شدن افراد، می خواهند فضا را مخدوش کنند.

رادفر همچنین گفت: اکثر تجمع کنندگان روز گذشته در جلوی هتل تارا، جوانان بین ۱۵ تا ۲۲ سال بودند که تجربه کافی ندارند و بصورت احساسی با موضوع برخورد کردند؛ از والدین عزیز این جوانان می خواهیم که با این جوانان صحبت و آنها را توجیه کنند که با این اقداماتشان، فرصت های سرمایه گذاری و توسعه مهاباد را زیر سوال نبرند.

معاون سیاسی و امنیتی استاندار همچنین در رابطه با انتشار اخبار کذب در برخی رسانه ها مبنی بر تیراندازی نیروهای پلیس به تجمع کنندگان در روز گذشته نیز گفت: هیچ تیراندازی توسط نیروهای انتظامی ما در تجمع روز گذشته ی مهاباد صورت نگرفته و مامورین انتظامی، فقط با روش های ضد اغتشاش و با خویشتن داری کامل، سعی در متفرق نمودن تجمع کنندگان داشتند.

رادفر تاکید کرد: البته باید اذعان کنیم که این خویشتن داری همیشگی نخواهد بود و اگر ملاحظه شود که این احساسات و هیجان جوانان را به مسیر و کانال های مورد نظر معاندین و عناصر ضد انقلاب می ‌کشانند با قاطعیت تمام با موضوع برخورد خواهد شد.

وی ادامه داد: ما بصورت جدی پیگیر موضوع هستیم و مراحل لازم را طی می کنیم و مطمئنا با خاطیان این قضیه با قاطعیت برخورد خواهد شد.

معاون استاندار همچنین در رابطه با مجروحین تجمع روز گذشته مهاباد گفت: با توجه به وقوع آتش سوزی در هتل، عده ای جلوی ماشین های آتش نشانی را برای ورود به محوطه گرفته بوند و درگیری بین طرفین در محل بوجود آمد که در این درگیری، ۲۵ نفر مجروح شدند که ۷ نفر آنها از ماموران نیروی انتظامی هستند.

رادفر اضافه کرد: مجروحین بلافاصله جهت مداوا به مراکز درمانی اعزام شدند که به غیر از ۲ نفر آنها،‌بقیه بصورت سرپایی مداوا و مرخص شدند.

وی گفت: این دو مجروح نیز یکی در مهاباد مورد عمل جراحی قرار گرفت و در حال حاضر حال وی مساعد است و دیگری نیز که به علت برخورد یک شیء به چشمش دچار جراحت شده بود جهت انجام مداوا به تبریز اعزام شد.

معاون سیاسی و امنیتی استاندار در ادامه این نشست در رابطه با علت وقوع این حادثه نیز گفت: آنچه که سایت های معاند نظام و ضد انقلاب بعنوان علت وقوع حادثه مذکور در فضای رسانه ای و مجازی انتشار دادند، واقعیت ندارد و هیچگونه تعرضی نسبت به آن مرحومه با توجه به گزارش پزشکی قانونی، صورت نگرفته است.

رادفر همچنین در رابطه با فراخوان عناصر ضد انقلاب برای برگزاری تجمع های مختلف در مهاباد نیز گفت: هم تجمع روز گذشته و هم فراخوان هایی که ضد انقلاب برای برگزاری تجمع های دیگر در مهاباد مطرح می‌کند، همه اش با هدف ایجاد آشوب و آلوده نمودن فضاست و به هیچ وجه دلشان به حال مهاباد و مهابادی نمی سوزد.

وی اضافه کرد: از مردم فهیم مهاباد مخصوصا جوانان می خواهیم که به این فراخوان ها توجه نکنند؛ چون هدف این فراخوان ها که عمدتا توسط ضد انقلاب هدایت می شود، ایجاد آشوب و از بین بردن فرصت های توسعه مهاباد است که با زحمت و تلاش چندین ساله مردم مهاباد بدست آمده است.

معاون استاندار تاکید کرد: اقدامات پیشگیرانه در استان برای مدیریت موضوع انجام گرفته است.

رادفر همچنین با بیان اینکه خود مردم مهاباد از موضوع آتش زدن هتل نارحت اند نیز گفت: آنچه که با توجه به رصد فضای مجازی محلی در مهاباد بدست آمد این نکته بود که خود مردم مهاباد از موضوع آتش زدن تنها هتل ۴ ستاره ی شهرستان، ناراحت اند؛ چرا که این حادثه بسیاری از فرصت های سرمایه گذاری در مهاباد را از بین می برد.

وی خاطرنشان کرد: مطمئنم در روزهای آتی، مردم و نخبگان مهاباد این فضای از دست رفته را بازیابی خواهند کرد؛ ما نیز به مسئولان شهرستان مهاباد برای بازیابی و تلطیف فضا کمک خواهیم کرد.

معاون سیاسی و امنیتی استاندار در ارتباط با پخش برخی تصاویر تجمع روز گذشته در شبکه های اجتماعی نیز افزود: بسیاری از تصاویر منتشر شده در فضای مجازی، اصلا مربوط به تجمع روز گذشته در مهاباد نیست و بیشتر این تصاویر جعلی و با هدف فضاسازی و مخدوش نمودن چهره مهاباد است.

وی در ادامه ضمن تسلیت به خانواده مرحومه از آنان بابت همکاری خوب و نزدیکشان در پیگیری قانونی حادثه مذکور، تشکر نمود.

 

 





نظرات() 

پاپاق - مردان - این کلاه پشمی بوده هم اکنون هم رایج...

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-09:49 ب.ظ


پاپاق - مردان - این کلاه پشمی بوده هم اکنون هم رایج است - از خز گوسفند
در تمام اعصار - پاپاق عنصر و نماد غیرت مرد بوده - و گم شدن آن نوعی بی شرفی محصوب میشد . بر زمین افتادن کلاه نوعی تحقیر و حتی باعث نوعی جنگ درون خانوداه میشد البته نگاه اسطوره ای است - سه نوع کلاه موجود بوده
در بیرون ده و مزرعه گذاشتن عرق چین مشهور بوده است .
موتال = کلاه پشمی مودار معمولی
چوبان و که کلاه های چرمی با موهای بلند گوسفند
بوخارا پاپاق این نوع چرمشان از بوخارا می آمد مخصوص اعیان و اشراف بود به " بئی پاپاغی" یا" شیش پاپاغی " معروف بودند

Papaq
Bütün dövrlərdə papaq kişi
qeyrətinin Görsətməş
və onun itirilməsi
bişərəflik Adlanıb
Papağın yerə salınması
təkcə kişinin özünə deyil
bütün soyuna da təhqir sayılar
və ailələr arasında uzun
illərin Savaş Gətirərməş

Azərbaycanda papaq əsasən qoyun xəzi və ya qaragüldən hazırlanırdı. Onların müxtəlif formaları və yerli adları mövcüd idi. Araqçını kənddən kənarda papaqsız taxmaq ədəbsizlik hesab olunurdu, bu, yalnız uşaqlara icarə verilird

Papağın növləri

Motal - papağı əsasən kənd əhalisinin yoxsul təbəqələri taxırdı. Uzuntüklü qoyun dərisindən hazırlayırdılar, konus formasında olurdu.
Çoban - əsasən çobanlar tərəfindən taxılırdı. Uzuntüklü qoyun dərisindən hazırlayırdılar, konus formasında olurdu.
Buxara papaq - bu papaqlar üçün dərini Buxaradan gətirirdilər. Onları yalnız bəy zümrəsinin nümayəndələri və həmçinin varlı adamlar taxırdı. Konus şəklində və ya iti uclu hazırlayırdılar. Belə papaqlar həm də şəhər aristokratiyası üçün də xarakterik idi. Buxara papağa “Şiş papaqları” və ya “bəy papaqları” da deyilir.




نظرات() 

لشکر 31 عاشورا- لشکر آزربایجان

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-09:46 ب.ظ


آخرین لحظات شهادت حاج مهدی باکری

این نوشته ها آخرین گفتگو هایی است که لحظاتی قبل از شهادت مهدی باکری از پشت بی سیم بین شهید احمد کاظمی و شهید مهدی باکری صورت گرفته ، در شرایطی که مهدی باکری در جزایر مجنون در محاطره و زیر آتش شدید دشمن است و علی رغم اصرار شدید قرار گاه ، به مهدی مبنی براینکه تو فرمانده هستی و برگرد به عقب او همچنان میگوید بچه هایم را رها نمیکنم برگردم .
به نقل از شهید احمد کاظمی:
...مهدی تماس گرفت گفت می آیی؟

گفتم: با سر

گفت:زودتر

آمدم خود را رساندم به ساحل دجله دیدم همه چیز متلاشی شده و قایق ها را آتش زده اند.با مهدی تماس گرفتم گفتم چه خبرشده ، مهدی؟

نمی توانست حرف بزند. وقتی هم زد با همان رمز خودمان حرف زد گفت: اینجا اشغال زیاد است. نمیتوانم.

از آن طرف از قرار گاه مرتب تماس می گرفتند می گفتند: هر طور شده به مهدی بگو بیاید عقب

مهدی می گفت نمیتواند. من اصرار کردم.به قرار گاه هم گفتم.گفتند :پس برو خودت برش دار بیاورش.

نشد نتوانستم. وسیله نبود.آتش هم آنقدر زیاد بود که هیچ چاره یی جز اصرار برایم نماند.

گفتم ( ( تو را خدا ، تو را به جان هر کس دوست داری ، هر جوری هست خودت را بیا برسان به ساحل ، بیا این طرف ) )

گفت: ( ( پاشو تو بیا ، احمد!اگر بیایی ، دیگر برای همیشه پیش هم هستیم ) )

گفتم:این جا ، با این آتش ، نمیتوانم.تو لااقل...

گفت: ( ( اگر بدانی این جا چه جای خوبی شده ، احمد.پاشو بیا!بچه ها این جا خیلی تنها هستند ) )

فاصله ما هفتصد متری می شد.راهی نبود.آن محاصره و آن آتش نمیگذاشت من بروم برسم به مهدی و مهدی مرتب می گفت:پاشو بیا ، احمد!

صداش مثل همیشه نبود .احساس کردم زخمی شده.حتی صدای تیر های کلاش از توی بی سیم می آمد.بارها التماس کردم.بارها تماس گرفتم.تا اینکه دیگر جواب نداد.بی سیم چی اش گوشی را برداشت گفت:اقا مهدی نمی خواهد ، یعنی نمیتواند حرف بزند...

ارتباط قطع شد.تماس گرفتم ، باز هم وباز هم ، ونشد...



                                   « خسرو گلسرخی »

                                  

تو رفتی

شهر در تو سوخت

            باغ در تو سوخت

اما دو دست جوانت

               بشارت فردا،

هر سال سبز می شود

و با شاخه های زمزمه گر در تمام خاک

گل می دهد

گلی به سرخی خون...

         شعر بی نام

بر سینه ات نشست

زخم عمیق و کاری دشمن

اما

ای سرو ایستاده نیفتادی ...

این رسم توست که ایستاده بمیری ...

 

در تو ترانه های خنجر و خون،

در تو پرندگان مهاجر

در تو سرود فتح

این گونه

چشم های تو روشن

           هرگز نبوده است ...

با خون تو

میدان توپخانه

در خشم خلق

          بیدار می شود ...

مردم

زان سوی توپخانه،

بدین سوی سرزیر می کنند

نان و گرسنگی

            به تساوی تقسیم می شود

ای سرو ایستاده

این مرگ توست که می سازد ...

 

دشمن دیوار می کشد

این عابران خوب و ستم بر

نام ترا

این عابران ژنده نمی دانند

و این دریغ هست اما

روزی که خلق بداند

هر قطره قطره خون تو

                محراب می شود ...

این خلق

نام بزرگ ترا

         در هر سرود میهنی اش

                        آواز می دهد

نام تو، پرچم ایران،

خزر

  به نام تو زنده است ...

                                                            « خسرو گلسرخی »






نظرات() 

آل سعود به دنبال قتل عام ساکنان صعده؛فاجعه انسانی در راه است

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-09:39 ب.ظ



با توجه به ضرب الاجل سعودی ها به ساکنان صعده برای خروج از آن تا غروب آفتاب به نظر می رسد که شبح مرگ بر این استان حاکم شود و شاهد بمباران ها و گلوله باران وحشیانه از سوی سعودی ها و کشتار گسترده باشیم.

به گزارش خبرگزاری مهر، سعودی ها از زمانی که در ۲۶ مارس گذشته به یمن یورش بردند از هیچ جنایتی فروگذاری نکردند آنها با هدف نابودی زیر ساختها به یمن حمله کردند و از حمله به مراکز درمانی و خدمات رسانی و بهداشتی دریغ نکردند.

آنها در این مدت شمار زیادی را به شهادت رساندند که آمار" یوهانس فایردیرکلاوف "هماهنگ کننده امور انسانی دریمن وابسته به سازمان ملل گواه این مدعاست.

وی در گزارشی آورده است که در این حملات  که از ششم فروردین ماه امسال آغاز شده که دست کم هزار و ۴۰۰ نفر از مردم یمن در جریان حملات هوایی عربستان سعودی به آن کشور به شهادت رسیده اند و نزدیک به شش هزار نفر مجروح شده اند .

کلاوف در گزارش خود اعلام کرد که بیشتر قربانیان شهروندان عادی یمنی هستند.

وی خواستار فراهم شدن امکان خارج کردن شهروندان از مناطق زیر بمباران و پایبندی طرفین به قوانین حمایت از شهروندان براساس قوانین بین المللی شد.

هماهنگ کننده امورانسانی سازمان ملل در یمن خواستار برقراری آتش بس به منظور خروج شهروندان از مناطق زیر بمباران و اجازه یافتن سازمان های کمک رسان به ارسال کمک های ضروری برای مردم شد.

کلاوف از کشته و مجروح شدن بسیاری از شهروندان در بمباران ها ابراز تاسف کرد و گفت که گزارش ها حاکیست که در بمباران های هواپیماهای ائتلاف به رهبری عربستان مناطق و تجمعات شهروندان و تاسیسات زیربنایی عربستان  هدف قرار می گیرد.

اما گویا اقدامات تجاوزکارانه و جنایتکارانه سعودی ها پایانی ندارد زیرا تلویزیون سعودی اعلام کرد: کل صعده از ساعت هفت عصر به وقت صنعا منطقه نظامی محسوب خواهد شد.

این با توجه به اعلامیه های پخش شده از سوی سعودی ها از طریق هوا گواه بروز یک فاجعه انسانی در صعده است.سعودی ها با اعلام اینکه کل صعده یک منطقه نظامی است قصد دارند که با این بهانه غیرنظامیان را قتل و عام کنند.

موضوعی که محمد البخیتی عضو شورای سیاسی انصارالله نیز درباره آن هشدار داد و اعلام کرد: تهدیدات سخنگوی عملیات علیه یمن درباره حمله به صعده گواه این است که قصد دارند به طور گسترده ای این استان و غیر نظامیان را هدف قرار دهند.

وی افزود: این موضع گیری محکوم کننده ریاض است زیرا فقط اهداف نظامی را مشخص نمی کنند بلکه از کل صعده سخن می گویند.این حق ملت یمن است که از خود در برابر حملات دفاع کنند و این موضوعی است که در مناطق مرزی با عربستان رخ داده است.

تنها گناه ساکنان صعده که در معرض قتل و عام قرار دارند این است که به دفاع از خود در برابر حملات توپخانه ای و ددمنشانه سعودی ها پرداخته اند.

به نظر می رسد که با پایان ضرب الاجل داده شده به ساکنان صعده برای خروج از این استان، امشب شاهد وحشیانه ترین بمباران های آل سعود که از جنایات رژیم صهیونیستی الگو برداری می کند باشیم.







نظرات() 

سومین تجمع سراسری معلمان برگزار شد

نوشته شده توسط : قارانقوش
جمعه 18 اردیبهشت 1394-09:35 ب.ظ

 
در بیشتر پلاکاردهایی که معلمان در تجمعات امروز حمل می‌کنند، مطالباتی نظیر بهبود وضعیت معیشتی، آزادی معلمان زندانی و استعفای وزیر آموزش و پرورش دیده می‌شود.
هزاران معلم در شهرهای مختلف ایران صبح امروز (پنج شنبه ۱۷ اردیبهشت) در اعتراض به آنچه دستمزدهای ناعادلانه می‌خوانند، تجمع سکوت برگزار کردند.

به گزارش‌ ایلنا معلمان ناراضی امروز در شهرهای سنندج، همدان، بندر عباس، ایلام، زنجان، کرمانشاه، بروجرد، سبزوار، دامغان، تبریز، تهران، شیراز، اصفهان، قزوین، رشت، اراک، شهرکرد، اردبیل، بندرعباس، زاهدان، بروجرد، بوشهر، دهدشت و کوهدشت تجمع کرده‌اند.

تجمع سکوت معلمان در بیشتر شهر‌ها مقابل ادارات آموزش و پرورش برگزار می‌شود اما معلمان ناراضی در استان‌های تهران و البرز مقابل مجلس شورای اسلامی تجمع کرده‌اند. شمار حاضرین در تجمع مقابل مجلس به ۳ هزار نفر می‌رسد. خبرنگار ایلنا حضور ماموران نیروی انتظامی در این تجمع را پر شمار گزارش کرده است.

از سویی خبر می‌رسد روز گذشته، یک نهاد نظارتی شماری از فعالان صنفی معلمان را احضار کرده‌ است و تنها به این شرط به آن‌ها اجازه داده شب به خانه بروند که تعهد دهند در تجمع سراسری امروز شرکت نمی‌کنند.

این در حالی است که رئیس جمهور سه روز پیش در تاریخ ۱۴ اردیبهشت در آیین بزرگداشت مقام معلم گفته بود: «معلمان ممکن است مشکلات معیشتی داشته باشند و تلاش دولت به عنوان شاگردان آنان این است که در حد توان کمک کند، البته ما حق اعتراض را برای تمام اقشار و اصناف محفوظ دانسته و به رسمیت می‌شناسیم. من نسبت به معلمین نیز حق اعتراض را به رسمیت می‌شناسم، ما مشکلات آنان را می‌دانیم و البته آنان نیز مشکلات ما را می‌دانند.»

در بیشتر پلاکاردهایی که معلمان در تجمعات امروز حمل می‌کنند، مطالباتی نظیر بهبود وضعیت معیشتی، آزادی معلمان زندانی و استعفای وزیر آموزش و پرورش دیده می‌شود.

همچنین در پارچه نوشته‌هایی که معلمان حمل می کنند شعارهایی به چشم می خورد از جمله «خط فقر سه میلیون، حقوق ما یک میلیون»، «فقر را شاید تحمل کنیم، ولی فرق را هرگز»، «آزادی معلمان زندانی، بداقی، باقری و هاشمی»، «آقای وزیر! هشدار»، «وزیر بی‌لیاقت، استعفا استعفا»، «معلمان باید مدیران مدارس را انتخاب کند»، «معلم فریاد می‌زند، رسانه سانسور می‌کند»، «معلمین از فرق می‌نالند نه از فقر»، «دغدغه معلم معیشت است»، «فریاد سکوت برای رفع تبعیض»، «این تجمع کاملا صنفی و غیر سیاسی است»، «خصوصی سازی مدارس مخالف اصل ۳۰ قانون اساسی است»، «معلم بیدار است از تبعیض بیزار است».

تجمعات امروز، سومین اعتراض سراسری معلمان به شمار می‌رود که به دعوت کانون صنفی معلمان ایران برگزار می‌شود. معلمان معترض علاوه بر تجمع سراسری امروز، دو بار دیگر در تاریخ‌های ۱۰ اسفند سال گذشته و ۲۷ فروردین امسال در بیشتر شهرهای ایران به صورت همزمان تجمع کرده بودند.
منبع: ایلنا
مطالب مرتبط :





نظرات() 




درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


پیوندها:


پیوندهای روزانه:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox